Kappen en herplanten van bos en bomenrij

Kapvergunningen worden afgegeven door de gemeente en de meld- en herplantplicht volgen uit de rijksregels. Deze rijksregels worden uitgevoerd door de provincies en RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland). U kunt voor dezelfde boom een kapvergunning van de gemeente nodig hebben en daarnaast moet u ook voldoen aan de meld- en herplantplicht.

Bij een kapmelding geef je aan de provincie (of RVO) door dat je van plan bent, op de aangegeven locatie, om binnen 1 jaar te gaan kappen. Met een maatwerkvoorschrift kan worden afgeweken van de verplichtingen die gelden na de kapmelding. Meer informatie over de regels die gelden voor de kapmelding staan onder de vraag  ‘Welke regels gelden er voor de kapmelding?’.

U moet meestal een kapmelding bij ons doen als u een deel van een houtopstand kapt dat buiten de bebouwingscontour houtkap valt en samen groter is dan 1.000 vierkante meter of als u 1 of meer bomen kapt uit een rij van ten minste 21 bomen. Wanneer uw situatie onder 1 of meerdere uitzonderingen valt die in artikel 11.111 tweede lid van het Besluit activiteiten leefomgeving staan, hoeft u geen kapmelding te doen. Ook hoeft u geen kapmelding te doen voor het periodiek vellen van griend- of hakhout. 

In de vergunningcheck van het Omgevingsloket kunt u zien of u een melding moet doen bij ons of dat u een kapvergunning moet aanvragen bij de gemeente. Kies in het omgevingsloket voor de werkzaamheid ‘Boom of beplanting weghalen of onderhouden’.  

Het dunnen is het vellen/kappen dat plaatsvindt als verzorgingsmaatregel ter bevordering van de groei van de overblijvende houtopstand. Dit is niet meldingsplichtig en er mogen open plekken ontstaan van maximaal anderhalf keer de boomlengte. Door te dunnen, krijgt de overblijvende houtopstand meer ruimte om te groeien en zich beter te ontwikkelen. Met dunnen is het niet mogelijk om het oppervlak van de herplantplicht af te laten nemen.

Nee. De grondeigenaar heeft geen meld- en herplantverplichting. Er is dan al een besluit door provincie Gelderland genomen waarbij integraal is afgewogen welke natuurwaarde een hogere prioriteit heeft. Wel is op basis van vrijwilligheid besloten het oppervlak op een andere plek weer terug te laten komen. Het is belangrijk dat de grondeigenaar een goede boskaphectareboekhouding hanteert en dit overlegt aan de provincie.

De Natura 2000-beheerplannen en herstelprogramma's met de daarbij horende kaarten en maatregelentabellen zijn beschikbaar via  Natura 2000-beheerplannen - BIJ12. Voor vragen over Natura 2000-beheerplannen kunt u terecht bij het provincieloket.

Let op! 

Het natuurbeheerplan is een ander plan, werkzaamheden hiervoor zijn niet uitgesloten van de meld- en herplantverplichting. Het natuurbeheerplan is het kader voor het verstrekken van subsidies voor beheer en inrichting van natuur.

Dit zijn de standaard regels:

• de kapmelding is 1 jaar geldig; 
• nadat u de melding bij ons heeft gedaan, moet u 6 weken wachten voordat u gaat kappen; 
• na kap van de houtopstand moet u binnen 3 jaar nieuwe bomen en/of struiken (her)planten op dezelfde locatie en met dezelfde oppervlakte als waar gekapt is. Dit moet op een bosbouwkundig verantwoorde wijze worden uitgevoerd. 

Bosbouwkundig verantwoord herbeplanten is omschreven in de Gelderse Omgevingsverordening artikel 4.12. Deze regels zijn bedoeld om de succeskansen van de herbeplanting te vergroten. Deze regels waarborgen de ondergrens van de kwantiteit en kwaliteit van de houtopstand. In het kort komen deze regels erop neer dat u zorgt dat de herbeplanting: 

• goed kan groeien en geen nadelige effecten heeft op de natuur (in ieder geval geen tuinboomsoorten en sierheesters); 
• een gelijke of verhoogde ecologische waarde heeft als de houtopstand die verwijderd is;
• minimaal gelijk is aan de verwijderde oppervlakte;
• binnen 10 jaar een gesloten kronendak krijgt.

Kunt u niet aan deze standaard regels voldoen? Dan moet u naast de kapmelding ook een maatwerkvoorschrift aanvragen. De kapmelding is gratis, het maatwerkvoorschrift niet. Dit zijn twee separate aanvragen. Als u niet de eigenaar bent van de grond, moet u toestemming hebben van de eigenaar om te kappen en herplanten.

