Interbestuurlijk toezicht

Interbestuurlijk toezicht (IBT) is het toezicht tussen de verschillende overheidslagen. Zo houdt de provincie toezicht op de uitvoering van wettelijke taken door lokale overheden (gemeenten, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen) in Gelderland. Financieel toezicht is één van de toezichtstaken.

Toezicht op de wettelijke taken gemeenten

Het interbestuurlijk toezicht is alleen gericht op de uitvoering van wettelijke medebewindstaken. Deze taken zijn de uitvoering van regelingen van de hogere overheid. Wanneer een lokale overheid een medebewindstaak niet juist uitvoert kan de toezichthouder die taak overnemen. Als besluiten in strijd zijn met het algemeen belang of het recht kan de toezichthouder de Kroon vragen dit besluit te schorsen of te vernietigen.

De provincie heeft gekozen toe te zien op de meest risicovolle taken. Dit zijn:

  • Financiën
  • Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht (WABO)
  • Archief
  • Ruimtelijke ordening
  • Huisvesting Verblijfsgerechtigden
  • Water

Hoe we ons toezicht uitvoeren staat in het Uitvoeringsprogramma Interbestuurlijk Toezicht 2016-2019 (PDF 380 kB).

Toezicht op de gemeentelijke financiën

De provincie waakt over de huishoudboekjes van ruim 100 gemeenten en gemeenschappelijke regelingen. Dit toezicht is een wettelijke taak, opgedragen in de Gemeentewet aan Gedeputeerde Staten (GS). Het kan gebeuren dat een gemeente niet meer financieel rond kan komen. Daar bestaat in Nederland een vangnet voor: ‘artikel 12’. Op grond van dit artikel is tijdelijke financiële steun mogelijk. Door middel van toezicht wil de provincie voorkomen dat het zover komt.

Jaarlijkse toetsing

De gemeenteraad is verantwoordelijk voor een structureel sluitende gemeentebegroting. De jaarlijkse beoordeling van de begroting door de provincie in december is het belangrijkste toetsmoment. Gedeputeerde Staten nemen dan per gemeente een besluit over de wijze van toezicht voor het komende jaar. Als GS kiezen voor strenger toezicht (preventief toezicht) heeft een gemeente voor iedere begrotingswijziging goedkeuring nodig van GS.

Uitvoering toezicht

Hoe we het toezicht op de financiën van gemeenten en gemeenschappelijke regelingen invullen, is vastgelegd in het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader ‘Kwestie van Evenwicht’ (PDF 1 MB). In de databank van het financieel toezicht zijn de financiële gegevens van alle Gelderse gemeenten van de afgelopen jaren te vinden. Een overzicht van de gemeenschappelijke regelingen vindt u op de kaart van Gelderse gemeentelijke samenwerking.

Documenten