Extra informatie

De Veluwe is een van de grootste natuurgebieden van Nederland met veel bijzondere planten en dieren. Deze variatie in planten en dieren is heel belangrijk voor een sterke natuur en voor onze gezondheid.
Extra informatie

De Veluwe is een van de grootste natuurgebieden van Nederland met veel bijzondere planten en dieren. Deze variatie in planten en dieren is heel belangrijk voor een sterke natuur en voor onze gezondheid. Door onder andere stikstofneerslag, droogte, veel recreatie en een versnipperd landschap gaat de kwaliteit van de natuur op de Veluwe achteruit. We werken daarom samen met natuurbeschermingsorganisaties en eigenaren van grond aan het verbeteren van die kwaliteit. Met als doel de heide, stuifzanden, bossen, vennen, venen en beken die de Veluwe rijk is weer gezond te maken. Zodat bijzondere diersoorten zoals de Tapuit, de zwarte Specht, de witsnuitlibelle en de beekprik zich weer thuis voelen in hun leefomgeving en bijzondere plantensoorten zoals klokjesgentiaan, beenbreek, zeldzame (korst)mossen, heiden en bomen kunnen groeien en bloeien. Op deze manier wordt de Veluwse natuur weer sterk. En blijft wonen, werken, ondernemen en recreëren op de Veluwe mogelijk. We werken samen aan een sterke en gezonde Veluwe.

De Veluwe is zó bijzonder dat het Europese bescherming geniet. Het is aangewezen als Natura 2000 gebied en daarmee onderdeel van het Europese netwerk van beschermde natuurgebieden.

De afname van plant- en diersoorten blijkt uit langjarige monitoring door de provincie. Daarnaast is voor enkele soorten specifiek onderzoek uitgevoerd om te kijken wat het effect van recreatieve verstoring op deze soorten is. Voor zeven vogelsoorten is dit onderzoek uitgevoerd door een consortium onder leiding van Sovon Vogelonderzoek Nederland. 

Hieronder bekijkt u de animatie waarin wij kort het recreatiezoneringsplan uitleggen. 

Animatie: het recreatiezoneringsplan uitgelegd

Animatie: het recreatiezoneringsplan uitgelegd transcriptie

De Veluwe. We zien een Veluws landschap met heide, gras en verschillende dieren, zoals een vos en een edelhert. We kennen de prachtige bossen, heiden en stuifzanden en we komen er met z'n allen genieten van de rust en de ruimte. Er verschijnen een ruiter, een fietser en een mountainbiker. Maar wat vaak minder goed zichtbaar is, is dat de natuur achteruit gaat. Er verschijnt een natuurlijk landschap met onder andere een specht en een vlinder. Dat komt door stikstof en verdroging, maar ook door onze aanwezigheid en de verstoring die dat met zich meebrengt. Bepaalde soorten verdwijnen nu uit het beeld. Er komt een auto bij en een groep wandelaars. Om de achteruitgang tegen te gaan, werken we aan herstel van heide en stuifzanden, de bossen, de vennen en de venen en de beken. En we kijken hoe we een goede balans kunnen krijgen tussen natuur en recreatie door middel van recreatie zonering. We zien een aangelijnde hond, een mountainbiker, een richtingaanwijzer en een insectenhotel. Daarvoor hebben we een plan gemaakt. We zien het plan op tafel liggen. Er staat op: Recreatiezonering Veluwe. Beschermen en Beleven. We werkten daarvoor samen met terreineigenaren bewoners, ondernemers, recreanten en andere betrokkenen. Iedereen kon meedenken. In het plan spreken we af in welke zone wat het beste kan. We onderscheiden vier zones. Deze zones zien we op een kaart. Ze krijgen alle vier een letter toegeschreven. Zone A is geschikt voor intensieve recreatie. Je vindt er horeca, bezoekerscentra en parkeerplaatsen. Zone B heeft mooie, toegankelijke Veluwse natuur. Er zijn fiets-, ruiter- en wandelpaden. Zone C is de stille Veluwe. Hier ligt de nadruk op rustige natuurbeleving. Er zijn minder paden, zodat de natuur meer rust en ruimte krijgt. Zone D is de ongerepte, kwetsbare natuur. Deze is niet opengesteld voor mensen of alleen buiten het broedseizoen. Dit geldt nu ook al vaak. Hier leven namelijk dieren die absolute rust nodig hebben. Of het gaat om terrein van defensie of particulieren. Je vindt al deze zones terug op de kaart. Bij het plan horen ook zoneringsmaatregelen. Deze gaan vooral over het geleiden en verleiden van de recreant. We zien een man lopen door de natuur. We passen waar nodig routes aan voor wandelen, fietsen en paardrijden. En verleggen bijvoorbeeld een mountainbikeroute. Of we pakken de sluip paadjes in de natuurterreinen aan. We zien een aangepaste route. Een boomstronk voorkomt dat mensen de weg afsnijden. We kijken of aanpassingen aan wegen en parkeerplaatsen nodig zijn. We zien een man fietsen. Door een voorbijgaande auto krijgt hij zand over zich heen. Soms zorgen we voor nieuwe voorzieningen, zoals een uitkijktoren. Via heldere communicatie laten we u weten wat waar wel of niet mag en waarom. We zien een Veluws landschap. Een groep mensen staat te kijken met verrekijkers. Er staan duidelijke richtingaanwijzers en er is een app te zien waarop de zones gemarkeerd staan. Het plan is voor terrein eigenaren een basis om samen te werken aan het geleiden van recreatie op de Veluwe. Ook het samenwerkingsverband Veluwe Op 1 gaat aan de slag met de recreatie zonering. Ze stemt onder meer routes parkeerplaatsen en de Veluwe marketing daarop af. Beschermen en beleven gaan hand in hand op deze manier. De Veluwe hoort bij ons. Laten we er goed voor zorgen. Kijk voor meer info op recreatiezoneringopdeveluwe.nl.

