Collectieve wooninitiatieven

De druk op de woningmarkt is groot en het aanbod sluit niet altijd aan bij wat mensen zoeken. Daarom nemen ze steeds vaker samen het initiatief om woningen te bouwen en zelf te zorgen voor een prettige woonomgeving.
Collectieve wooninitiatieven

Deze collectieve wooninitiatieven zijn er in alle soorten en maten, van tiny houses tot woningen rond een gezamenlijke binnentuin. In koop en huur, en tussenvormen. Ze zorgen voor vernieuwing in woonvormen. We ondersteunen deze initiatieven al een aantal jaren met kennis en subsidie.

Hoe realiseer je als gemeente deze initiatieven in de praktijk? Hier vind je enkele handvatten om aan de slag te gaan. Wil je meer informatie, of heb je een concrete vraag? Neem dan gerust contact met ons op. We helpen je graag.  

Inhoudsopgave

Provincie Gelderland heeft al een aantal jaren een subsidieregeling Collectief Particulier Opdrachtgeverschap. Met deze regeling hebben we inmiddels 120 initiatieven geholpen. Per november 2020 is deze CPO-regeling verbreed naar een nieuwe regeling Collectieve wooninitiatieven. Deze regeling bestaat uit een haalbaarheidssubsidie voor de initiatiefnemers om de haalbaarheid te onderzoeken, en een (renteloze) lening voor kosten in de planontwikkelingsfase. Meer informatie vind je op de subsidiepagina Collectieve wooninitiatieven en in de bijbehorende factsheet

Per november 2020 is de haalbaarheidssubsidie voor collectieve wooninitiatieven verhoogd met € 3.000 zodat elk initiatief kan werken aan een duurzaam projectplan met aandacht voor circulair bouwen, en natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen.

Door de ontwikkelingen op de woningmarkt zijn locaties beperkt beschikbaar voor collectieve wooninitiatieven. Gemeenten geven niet altijd prioriteit aan initiatieven die zelf hun woonproject willen realiseren, en in de huidige woningmarkt zijn initiatiefnemers nog meer aangewezen op de politieke-bestuurlijke wil van gemeenten om collectieve eigenbouw te faciliteren. Daar komt bij dat niet alle gemeenten bekend lijken te zijn met collectieve wooninitiatieven en de kansen die dit mee zich meebrengt. Daarom kunnen gemeenten die deze initiatieven willen stimuleren de kennis en inzet van het Expertteam Woningbouw van het Rijk inschakelen.

Transformatie biedt ook kansen als het gaat om collectief wonen. In de challenge Mijn huis staat in Gelderland worden woningzoekenden gekoppeld aan leegstaande panden. En volgen we een aantal collectieve wooninitiatieven die van leegstaande schoolgebouwen en buurthuizen woningen gaan maken.

Veel Gelderse gemeenten hebben collectieve wooninitiatieven en/of Collectief Particulier Opdrachtgeverschap ook in hun woonvisie opgenomen. Een aantal gemeenten stelt locaties beschikbaar voor initiatieven, zoals Gemeente Arnhem, Gemeente Nijmegen, Gemeente Beuningen (Ecowieck) en gemeente Bronckhorst. En een enkele Gelderse gemeente heeft beleid voor collectieve wooninitiatieven, zoals de gemeente Nunspeet. In het nieuwe particuliere manifest Ruimte voor collectief wonen vind je ook beleidssuggesties hoe je één en ander in gemeentelijk beleid kunt opnemen. 

Voor gemeenten kan bovendien de regeling 'Versnellen woningbouw door gemeenten, inhuur tijdelijke capaciteit of expertise' ook zeker interessant zijn.

Is er in jouw gemeente een initiatief dat een vernieuwende vorm van wonen en zorg voor senioren wil realiseren? Dan biedt de Stimuleringsregeling Wonen en Zorg van het Rijk mogelijkheden. Daarnaast helpt het Ondersteuningsteam Wonen en Zorg gemeenten, woningcorporaties en zorgaanbieders hun vraagstukken over wonen en zorg in kaart te brengen.

Rijksregeling Ontmoetingsruimten in ouderenhuisvesting

Om ervoor te zorgen dat ouderen ook in de toekomst goed wonen is een groter, ander woningaanbod nodig. Steeds meer ouderen willen geclusterd wonen: in elkaars nabijheid (omdat mobiliteit afneemt) en met een mogelijkheid om elkaar te ontmoeten. De Rijksoverheid wil deze manier van wonen mogelijk maken voor meer ouderen. Daarom komt er een subsidieregeling voor de bouw van een ontmoetingsruimte in woonvormen voor ouderen. De regeling kan worden gebruikt voor de bouw van een ontmoetingsruimte in zowel nieuw als bestaand vastgoed. De regeling zal openstaan voor zowel woningcorporaties, marktpartijen, burgerinitiatieven als zorgaanbieders. De regeling zal naar verwachting in december 2021 worden opengesteld. Meer informatie over deze regeling.

Laat je inspireren door de aanpak van andere gemeenten, corporaties en initiatiefnemers!

  • Het nieuwe Jena (Beltrum) - december 2020 
    Een oud schoolgebouw is omgetoverd tot 8 seniorenwoningen. De groep regelde alles zelf, met medewerking van gemeente Berkelland en steun van provincie Gelderland. Harrie Wolterink (74) en Gérard Ribbers (73) zitten vol verhalen over deze bijzondere tijd en delen hun ervaringen.
  • Ecodorp Zuiderveld (Nijmegen) - maart 2021
    Woningcorporatie Talis hielp inmiddels 4 groepen hun droom te bouwen. De recentste is Ecodorp Zuiderveld: 46 sociale huurwoningen met gezamenlijke ontmoetingsruimten, voorzieningen en een moestuin.
  • Twijgenhof/Hella Haassehof (Culemborg) - november 2020
    Mooi voorbeeld van een duurzaam en betaalbaar collectief wooninitiatief is de Twijgenhof: samen werken aan permantente duurzame huizen.
  • Woongemeenschap Wezeper Veste; mooi resultaat van leerzaam proces - mei 2020    
    Een hofje met tien woningen waar veiligheid, zelfstandigheid en privacy samengaan met aandacht en om zien naar elkaar.
  • Wooninitiatief De Getijden (Nijmegen)
    Dit initiatief heeft een school omgebouwd tot een duurzame nieuwe woonbuurt.
  • Gemeente Bronckhorst - mei 2020
    Gemeente Bronckhorst selecteerde 5 locaties voor starters op de woningmarkt om samen hun woningen te ontwikkelen. Zowel voor de jongeren als voor de gemeente Bronckhorst was dit een onbekende vorm van het ontwikkelen van een woningbouwplan.
  • Webinar ‘Woningbouw versnellen, knelpunten oplossen’
    In deze webinar werd onder meer verteld hoe het Expertteam Woningbouw van het Rijk een welkome aanvulling was in de gemeente Bronckhorst. Ook vertelde wij meer over de Gelderse subsidieregeling 'Versnellen woningbouw door gemeenten, inhuur tijdelijke capaciteit of expertise'.

Groepen die momenteel de haalbaarheid onderzoeken:

Meer informatie

Laat je inspireren!

In Beltrum is een oud schoolgebouw veranderd in 8 woningen voor ouderen. De groep regelde alles zelf, met medewerking van gemeente Berkelland en steun van provincie Gelderland. Harrie Wolterink (74) en Gérard Ribbers (73) zitten vol verhalen over deze bijzondere tijd en delen hun ervaringen.