Natura 2000-gebied Bekendelle bij Winterswijk

Bekendelle bij Winterswijk is een van de weinige moerasbossen in Nederland. Dwars door het bos stroomt een slingerende beek, de Boven Slinge. Om de bijzondere natuur te behouden en versterken, is Bekendelle aangewezen als Natura 2000-gebied. Eind 2020 zijn watermaatregelen afgerond. Daardoor krijgt de natuur de kans om te herstellen. Veel zeldzame planten en dieren hebben het (nog steeds) moeilijk. Het is daarom belangrijk dat we de natuur ook de rust geven die ze nodig heeft.

Thuis voor zeldzame planten- en diersoorten

Het natuurgebied Bekendelle is het mooist ontwikkelde alluviaalbos van Gelderland. Het heeft fraaie overgangen van natte naar de wat drogere bossen. Deze grote variatie in een relatief klein gebied zorgt voor een grote verscheidenheid aan planten- en diersoorten. Het bos kenmerkt zich door een diversiteit aan loofbomen en bevat een rijke mosflora met onder andere het zeldzame spatelmos. Er groeien bijzondere planten als slanke sleutelbloem en bosgeelster. De ijsvogel, de grote gele kwikstaart en de zeldzame middelste bonte specht voelen zich er thuis. We vinden er een van Nederlands grootste populaties van de zeldzame bosbeekjuffer. Deze libellensoort is kenmerkend voor langzaam stromende beken met een zeer goede waterkwaliteit. Ook zeldzame zweefvliegen, loopkevers en vlinders voelen zich hier thuis. In het gebied zijn zelfs weer boommarters gezien.

Bijzondere natuur behouden en versterken

Om deze bijzondere natuur te behouden en te versterken zijn maatregelen nodig. Veel zeldzame planten en dieren hebben het namelijk moeilijk. Hun leefgebied is klein, de grond is te droog en te voedselrijk, en mensen verstoren hun leefgebied. Als we deze omstandigheden verbeteren, kan de natuur zich herstellen en is ze beter bestand tegen onder andere stikstof in de bodem.

Aanpak stikstof in het Natura 2000-gebied

Stikstof uit landbouw, verkeer en industrie is niet goed voor de natuur. Daarom zijn in het beheerplan Natura 2000-gebied Bekendelle (PDF 22 MB) ook maatregelen opgenomen die de kwetsbare natuur in het Natura 2000-gebied moeten beschermen. Deze maatregelen staan ook in gebiedsanalyse voor Bekendelle. Actuele informatie over de stikstofproblematiek staat op de pagina Stikstof.

Uitvoeren maatregelen voor natuur

We hebben in 2019 en 2020 - in overleg met betrokken eigenaren - diverse natuurherstelmaatregelen in Bekendelle uitgevoerd. Deze maatregelen waren nodig om het leefgebied te verbeteren, het vochtige loofbos in stand te houden en meer ruimte te geven. Er zijn dammen aangelegd, sloten en greppels ondieper gemaakt en duikers aangelegd. Zo wordt het gebied natter. Het puin hebben we uit de beek en uit de oever gehaald, zodat de beek weer op een natuurlijke manier kan stromen. Dan krijg je een schuilplaats voor vissen en waterinsecten, en stroomversnellingen en -vertragingen. Precies wat planten en dieren hier nodig hebben. Daarnaast is een landbouwperceel omgevormd naar natuur door het aanpassen van de waterafvoer. Met deze maatregelen kunnen de karakteristieke eiken-haagbeukenbossen in dit deel van het gebied zich verder herstellen en uitbreiden. Ook is het natuurgebied beter bestand tegen negatieve effecten van stikstof. De oorspronkelijke plantensoorten die groeien op een vochtige bodem, zoals bosgeelster, gulden boterbloem, bosanemoon, bleeksporig- en donkersporig bosviooltje kunnen van deze maatregelen profiteren. En die planten trekken weer dieren aan, zoals keizersmantel, iepenpage, kleine ijsvogelvlinder en bosbeekjuffer.

Bekijk via een filmpje hoe bijzonder de natuur is

Collega’s van Bosgroep en het Waterschap nemen u graag mee het gebied in en laten zien waarom Bekendelle zo bijzonder is: “De Bekendelle is Europees beschermde natuur. We willen graag dat die zeldzame natuur zich uitbreidt.”

Bekendelle is een prachtig, maar ook kwetsbaar gebied. Veel mensen brengen graag een bezoek aan Bekendelle om te wandelen, te fotograferen en te genieten van de bijzondere natuur. Maar door het intensieve gebruik worden de bestaande wandelpaden steeds breder en ontstaan er nieuwe paden. Ook langs en zelfs ín de beek neemt de drukte toe. Dit gaat ten koste van de bijzondere flora en fauna. In het voorjaar en de zomer van 2021 nemen we maatregelen om de recreatiedruk te beperken. Ook hierin werken we samen met de particuliere grondeigenaren en betrokken organisaties.

Gevolgen voor grondeigenaren, in- en omwonenden

Het verhogen van waterstanden in Bekendelle leidt tot vernatting van het natuurgebied. Waterschap Rijn en IJssel houdt met een meetnet van peilbuizen in de gaten of het verhogen van de grondwaterstand in het natuurgebied van invloed is op de omgeving. De meetgegevens van de geplaatste peilbuizen kunt u vinden op de website van Waterschap Rijn en IJssel. Mochten er zich toch effecten voordoen die nu niet voorzien zijn, dan kunnen eigenaren zich tot 5 jaar na de uitvoering van de natuurmaatregelen melden bij het schadeloket van het waterschap.

Vergunning voor activiteiten

Bestaande activiteiten in en bij Bekendelle, zoals regulier beheer, kunnen in principe gewoon doorgaan. Aan het uitvoeren van sommige activiteiten stellen we voorwaarden en voor nieuwe activiteiten die de natuur in gevaar kunnen brengen is een vergunning nodig. Dit beoordelen we per situatie.

Betrokken organisaties bij Bekendelle

Voor de uitvoering van de maatregelen voor natuur in Bekendelle werken we samen met Waterschap Rijn en IJssel, Natuurmonumenten, Bosgroep Midden Nederland en gemeente Winterswijk. Een klein deel in Bekendelle is van Natuurmonumenten, die de maatregelen op haar eigendom treffen. Het grootste deel van dit natuurgebied is in eigendom van particulieren. Bosgroep Midden Nederland vertegenwoordigt een groot deel van deze eigenaren. 

Nieuwsbrieven

Gedurende de looptijd van het plan versturen we nieuwsbrieven naar omwonenden en belangstellenden. Meld u aan voor de nieuwsbrief Bekendelle en blijf op de hoogte van de ontwikkelingen.