Verbetermaatregelen

Provincie Gelderland werkt samen met onder andere grondeigenaren, gemeenten en natuurbeschermingsorganisaties aan verbeterplannen voor de natuur op de Veluwe. Zo maken we herstelprogramma’s voor bossen, vennen en venen, heide en stuifzanden en beken. Daarnaast zijn we bezig met een plan voor recreatiezonering. Alle verbeteringen zijn nodig om de natuur op de Veluwe te herstellen zodat er toekomst is voor de Veluwe.

Links

Balans tussen natuur en recreatie

Bij recreatiezonering zorgen we voor een nieuwe, betere balans tussen de ruimte voor de natuur en de mens. In onderstaande film kunt u zien waarom het nodig is dat we maatregelen nemen. Er is een versie van 2 minuten, die vindt u hieronder, en een versie van 14 minuten. Deze lange versie kunt u bekijken op YouTube via de link rechts.

YouTube

Recreatiezonering op de Veluwe (2 min.)

Recreatiezonering op de Veluwe (2 min.) transcriptie

We zien de uitgestrekte Veluwe vanuit de lucht. Bossen, heidevelden, VOICE-OVER: De Veluwe, een prachtig natuurgebied midden in Gelderland met rijke natuur en gevarieerde landschappen. Best logisch, dat steeds meer mensen er genieten van heide en bos, van edelhert en wild zwijn, van erfgoed en evenementen. We zien wandelaars en fietsers, mensen die joggen door het bos, de Airborn-landingen op de Ginkelse heide. VOICE-OVER: Maar de aantrekkingskracht van de Veluwe heeft een keerzijde. Ondanks de strenge eisen voor dit Natura2000 gebied en alle inspanningen van betrokkenen, gaat de natuur hard achteruit. We zien een plattegrond van de Veluwe als onderdeel van het Natura2000 netwerk. We zien dat er met kalkgruis wordt gestrooid, dode bomen en meesjes met gebroken pootjes. VOICE-OVER: Stikstofneerslag is een belangrijke oorzaak, maar ook de toenemende drukte door verkeer, recreatie en bedrijvigheid. We zien een file op de A12, auto's geparkeerd in de berm, een rij met mountainbikers op een zandpad en de bouw van een woonwijk vlak naast het bos. VOICE-OVER: Door dit intensieve gebruik worden bijzondere diersoorten verstoord en kwetsbare planten vertrapt. Het gebied waar ze gedijen wordt steeds kleiner. Zo nemen populaties af. Soms verdwijnen ze zelfs. We zien mensen die rustgebieden betreden en vogels verstoren. Een edelhert verstrikt in een hek. Aangereden wild naast een B-weg. VOICE-OVER: Overheden, grondeigenaren, belangenorganisaties en ondernemers werken daarom samen aan een plan voor recreatiezonering voor de hele Veluwe. Dat betekent dat er verschillende zones zullen worden aangewezen. We zien verschillende gebieden die zijn ingericht met wandel- en fietspaden, aanwijzingsborden en afzettingen. Een rustgebied voor dieren dat niet toegankelijk is voor publiek. VOICE-OVER: Soms zal de nadruk in een zone op gebruik liggen en soms vooral op wilde natuur. Paden worden bijvoorbeeld zo aangelegd dat wandelaars, fietsers en ruiters ten volle kunnen blijven genieten van de Veluwse rijkdom terwijl tegelijkertijd kwetsbare dier- en plantensoorten worden ontzien. We zien de zwarte specht, een vlinder, een zandhagedis en ijsvogels. VOICE-OVER: Er wordt ook gewerkt aan de bereikbaarheid van de Veluwe. Met herkenbare entrees, aantrekkelijke ontvangstlocaties en goede informatievoorziening. Zodat het voor bezoekers duidelijk is waar recreatie mogelijk is en waar de natuur meer bescherming nodig heeft. We zien toegangswegen met parkeergelegenheid en informatieborden. Bezoekers die de natuur bezoeken. Daarna een rotte zwijnen dat door het bos loopt en een roedel edelherten bij een ven. Tenslotte een paars heideveld, een zandverstuiving en de weidse Veluwe hoog vanuit de lucht. VOICE-OVER: Alleen zo blijft het mogelijk om oog in oog te staan met een wild zwijn of edelhert. En om van bos, heide en stuifzand te blijven genieten.

Uitvoeringsproject

Recreatiezonering is één van de uitvoeringsprojecten van het beheerplan Natura2000. In het project werkt provincie Gelderland nauw samen met gemeenten, natuurorganisaties en belangenorganisaties, verenigd in Veluwe-op-1.