Stelkampsveld: een Natura 2000-gebied bij Borculo

Tussen Barchem en Borculo ligt Stelkampsveld. Het is een afwisselend gebied van essen, graslanden, houtwallen, bosjes en heiden met vennen. Stelkampsveld is onderdeel van het Europese netwerk van beschermde natuurgebieden: Natura 2000. We doen er alles aan om deze bijzondere natuur te behouden en te versterken.

Natura 2000-beheerplan Stelkampsveld 2022 tot 2028 vastgesteld 

Het beheerplan voor het Natura 2000-gebied Stelkampsveld is samen met de reactienota op 19 december 2023 definitief vastgesteld door Gedeputeerde Staten. In het beheerplan staat hoe we de komende jaren het beste kunnen zorgen voor de bijzondere natuur in Stelkampsveld. Dit plan is tot en met 2027 geldig.

Ter visie voor beroep: van 15 januari tot en met 26 februari

Dit definitieve beheerplan voor het Natura 2000-gebied Stelkampsveld ligt van maandag 15 januari tot en met maandag 26 februari 2024 ter visie voor beroep. Heeft u een zienswijze ingediend op het ontwerp-beheerplan, dan kunt u tegen het definitieve beheerplan in beroep gaan bij de rechtbank Gelderland. Heeft u geen zienswijze ingediend, dan kunt u alleen beroep aantekenen tegen wijzigingen die in het definitieve beheerplan zijn aangebracht ten opzichte van het ontwerp-beheerplan. Beroep instellen kan alleen op onderdelen die niet nodig zijn voor het bereiken van de doelen voor behoud, uitbreiding en verbetering van de aangewezen kwetsbare natuur.

Hoe kunt u in beroep gaan tegen het Natura 2000-beheerplan?

U stelt het beroep in bij de rechtbank Gelderland (Postbus 9030 6800 EM Arnhem). Het beroepschrift dient tenminste te bevatten: 

  • Een omschrijving van het besluit waartegen het beroep is gericht. 
  • Een opgave van de redenen waarom u zich niet met het besluit kunt verenigen, waarbij u tevens aangeeft tegen welke specifieke handelingen die zijn genoemd in het beheerplan uw beroep is gericht. 
  • De eventuele onderbouwing waarom u eerder geen zienswijze hebt kunnen indienen. 
  • Uw naam en adres, de datum en uw handtekening.

Actualisatie eerste beheerplan

De afgelopen jaren zijn herstelmaatregelen uit het eerste beheerplan uitgevoerd. Dat plan was aan een actualisatie toe. Daar hebben we met onder andere Staatsbosbeheer en Waterschap Rijn en IJssel aan gewerkt. 

Zienswijzen en reactienota

Gedeputeerde Staten hebben op 22 maart 2022 het tweede beheerplan in ontwerp vastgesteld. Het ontwerp-beheerplan lag 6 weken ter visie. Daarop zijn 14 zienswijzen (reacties) ingediend. De zienswijzen zijn beantwoord in de reactienota, indieners van een zienswijze hebben deze ontvangen. Naar aanleiding van de zienswijzen is het ontwerp-beheerplan op een aantal punten aangepast. Zo is nu de bijlage ‘Overzicht bestaand gebruik’ uit het eerste beheerplan opgenomen.

Maatregelen tweede Natura 2000-beheerplan

Op basis van onderzoek en evaluatie van het eerste beheerplan, zijn nieuwe of vervolgmaatregelen in het beheerplan opgenomen.

 Ook een paar nog niet uitgevoerde maatregelen uit het eerste beheerplan staan erin. In hoofdlijnen gaat het om:

  • Verder maken en/of versterken van ecologische verbindingen van Stelkampsveld met andere Natura 2000-gebieden en natuurgebieden in de omgeving. Hieruit volgt een plan voor de inrichting van deze verbindingen. Maatregelen die daaruit volgen moeten in de tweede en derde beheerplanperiode worden uitgevoerd.
  • Voorbereiding en uitvoering verhogen waterpeil Oude Beek, traject 1 (Borculoseweg).
  • Onderzoek naar cumulatief effect wateronttrekkingen.
  • Beheermaatregelen, zoals begrazing, bos(rand)beheer en verwijderen bosopslag.
  • Bestrijden van exoten.
  • Voortzetten meten en volgen van effecten van uitgevoerde maatregelen.
  • Voortzetten (regulier) beheer.

Kaart van Stelkampsveld

Bijzondere planten- en diersoorten

Het Natura 2000-gebied Stelkampsveld is een afwisselend gebied van essen, kalkmoerassen, houtwallen, bosjes en heiden met vennen. Het kroonjuweel van het Stelkampsveld is het vochtige grasland (blauwgrasland) met veel zeldzame plantensoorten, zoals klokjesgentiaan, parnassia en wolfsklauwmos. Dit afwisselende landschap is aantrekkelijk voor insecten, zoals de glassnijder en de ijsvogelvlinder. Ook de boomkikker en de wielewaal voelen zich in het gebied thuis. 

Natuur herstellen

Veel van deze beschermde planten- en diersoorten hebben het moeilijk. Hun leefgebied is te klein, de grond te droog, te zuur en te voedselrijk door fosfaat en stikstof. Daarom zijn tussen 2019 en 2022 maatregelen uitgevoerd. Deze staan in het eerste Natura 2000 beheerplan 2016-2022 voor Stelkampsveld.

Boswachter Doreen Rugers van Staatsbosbeheer vertelt in dit artikel en het filmpje over de maatregelen van de afgelopen jaren en hoe het gebied zich nu al ontwikkelt.

Controle van de grondwaterstand

Waterschap Rijn en IJssel houdt de grondwaterstand in de gaten. Met een meetnet van peilbuizen controleren ze wat de invloed is van de nieuwe grondwaterstand in het natuurgebied op de omgeving. Deze meetgegevens zijn te vinden op de website van Waterschap Rijn en IJssel. Met deze gegevens ziet het waterschap ook of er nog meer schade kan ontstaan aan gebouwen en kelders. De schade die ontstaat wordt vergoed. 

Natuurdoelanalyse

Om in beeld te brengen hoe het staat met de natuur in stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden in Gelderland zijn natuurdoelanalyses gemaakt. Die geven weer of de doelen worden gehaald als de vastgestelde maatregelen worden uitgevoerd. De analyses zijn in juni 2023 gepubliceerd. Lees meer informatie over de natuurdoelanalyses, ga naar de samenvattingen per gebied of ga direct naar de analyse voor Stelkampsveld.

Vergunning voor activiteiten 

Onderneemt u iets in de buurt van dit beschermde natuurgebied waarbij stikstof vrijkomt? Dan heeft u een vergunning nodig. Meer informatie stikstof is te vinden op www.gelderland.nl/stikstof.

Betrokken organisaties

  • Stelkampsveld is eigendom van Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en een aantal particulieren.
  • Provincie is eindverantwoordelijk voor het uitvoeren van de maatregelen uit het Natura 2000-beheerplan. Hierover maken wij afspraken met de betrokken partijen.