U doet uw kapmelding via het Omgevingsloket. U vindt een link naar het Omgevingsloket ook onderaan deze pagina. Om in te loggen heeft u DigiD of eHerkenning nodig. Doet u als particulier of ondernemer een aanvraag voor iemand anders? Gebruik dan de machtiging in DigiD of een ketenmachtiging via eHerkenning.

Vermeld in het aanvraagformulier in elk geval: 

• de kadastrale gegevens van de locatie waar u gaat kappen; 
• de boomsoort en leeftijd van de te kappen bomen; 
• het aantal bomen (in geval van bomenrij) of de oppervlakte van het te kappen bos; 
• een overzichtskaart en een detailkaart van de locatie van de te kappen houtopstanden. 
• een ecologische quickscan en eventueel nader onderzoek naar beschermde flora en fauna.

Nadat u de ontvangstbevestiging van uw melding heeft ontvangen, moet u 6 weken wachten met kappen. Wanneer wij niet akkoord gaan met de geplande kap, krijgt u hierover binnen 6 weken bericht. Aan een kapmelding zijn geen kosten verbonden. 

Als u geen melding doet en toch kapt, bent u in overtreding. De provincie kan hiertegen handhavend optreden. Dit kan zowel bestuursrechtelijk, bijvoorbeeld door het opleggen van een herplantplicht, als strafrechtelijk door het opmaken van een proces-verbaal.

Bij een kapmelding geldt de regel dat u binnen 3 jaar herplant op dezelfde locatie. Het kan echter voorkomen dat het niet mogelijk of voor u wenselijk is om aan deze regel te voldoen. Provincie Gelderland heeft 4 mogelijkheden voor maatwerkvoorschrift waarmee voor individuele gevallen afgeweken kan worden van de standaard regels. Deze zijn:

1. U wilt afwijken van de wachttermijn van 6 weken, bijvoorbeeld als de bomen risico opleveren. 
2. U wilt afwijken van de termijn van herplantplicht van 3 jaar, bijvoorbeeld als u natuurlijke verjonging wilt toepassen die langer vergt dan 3 jaar. 
3. U wilt afwijken van de eis dat er op dezelfde locatie wordt herplant, bijvoorbeeld als dat niet mogelijk is vanwege aanleg van infrastructuur of bebouwing. 
4. U wilt afwijken van de herplantplicht zelf, bijvoorbeeld als u kapt ten behoeve van heideontwikkeling en geen bomen wilt herplanten.

De volledige tekst is te vinden in Omgevingsverordening Gelderland, artikelen 7.24 t/m 7.28. In een maatwerkvoorschrift wordt vastgelegd hoe er afgeweken wordt van de standaard regels.

De voor initiatiefnemers meest ingrijpende maatwerkvoorschrift mogelijkheid is die van herplant op ander locatie (artikel 7.27 en 7.28). Wanneer het niet mogelijk is om op dezelfde locatie te herplanten moet u naast de kapmelding ook een maatwerkvoorschrift bij ons aanvragen voor herplant op andere locatie. U dient dan zelf voor een alternatieve herplantlocatie te zorgen, bijvoorbeeld door terreinen te verwerven. Houdt u hier van tevoren rekening mee. 

Wanneer u wilt afwijken van de standaard regels dan moet u hiervoor een aanvraag voor een maatwerkvoorschrift indienen. Dit is een separate aanvraag naast uw kapmelding. Als u een maatwerkvoorschrift aanvraagt (of aan gaat vragen), vermeld dit dan voor de volledigheid ook bij uw kapmelding. Daarnaast gaan we graag met u in (voor)overleg voordat u een aanvraag indient. Dit zorgt voor een snellere afhandeling. Een vooroverleg vraagt u aan door in het Omgevingsloket aan te geven dat het om een conceptaanvraag gaat. Via het omgevingsloket levert u ook uw formele aanvraag voor het maatwerkvoorschrift aan. In het Omgevingsloket vindt u een korte instructie. 

In de omgevingsverordening Gelderland is vastgelegd dat herplant op een andere locatie in een aantal gevallen in principe niet is toegestaan. Er moet dan herplant op dezelfde locatie plaatsvinden. Zie voor alle gevallen art 7.27 lid 2 Omgevingsverordening Gelderland. 

