Willinks Weust (Natura 2000) bij Winterswijk

Willinks Weust is een kleinschalig gebied van 51 hectare met heischrale- en blauwgraslanden (vochtige graslanden). Het ligt ten oosten van Winterswijk. Om de bijzondere natuur te behouden, herstellen en versterken is Willinks Weust aangewezen als Natura 2000-gebied.

Kalk en zandsteen in de ondergrond

In de vochtige graslanden (blauwgraslanden) van Willinks Weust groeien zeldzame planten zoals karwijselie, vlozegge, blonde zegge, bevertjes en kammos. Behalve blauwgraslanden komen in het gebied ook jeneverbesstruiken, hulst, beukenbossen en eiken-haagbeukenbossen voor. Deze bijzondere natuur we willen behouden en versterken. In de ondergrond komt Muschelkalk en Bontzandsteen voor. Deze kalk wordt nog steeds vanuit de steengroeves gehaald en verkocht. Het is voor Nederland en Europa een unieke situatie en levert bijzondere natuur op. In een van de groeves broeden oehoes, de grootste uilensoort ter wereld.

Essenbos in Willinks Weust

Willinks Weust behouden en versterken

Veel zeldzame planten en dieren hebben het moeilijk. Hun leefgebied is klein, de lucht is te zuur en de grond is te droog en te voedselrijk. Als we deze omstandigheden verbeteren, dan kan de natuur zich herstellen. Zo is de natuur beter bestand tegen onder andere stikstofuitstoot van bedrijven.

Aanpak stikstof in het Natura 2000-gebied

Stikstof uit landbouw, verkeer en industrie is niet goed voor de natuur. Daarom zijn in het beheerplan Natura 2000 Willinks Weust (PDF 7 MB) maatregelen opgenomen die de kwetsbare natuur in het Natura 2000-gebied moeten beschermen. Deze maatregelen staan ook in de gebiedanalyse voor Willinks Weust. Actuele informatie over de stikstofproblematiek staat op de pagina Stikstof.

Hogere stand van het grondwater

We willen het leefgebied van de beschermde planten- en diersoorten verbeteren door het gebied natter en groter te maken. We gaan daarvoor watergangen en sloten ondieper maken of dempen en drainage verwijderen.

Voormalige landbouwpercelen veranderen in natuur

We willen het natuurgebied vergroten door een aantal voormalige landbouwpercelen te veranderen in natuur. Alle landbouwpercelen binnen het Natura 2000-gebied zijn inmiddels aangekocht of zijn geruild met percelen elders in het gebied. De natuurinrichting van deze percelen wordt nu opgepakt.

Uitvoering herstelmaatregelen 

De uitvoering van de eerste herstelmaatregelen voor natuur is in februari 2020 gestart. Een aantal maatregelen aan de zuidwestkant van het natuurgebied is afgerond. Aan de randen van de vochtige graslanden zijn bomen en struiken verwijderd of laag bij de grond afgezaagd. Er is een verbinding gemaakt tussen de vochtige graslanden. In een populierenbos zijn de populieren gekapt om ruimte te maken voor de inplant van een bos met winterlinde, eiken, hazelaars en haagbeuken.

Vanaf september 2020 is gestart met het verwijderen van de voedselrijke bovengrond en de in het verleden opgebrachte grond. Wat overblijft is voedselarme grond waar zeldzaam geworden planten en dieren zich kunnen vestigen. In het gebied liggen nog hopen grond waarmee we landbouwpercelen gaan ophogen. Er rijden tot in de herfst van 2021 veel vrachtwagens in het gebied. Een van de laatste werkzaamheden zijn het dempen en ondieper maken van watergangen en sloten om verdroging tegen te gaan. Na de zomer van 2021 worden de grondwerkzaamheden afgerond. Op een later moment gaan we inheemse bomen en struiken aanplanten in het bos en in singels. Er wordt een laarzenpad uitgezet  vanaf de parkeerplaats tussen de groeven door, langs het aangelegde uitkijkpunt naar de Adamskampweg.

Het waterschap houdt met een meetnet van peilbuizen in de gaten of de hogere grondwaterstand in het natuurgebied invloed heeft op de omgeving. De meetgegevens kunt u vinden op de website van het Waterschap Rijn en IJssel.

Voor het bos dat we verwijderen voor de ontwikkeling van vochtige graslanden, gaan Staatsbosbeheer en de provincie weer bos aanplanten. Voor een deel wordt dit direct in het gebied gecompenseerd door de aanleg van singels. Voor het overige wordt bij voorkeur gecompenseerd in de Achterhoek, maar in ieder geval in Gelderland. De omvorming van het populierenbos en het bosrandenbeheer hebben geen invloed op de oppervlakte bos; op die plekken blijft in de toekomst bos groeien.

Op een deel van het zogenoemde ‘Driehoekperceel’ is een flinke hoeveelheid van het bestrijdingsmiddel DDT in de bodem aangetroffen dat gesaneerd moet worden. De sanering vindt naar verwachting in de nazomer van 2021 plaats. Er is geen risico dat de verontreiniging zich verder door de bodem of gebied zal verspreiden.

Het werk in het Natura 2000-gebied moet uiterlijk in 2021 klaar zijn. De voorbereidingen en de uitvoering doen we in nauwe afstemming met bewoners en agrariërs.

Een perceel dat grenst aan het Natura 2000-gebied gaan we eind 2021 inrichten voor natuur. Deze werkzaamheden worden in 2022 afgerond.

Vergunning voor activiteiten

Bestaande activiteiten in en nabij Willinks Weust kunnen in principe gewoon doorgaan. Aan het uitvoeren van sommige activiteiten stellen we voorwaarden. Voor nieuwe activiteiten die de natuur kunnen schaden is een vergunning nodig. Dit beoordelen we per situatie. 

Betrokken organisaties in Willinks Weust

Willinks Weust is eigendom van Staatsbosbeheer, provincie Gelderland, Waterschap Rijn en IJssel en particulieren. De provincie is verantwoordelijk voor de uitvoering van de maatregelen en heeft afspraken gemaakt met Waterschap Rijn en IJssel, Staatsbosbeheer en de gemeente Winterswijk om het werk uit te voeren.

Documenten

Nieuwsbrieven Willinks Weust

Gedurende de looptijd van het plan versturen we minimaal 2 keer per jaar een nieuwsbrief naar omwonenden en belangstellenden. Meld u aan voor de nieuwsbrief Willinks Weust en blijf op de hoogte van de ontwikkelingen.