De wolf in Gelderland

Sinds 2015 zijn de wolven terug in Nederland. De eerste meldingen van zwervende wolven kwamen uit Duitsland. Sinds 2019 leven de dieren ook op de Gelderse Veluwe, hier zijn ook welpjes geboren.
De wolf in Gelderland

Beschermen en onderzoeken 

De wolf is een beschermde diersoort. Aan ons de taak om de wolf te beschermen, net als andere beschermde diersoorten. In het interprovinciaal wolvenplan staat hoe Nederlandse provincies hiermee omgaan. Dit wolvenplan is door de 12 provincies samen opgesteld. Gelderland is de 1e provincie waar ook écht wolven voorkomen. Daarom zijn wij verantwoordelijk voor de monitoring van wolven. 

Hierbij komen een aantal taken kijken:

  • Opdracht geven voor onderzoek. Denk aan onderzoek naar sporen, of naar een schaap dat gedood is door een wolf. Door DNA af te nemen en camerabeelden te verzamelen, weten we om welke wolven het gaat.
  • Monitoren of er nieuwe wolven of welpjes bij zijn gekomen.
  • Vaststellen waar wolven voorkomen en dat gebied aanwijzen als wolvenleefgebied.

Hoe leeft de wolf?

Hoe leeft de wolf? transcriptie

Een groen bos met loof en naaldbomen, onderbroken door uitgestrekte heidevelden. Op een met gras begroeid bospad loopt een wolf. Beeldtekst, De wolf in Gelderland. "VOICE-OVER: In 2015 werd voor het eerst in bijna 150 jaar weer een wilde wolf waargenomen in Nederland." VROUW IN DE AUTO: "Hier in Hoogezand? Dat is toch een wolf?" MAN IN AUTO: "Ja". VROUW IN AUTO: "Ja, dit is echt een wolf." De wolf rent door het dorp "VOICE-OVER: In 2018 vestigt een wolvin zich op de Veluwe. En het jaar daarop worden er voor het eerst weer wilde wolven geboren in Gelderland. " Langs een ven in het bos rent de moeder gevolgt door de jongen en het mannetje "Hiermee is het indrukwekkende roofdier definitief teruggekeerd in ons land. En dat heeft positieve effecten voor de omringende natuur. Prooidier populaties worden gezonder omdat de wolf vooral zwakkere dieren dood." Een gezond prooidier kan zich goed verdedigen. En vormt een risico voor de wolf." Het dieet van de wolf bestaat voornamelijk uit reeën, herten wilde zwijnen en overig wild. In Nederlandse natuurgebieden is ruim voldoende wild voorhanden om de aanwezige wolven te voeden. Het komt desondanks voor dat wolven vee doden. Dit gebeurt meestal wanneer jonge wolven op zoek zijn naar een nieuw territorium. Waarbij ze tot wel 70 kilometer per dag afleggen. In een gebied met voldoende wilde prooidieren komt dit nauwelijks voor. Voorwaarde is wel dat het vee voldoende wordt beschermd met zogenaamde wolvenrasters. Deze omheining heeft als bijkomend voordeel, dat het ook beschermt tegen aanvallen van honden." Een ijzeren hek beschermt een kudde schapen "Er zijn ook diersoorten die profiteren van de aanwezigheid van de wolf. Achtergelaten prooi resten zijn een welkome aanvulling voor aaseters. Daarnaast krijgt kwetsbare vegetatie weer een kans omdat er minder wordt kaalgegraasd door wilde hoefdieren. Dit zorgt voor een betere balans in het ecosysteem. Maar wat betekent het voor mensen die zich in het leefgebied van een wolf bevinden? En hoe herken je een wolf? En wat moet je doen als je er een tegenkomt?" Een wolf op de hei "Wolven vestigen zich in gebieden met voldoende rust, ruimte en wilde prooidieren. De van nature schuwe wolf, ziet de mens niet als prooidier. Maar als jager. Ze zullen contact met mensen dan ook zoveel mogelijk vermijden." Een wolf schrikt van iets en rent weg. "Toch is het belangrijk dat bij een eventuele ontmoeting met een wolf, een aantal regels in acht worden genomen. Want net als bij andere wild dieren dient er terughoudend te worden omgegaan met de wolf." Een animatie ter uitleg "Hoe weet je of je met een wolf te maken hebt? Een wolf is duidelijk groter dan de gemiddelde hond. Hij meet op schouderhoogte wel tachtig centimeter. De wolf heeft een rechte rug, een volle hangende staart met zwarte punt, en een dikke nek. De vacht is beige tot rossig-bruin. De poten van een wolf zijn opvallend lang en sterk. De oren zijn relatief kort, minder spits en staan ver uit elkaar, op de brede kop. De ogen staan scheef en zijn vaak geel. Rondom de bek is de vacht wit." Op een foto van het zijaanzicht van een wolf zijn alle kenmerken aangegeven met pijltjes. De verschillen met de hond zijn herkenbaar. "Als je een wolf tegenkomt, blijf dan kalm en geef het dier de ruimte. Een gezin ziet in de verte een wolf. Neem zo nodig wat afstand door achteruit te stappen of rustig weg te lopen. Jonge wolven kunnen nieuwsgierig zijn. Als ze te dichtbij komen, maak jezelf dan groot. Maak gebaren en spreek luid. Loop een wolf in geen geval achterna. Maar vooral, geniet van een bijzondere en zeldzame ontmoeting met dit schuwe dier." De wolf kijkt nieuwsgierig naar het gezin en loopt dan het bos in. "Een wolf zal vooral handelen uit zelfbescherming. Bijvoorbeeld als hij zich bedreigd voelt of als hij zijn territorium of jongen moet verdedigen. Dit is vooral voor hondenbezitters van belang. Want een wolf kan een hond als concurrent en indringer zien. Aanvallen op loslopende honden komen incidenteel voor. Houdt een hond dus altijd aangelijnd, in een gebied waar wolven leven. Net als voor alle andere wilde dieren geldt: laat geen voedsel achter in de natuur. Daarmee wordt voorkomen dat wolven voedsel gaan associëren met mensen. En zo hun schuwheid verliezen. Het is belangrijk dat hun natuurlijke gedrag intact blijft. Ervaringen in Duitsland, waar de wolf al sinds 2000 weer voorkomt wijzen uit dat er voor mensen geen risico is, zolang deze regels worden gevolgd. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de mens. Een wolf vertoont slechts natuurlijk gedrag." Op een heuveltje staat een wolf op de uitkijk in de zon. De wolf loopt door het hoge gras "De afgelopen jaren hebben aangetoond dat het goed gaat met de wolven in Gelderland. De natuur past zich aan en vindt al snel een nieuw evenwicht. Hoe de wolvenpopulatie zich in Gelderland zal ontwikkelen is mede afhankelijk van de mens. Als we de wolf beter leren kennen en herkennen en als we zorgvuldig met deze intrigerende dieren omgaan, is er misschien een mooie toekomst voor de wolf in Gelderland." Vijf wolven scharrelen tussen de bomen. Eén snuffelt aan de camera terwijl de anderen lijken te spelen tussen het mos en de struiken. "Ga voor meer informatie naar www.gelderland.nl/de-wolf." De wolven rennen dieper het bos in. Op de voorgrond de tekst: deze film is gemaakt in opdracht van Provincie Gelderland, Ede. Een productie van Luc Enting films.