Een voorbeeld van een situatie waarbij herplant op een andere locatie niet is toegestaan is wanneer er sprake is van een oude bosgroeiplaats. Provincie Gelderland heeft hiervoor een indicatieve kaart opgesteld (kaart met oude bosgroeiplaatsen). Bij de totstandkoming van deze indicatieve kaart is alleen beoordeeld of er op de betreffende locatie rond 1811-1832 bos stond en op dat moment ook. Er is in deze kaart niet meegenomen of er in de tussen periode van toen en bij de totstandkoming van de kaart een gebruik is geweest die de waarden in de tussentijd heeft vernietigd. Tevens zit in deze indicatieve kaart niet de beoordeling of de houtopstand buiten de reikwijdte van het Bal afdeling 11.3 valt.

Wij hanteren het uitgangspunt dat wij herbeplanting op andere grond niet toestaan als de gevelde of tenietgegane houtopstand op een oude bosgroeiplaats ligt, tenzij de initiatiefnemer kan aantonen dat de waarden in de grond in het verleden al zijn vernietigd.

De initiatiefnemer kan dit aantonen met (lucht)foto. Het gaat hier niet alleen om tijdelijke afwezigheid van bos wat op een (lucht)foto te zien is. Er moet een causaal verband aangetoond worden tussen hetgeen wat op de (lucht)foto staat en de verstoring van de waarde van de oude bosgroeiplaats, de grond. De provinciale omgevingsverordening Gelderland geeft hiervoor de volgende voorbeelden:

1. groeve;
2. afvalstort;
3. agrarische grond;
4. (tijdelijke) aanwezigheid van een gebouw.

Bij de onderbouwing dient naast de (lucht)foto tekstueel toegelicht te worden dat 1 van het bovenstaand grondgebruik te zien is, of dat er vergelijkbaar gebruik is geweest met een van deze voorbeelden.

Oude bosgroeiplaatsen zijn bossen die een lange historische continuïteit hebben (in sommige gevallen teruggaand tot de middeleeuwen). Ze hebben daardoor bijzondere kenmerken zoals oude bomen, oorspronkelijke (autochtone) boom- en struikpopulaties, oude ongestoorde bosbodems en herbergen soorten die in jongere bossen ontbreken of zich moeilijk kunnen ontwikkelen.

Voor u een aanvraag voor een maatwerkvoorschrift indient, gaan we graag met u in (voor)overleg. Dit zorgt voor een snellere afhandeling. Een vooroverleg vraagt u aan door in het Omgevingsloket aan te geven dat het om een concept aanvraag gaat. Via het Omgevingsloket levert u ook uw formele aanvraag voor het maatwerkvoorschrift aan. In het Omgevingsloket vindt u een korte instructie. 

1. Het bosareaal moet hetzelfde blijven: 
   u onderbouwt dat de herplant ook in de toekomst herplantplichtig is, dus aan niet één van de uitzonderingsregels voldoet die omschreven staan in artikel 11.111 of artikel 11.131 van het Besluit activiteiten leefomgeving. Onderbouw dit puntsgewijs. 
2. U voldoet aan de beoordelingsregels van provincie Gelderland:
   u onderbouwt dat u voldoet aan de beoordelingsregels voor het betreffende maatwerkvoorschrift. De beoordelingsregels per maatwerkvoorschrift staan genoemd in de Gelderse Omgevingsverordening artikel 7.24 t/m 7.28 (Omgevingsverordening Gelderland | Lokale wet- en regelgeving (overheid.nl)). Onderbouw dit puntsgewijs. 
3. Voorzie in goed en duidelijk kaartmateriaal: u maakt inzichtelijk wat u wilt kappen waar u wilt herplanten. U kunt dat als volgt doen:
    

• Ga naar Google maps, kies de kaartlaag ‘satelliet’.
• Ga naar de betreffende locatie en kies een inzoomniveau waar boomkronen goed in te zien zijn én waarin de omgeving herkenbaar is. Bijvoorbeeld door een stuk weg of ander kenmerkend punt in beeld te hebben.
• Klik rechtermuistoets en selecteer ‘afstand meten’.
• Zet de meetpunten zo neer dat de boomkruinen van de te kappen bomen in het meetgebied zitten. Soms is dit wat moeilijk te zien; doe het zo goed als mogelijk is.
• Het laatste meetpunt moet samenvallen met het eerste meetpunt dan verschijnt automatisch de oppervlakte van het gemeten veld.
• Maak een schermafdruk en voeg deze toe aan de ontheffingsaanvraag. Bepaal de oppervlakte van de herplantlocatie.
• Herhaal de stappen zoals hierboven beschreven, maar dan voor het perceel waar de herplant gaat plaatsvinden. De oppervlaktes moeten minimaal gelijk zijn aan elkaar, meer oppervlakte herplanten kan uiteraard altijd.

 

Dit plaatje is een voorbeeld van een resultaat van de hierboven gevolgde stappen.

