Samen werken aan een gezonde bodem

De bodem is onze onmisbare bondgenoot. Die moet gezond zijn om zoveel mogelijk functies voor ons te vervullen.

Daar werken we aan. Bijvoorbeeld door boeren te stimuleren de bodem goed te beheren. Een gezonde bodem zorgt voor voedsel maar helpt ook om wateroverlast en hittestress te voorkomen. Daarnaast kan de bodem energie leveren en zorgen voor CO2-opslag waarmee klimaatdoelen worden bereikt. Een goede bodemkwaliteit is ook nodig voor een rijke natuur en schoon drinkwater. De gezondheid van mensen kan worden aangetast door een vervuilde bodem. Als een bodemverontreiniging een groot risico voor de gezondheid is, dan hebben wij de taak om te zorgen dat de bodem wordt schoongemaakt.

Vernieuwen beleid ontgrondingen

In Gelderland bevindt zich veel zand, klei en grind in de bodem. Deze bouwgrondstoffen hebben we nodig voor bijvoorbeeld de bouw van woningen en de aanleg van wegen en dijken. Daarom halen we die bouwgrondstoffen uit de bodem. Dat noemen we ontgronden. De provincie is bevoegd gezag en wij geven vergunningen voor het opgraven van zand, grind en klei. In 2006 zijn de regels gemaakt waar we nu nog steeds mee werken. De situatie is sinds 2006 sterk veranderd. We werken aan een nieuw ontgrondingenbeleid, zodat we de komende 25 jaar vooruit kunnen.  

Afgerond veldonderzoek krijgt vervolg

Van eind oktober 2023 tot en met april 2026 deden we veldonderzoek naar 170 locaties waar PFAS in productieprocessen gebruikt kan zijn. En locaties waar mogelijk gewerkt is met PFAS-houdend blusschuim. Het onderzoek is afgerond. We werken aan een nieuw PFAS-programma voor de periode 2026-2030. We gaan bronnen opsporen die tot verspreiding via het grondwater kunnen leiden. Zo willen we risico’s eerder opsporen en sneller maatregelen nemen.

Met klei landbouwgrond verbeteren

Boeren hebben behoefte aan verbetering van hun landbouwgrond. Er is een overschot aan kleigrond dat nu niet wordt benut. Zo komt er bijvoorbeeld klei vrij bij de aanleg van natuur, wegen en woningen. Boeren met zandgronden kunnen die goed gebruiken. Met het project LIFE CO2SAND brengen Rijkswaterstaat en provincie Gelderland vraag en aanbod van klei bij elkaar. In samenwerking met boeren en grondeigenaren passen we het ‘klei-in-zand'-principe toe voor het verbeteren van landbouwgrond. Kleigrond vergroot de veerkracht van een zandbodem waardoor deze beter bestand is tegen extreme weersomstandigheden. Klei kan zandgrond ook vruchtbaarder maken.

Gelders Ondergrond Overleg (GOO)

Samen werken aan een gezonde en vitale Gelderse bodem. Daar staat het Gelders Ondergrond Overleg (GOO) voor. In deze netwerkorganisatie werken Gelderse bodemprofessionals met professionals uit andere vakgebieden aan ruimtelijke opgaven waarbij bodem, grondwater en ondergrond een rol spelen. Het GOO verbindt, faciliteert en deelt kennis. Provincie Gelderland vervult binnen het GOO een verbindende en inhoudelijke rol als mede-initiatiefnemer, financier en beleidsmaker op het gebied van bodem, grondwater en ondergrond.

 

Bodemsanering Zeestraat Harderwijk

In Harderwijk is de verontreinigde grond met stortmateriaal van een oude stortplaats aan de Zeestraat opgeruimd. De sanering van de 30 tuinen was eind 2024 klaar. In totaal werd 9.000 m³ verontreinigde grond en stortmateriaal afgevoerd naar een erkende grondverwerker. Hoe dat in zijn werk ging, ziet u in de timelapse.