Omdat de wolf al een tijdje in onze natuur woont, is het goed om meer te weten over hoe het dier leeft. Wat eet een wolf en wat doet hij zoal? En hoe moeten wij omgaan met de natuur waarin een wolf leeft? Het filmpje hierboven geeft meer informatie over hoe de wolf leeft.

Schadevergoeding

Wolven zijn schuwe dieren, dus over het algemeen ontlopen ze mensen. Maar ze kunnen wél gevaarlijk zijn voor vee, zoals schapen. Heeft u door een wolf schade aan uw vee? Dan wordt dit door ons vergoed. Vermoedelijke schade aan vee door een wolf is ook te melden. Meer informatie over het vergoeden van schade door wolven vindt u op de website van BIJ12. Binnen het leefgebied betalen we mee aan preventieve maatregelen, die vee beschermen tegen de wolf. Op advies van de wolvencommissie is hiervoor een subsidie in het leven geroepen. Per 2 mei 2022 is er een calamiteitenregeling voor schapen- en geitenhouders buiten het leefgebied van de wolf. Meer informatie over de calamiteitenregeling op de subsidiepagina

Meer informatie

De wolvencommissie

In opdracht van de provincie is een gebiedscommissie preventie wolvenschade opgericht. Leden van de commissie gaan in gesprek met alle direct belanghebbenden. Samen bekijken ze welke maatregelen binnen het leefgebied van de wolf nodig zijn. Om zo schade door wolven te voorkomen. LTO Schapenhouderij en het Platform voor de kleinschalige schapen- en geitenhouders namen het initiatief hiervoor.