Natura 2000-gebied Stelkampsveld bij Borculo

Tussen Barchem en Borculo ligt Stelkampsveld, een afwisselend gebied van essen, graslanden, houtwallen, bosjes en heiden met vennen. Om de bijzondere natuur te behouden is Stelkampsveld aangewezen als Natura 2000-gebied.

Zeldzame bloemen en planten beschermen

Het gaat helaas niet goed met de beschermde planten- en diersoorten in het gebied. Dat komt doordat de leefgebieden te klein zijn, de lucht te zuur is en de grond te droog en te voedselrijk. Om de natuur weerbaarder te maken, is het nodig om de verdroging tegen te gaan en de bloemrijke vochtige graslanden en heidegebieden te vergroten en met elkaar te verbinden. Zo kunnen we de zeldzame planten, zoals gevlekte orchis, klokjesgentiaan, parnassia en wolfsklauwmos beschermen.

Voor elk Natura 2000-gebied is een apart plan gemaakt met maatregelen die verplicht zijn: de gebiedsanalyse voor Stelkampsveld (nummer 60 in de lijst).

kruidenrijk grasland in Stelkampsveld

Eerste deel werkzaamheden

De eerste werkzaamheden bestaan uit het kappen van stukken naaldbos op verschillende plekken. In totaal gaat het om ongeveer 18 hectare. Dit werk duurt tot begin 2020. Deze boskap gaat verdroging in het gebied tegen én op de plek van het naaldbos is de ondergrond geschikt voor uitbreiding van het blauwgrasland en vochtige en droge heide. Dit is bijzondere natuur met kleurrijke bloemen en groeit op overgangen van heide naar voedselarme gronden. We maken ook verbindingen tussen de bloemrijke graslanden en tussen de heideterreinen. Dan kunnen zeldzame libellen, vlinders en andere insecten van het ene naar het andere leefgebied vliegen. Dat is van levensbelang, omdat ze zo hun soortgenoten kunnen vinden voor paring. Langs de paden blijven stroken bomen staan, dat geldt ook voor waardevolle bomen en plekken. Staatsbosbeheer wil voor het gekapte bos, op eigen terrein, bos terugplaatsen en zoekt uit waar dat kan.

Tweede deel werkzaamheden

Het tweede deel van het werk volgt vanaf september 2020. We gaan dan afplaggen en de voedselrijke grond afvoeren. Daarmee dringen we de negatieve invloed van stikstof terug en hierdoor herstelt het oorspronkelijke kampenlandschap. Om het natuurgebied natter te maken nemen we maatregelen om het waterpeil te verhogen. Deze werkzaamheden duren naar verwachting tot medio 2021.

Gevolgen voor omwonenden

Het verhogen van de grondwaterstand zorgt voor een nattere omgeving. Daarnaast is het nodig dat landbouwgrond natuur wordt. Dan kan ruilverkaveling of boerderijverplaatsing voor agrariërs een oplossing zijn. De voorbereiding en uitvoering van de herstelmaatregelen voor natuur gebeuren in nauwe afstemming met bewoners en agrariërs in het gebied. Het waterschap houdt met een meetnet van peilbuizen in de gaten of het verhogen van de grondwaterstand in het natuurgebied invloed heeft op de omgeving. De meetgegevens kunt u vinden op de website van Waterschap Rijn en IJssel.

Vergunning voor activiteiten

Bestaande activiteiten in en nabij Stelkampsveld kunnen in principe gewoon doorgaan. Aan het uitvoeren van sommige activiteiten stellen we voorwaarden. Voor nieuwe activiteiten die de natuur in gevaar kunnen brengen is een vergunning nodig. Dit beoordelen we per situatie. In het beheerplan Natura 2000 Stelkampsveld (PDF 7,5 MB) leest u meer over de vergunningverlening en de gevolgen van de Natura 2000-maatregelen.

Procedures en planning

De plannen voor Stelkampsveld zijn een uitwerking van het vastgestelde Natura 2000-beheerplan en de gebiedsanalyse. De uitvoering van de maatregelen is opgedeeld in twee fases. De maatregelen moeten uiterlijk in 2021 zijn uitgevoerd. 

Provinciaal inpassingsplan vastgesteld

Voor het Natura 2000-gebied Stelkampsveld is een provinciaal inpassingsplan (PIP) opgesteld. Dit is een herziening van het bestemmingsplan die noodzakelijk is voor de inrichting van het Natura 2000-gebied. Het inpassingsplan maakt het uitvoeren van natuurmaatregelen uit het Programma Aanpak Stikstof in Stelkampsveld mogelijk. Deze maatregelen hebben tot doel de effecten van stikstof op de natuur te verminderen. Daarnaast garandeert het inpassingsplan het toekomstig gebruik van de percelen als natuurgebied.

Het inpassingsplan is op 26 september 2018 door Provinciale Staten vastgesteld. Daarna was het tot en met 22 november 2018 mogelijk beroep in te stellen bij de Raad van State. Daarvan is geen gebruik gemaakt: er zijn geen beroepschriften ingediend. Dat betekent dat het inpassingsplan definitief is en de maatregelen uit het Programma Aanpak Stikstof uitgevoerd kunnen worden.

Betrokken organisaties in Stelkampsveld

Stelkampsveld is eigendom van Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, provincie Gelderland en een aantal particulieren. De provincie is verantwoordelijk voor de uitvoering van de herstelmaatregelen voor natuur en het Natura 2000-beheerplan. We hebben afspraken gemaakt met Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en Waterschap Rijn en IJssel om deze maatregelen uit te voeren. Daarnaast moeten we zelf ook nog de nodige terreinen inrichten. Een bestuurlijke begeleidingsgroep, met vertegenwoordigers van bovenstaande partijen, LTO Noord en gemeenten Berkelland en Lochem, werkt aan structuurverbetering van de landbouw, landschapsherstel, recreatie en communicatie met omwonenden. 

Impressie toekomstig natuurgebied

Bent u benieuwd hoe het Natura 2000-gebied er uit komt te zien? Bekijk dan de 3D-visualisatie van Stelkampsveld

Nieuwsbrief

Gedurende de looptijd van het plan versturen we minimaal 2 keer per jaar een nieuwsbrief naar omwonenden en belangstellenden. U kunt zich hiervoor aanmelden door een mail te sturen naar stelkampsveld@gelderland.nl.