Eikenprocessierups

Eikenprocessierupsen hebben brandharen die hen verdedigen tegen natuurlijke vijanden. Deze brandharen veroorzaken gezondheidsklachten als jeuk, huiduitslag en irritatie aan ogen of luchtwegen. Als de rupsen uitgroeien tot nachtvlinders, leggen ze veel eitjes waaruit het jaar erop nieuwe rupsen komen. Om overlast te voorkomen en beperken, bestrijden we de eikenprocessierups langs provinciale wegen. 

Preventieve bestrijding

We bestrijden de eikenprocessierupsen preventief, voordat de jonge rupsen haren krijgen. Zo beperken we de overlast voor de weggebruikers en bewoners van huizen langs provinciale wegen. Dit wordt gedaan door een aannemer en gebeurt machinaal. De machine spuit een biologisch bestrijdingsmiddel door de boomtoppen. Hierdoor worden hele jonge rupsen gedood. Dit biologische middel is niet schadelijk voor de mens. 

De bestrijding start als de bomen 30% in het blad zitten. De nevel kan dan door de gehele boom gespoten worden. Als bomen veel blad hebben, houdt dit de nevel tegen en komt het middel niet geheel boven in de boom. Op de machines van de aannemer zijn borden bevestigd met 'Bestrijding eikenprocessierups'.

Locatie preventieve bestrijding

We behandelen eiken preventief als ze langs grote evenementen staan, zoals de Nijmeegse Vierdaagse en de Zwarte Cross. Voorheen bespoten we veel meer bomen, nu Maar 1% van de eikenbomen. Door de nieuwe aanpak worden minder andere vlinders en insecten gedood, waaronder de natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups.

Op locaties waar beschermde vlinders voorkomen, mogen we niet bestrijden. De aannemer heeft een overzicht met deze locaties.

Ook in 2020 zijn deze locaties preventief bestreden omdat de maatregelen rondom Covid-19 ten tijde van de bestrijding nog geen definitief uitsluitsel gaven over deze evenementen.

Actieve bestrijding

We bestrijden ook actief. Hierbij worden de (nesten van) eikenprocessierupsen opgezogen. Wij bekijken waar nesten zitten en laten ze vervolgens door een aannemer verwijderen. Dit doen zij ook naar aanleiding van meldingen die bij ons binnenkomen. Als er een melding gedaan wordt voeren we een inspectie uit. Als er rupsen en een nest gevonden wordt krijgt een van onze aannemers de opdracht deze binnen 3 weken te verwijderen. Ten opzichte van vorig jaar hebben we de capaciteit flink uitgebreid, door meerdere aannemers te contracteren, om de meldingen eerder te kunnen ruimen als vorig jaar.

Omdat haartjes van eikenprocessierupsen zich door de harde wind kunnen verspreiden en er haartjes en rupsen in het gras kunnen zitten, raden wij af om in de buurt van eiken in de bermen te gaan zitten of te verblijven.

We bestrijden eerst actief op plekken waar dit het hardst nodig is. Omdat er in 2020 geen grote evenementen zijn houden we dit jaar deze volgorde aan:

  1. bij locaties zoals scholen, ziekenhuizen, verzorgingshuizen en kinderdagverblijven;
  2. op locaties zoals bushaltes, carpool-, picknick- en verzorgingsplaatsen en in de bebouwde kom;
  3. langs drukke fietsroutes zoals snelfiets-, school- en doorfietsroute’s;
  4. overige locaties.

Dit kan betekenen dat nesten bij u in de buurt nog niet geruimd worden, omdat we nog in een gebied met een hogere prioriteit bezig zijn.

Actuele themakaart

Op de themakaart zijn alle bomen die langs provinciale wegen staan te zien. Na inzoomen is zichtbaar of een boom een eik is (rondje) of een ander soort boom (groen sterretje). Wanneer het een eik betreft is via de legenda zichtbaar wat de status van die boom is: of er een melding bekend is, of er een inspectie gedaan is, of er een nest gevonden is, of er opdracht aan de aannemer verstrekt isen of het nest al bestreden is.

Onderzoek

We onderzoeken hoe we op een natuurlijkere manier het aantal rupsen kunnen terugdringen.

  • We hebben langs diverse provinciale wegen nestkastjes opgehangen. We hopen dat nestelende mezen een deel van de rupsen opeten.
  • We hebben dode eiken vervangen door andere soorten bomen.
  • Toepassen van bloemrijke bermen. We bekijken of we met een aangepast beheer de berm met inheemse planten aantrekkelijker kunnen maken voor insecten die van eikenprocessierupsen leven.
  • We hebben oude nesten bewaard om sluipvliegen te kweken die de eikenprocessierupsen bestrijden. In de oude nesten zitten eitjes van sluipvliegen.

Samen verantwoordelijk

We zijn als provincie verantwoordelijk voor de bestrijding van de rups binnen onze eigendommen, zoals provinciale wegen.

De eigenaar van een perceel is zelf verantwoordelijk voor de bestrijding van de overlast en voor het waarschuwen van het publiek. Denk daarbij aan gemeenten, Rijkswaterstaat, Recreatieschap maar ook particulieren.

Soms kunnen inwoners voor de bestrijding van de eikenprocessierups op hun boom/bomen bij hun gemeente terecht, bijvoorbeeld voor advies of bestrijding (tegen betaling).

Meer informatie

Op processierups.nu vindt u meer informatie over de processierups en antwoorden op veelgestelde vragen (in opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit).

Melding doen

Wilt u overlast door de eikenprocessierups melden? Vul dan ons meldingsformulier in of neem telefonisch contact op met het Provincieloket via 026 359 99 99.