Indien u dit maatwerkvoorschrift nodig heeft, zoek dan de actuele regelgeving hiervoor op (Omgevingsverordening Gelderland, artikelen 7.21 en 7.27). Wij raden u sterk aan om hier eerst een vooroverleg voor aan te vragen. Hoe je een vooroverleg aanvraagt staat onder de vraag ‘Hoe doe ik een aanvraag voor een maatwerkvoorschrift?’.

Bij de beoordeling van deze maatwerkvoorschriften wordt onder andere bekeken of de oppervlakte wat herplantplichtig is voor de kap en na de kap hetzelfde is. Dit geldt ook als binnen een rij van 21 bomen 1 boom wordt gekapt of als binnen een oppervlakte van 1.000 vierkante meter 1 boom wordt gekapt. Voor de vraag hoe u inzichtelijk maakt dat de herplantplichtige oppervlakte gelijk blijft zie het stappenplan onder de vraag ‘Wat voeg ik toe bij mijn aanvraag voor een maatwerkvoorschrift?’ onder punt 3.

 Ja, waarschijnlijk heeft u naast een maatwerkvoorschrift houtopstanden ook andere vergunningen of maatwerkvoorschriften nodig. Denk hierbij bijvoorbeeld aan vergunningen die nodig zijn op basis van omgevingsplannen (waar bestemmingsplannen onderdeel van zijn geworden), gemeentelijke verordeningen, en waterschap verordeningen. U kunt bijvoorbeeld bij provincie Gelderland naast een maatwerkvoorschrift houtopstanden een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit en/of Natura 2000-activiteit nodig hebben. Hiervoor moet u een aparte aanvraag indienen. U dient per projectonderdeel de juiste vergunningen te kunnen overleggen aan de toezichthouder. Daarnaast moet u altijd (onafhankelijk van de locatie) op een bosbouwkundig verantwoorde wijze herbeplanten (zoals bedoeld in artikel 4.12 van Omgevingsverordening Gelderland). 

De vergunningcheck kunt u gebruiken om inzicht te krijgen in welke vergunningen u mogelijk nodig heeft. 

Mogelijk krijgt u ook te maken met soortenbescherming. Hierbij kunt u denken aan regels rond het broedseizoen, jaarrond beschermde nesten en (oude) bomen waar vleermuizen in verblijven. Wanneer er beschermde diersoorten in of nabij de te kappen bomen aanwezig zijn mag u er niet zomaar van uitgaan dat u mag kappen. Een ecologische quickscan sluit uit of u een vergunning beschermde soorten aan moet vragen om aan de zorgplicht (artikel 11.27 Besluit activiteiten leefomgeving) te voldoen. 

Bij regulier beheer van bos kunnen beheerders mogelijk gebruik maken van de ‘Gedragscode soortenbescherming bosbeheer’. Hierin staan maatregelen beschreven om de noodzaak voor een vergunningaanvraag soortenbescherming te voorkomen. Niet iedereen mag met een gedragscode werken. Daarnaast is deze gedragscode alleen toepasbaar op het beheer van een houtopstand. Gebruik van de gedragscode sluit de meld- en herplantplicht niet per definitie uit. 

Wilt u een bestaande gedragscode gebruiken? Controleer dan of u deze wel mag gebruiken. Het is belangrijk dat de belangen en activiteiten op uw organisatie van toepassing zijn. De gedragscodes kunt u hier vinden: Overzicht gedragscodes | RVO.nl.

We raden u aan om na te kijken of u ook een aanvraag voor een flora- en fauna-activiteit moet doen. 

We raden u aan de gemeente te laten weten dat u wilt kappen en na te vragen of een omgevingsvergunning (aanlegvergunning) nodig is.

1. Ga naar het Omgevingsloket.
2. Klik op ‘Aanvragen’. 
3. Klik op ‘Start aanvraag’. 
4. Log in met DigiD of eHerkenning. 
5. Vul 2 velden in. Klik op ‘Volgende’. 
6. Vul het adres in of teken de locatie in (eerst inzoomen). 
7. Klik op ‘Volgende stap’. 
8. Kies activiteiten. Dit kan door zoekwoord ‘kappen’ in te typen en de activiteit te selecteren: ‘Kappen van houtopstanden (buiten de bebouwde kom) – Melding’. Daarna krijgt u de vraag of u nog meer activiteiten wilt toevoegen. 
9. Vul het formulier verder in en voeg de bijlagen toe. 
10. Kies in het 2e scherm bij stap 7 voor ‘Concept’ als u vooroverleg wilt en voor ‘Definitief’ als u de aanvraag definitief wilt indienen.