Stikstof

Luchtfoto Veluwe met Radio Kootwijk op de achtergrond

In Europa worden veel dier- en plantensoorten bedreigd, daarom is er extra bescherming voor bijzondere natuurgebieden. Als provincie zijn we verplicht deze Natura 2000-gebieden te beschermen. Te veel stikstofuitstoot in de buurt van deze gebieden vormt een bedreiging voor de natuur en de biodiversiteit, daardoor komt het voortbestaan van planten en diersoorten in gevaar. Deze planten en diersoorten hebben we hard nodig voor bijvoorbeeld onze gewassen en voedselproductie. Als beschermingsmaatregel is er een natuurvergunning of een ander toestemmingsbesluit nodig voor activiteiten waar stikstof bij vrij komt.

Wat is er aan de hand?

Tot 29 mei 2019 was toestemming voor activiteiten waarbij stikstof vrijkomt gebaseerd op het Programma Aanpak Stikstof (PAS). De Raad van State heeft het PAS echter ongeldig verklaard. Deze wijziging heeft veel gevolgen voor de aanvragers van vergunningen in het kader van de Wet natuurbescherming, want aanvragen op grond van het PAS kunnen niet meer worden verleend. De vergunningverlening kwam door de uitspraak van de Raad van State stil te liggen. De gevolgen zijn groot voor projecten in onder meer de bouw, infrastructuur, industrie en landbouw. De uitstoot van stikstof moet omlaag en er moet ruimte blijven voor economische ontwikkeling. Het Rijk en de provincies werken daarom aan een nieuwe aanpak.

Rol provincies met betrekking tot stikstof:

  • De provincies zijn bevoegd gezag vanuit Wet Natuurbescherming en geven vanuit die rol vergunningen af, die ook juridisch houdbaar zijn.
  • Provincies voeren de Europese natuurdoelen uit, in samenspraak met het ministerie van LNV, en voeren vanuit onze rol bijvoorbeeld herstelmaatregelen uit.
  • Provincies zijn belanghebbend, want ze voeren diverse maatschappelijke projecten uit: woningbouwopgave, windenergieopgave, infrastructuur (wegen, bruggen), et cetera.

Vergunningverlening weer op gang krijgen

Op 10 december 2019 hebben Gedeputeerde Staten van Gelderland aangepaste beleidsregels voor vergunningverlening vastgesteld. Voor bedrijven die niets aanpassen aan hun bedrijfsvoering en dus geen nieuwe natuurvergunning nodig hebben, verandert er niets. Bedrijven die wel een vergunning nodig hebben, moeten ervoor zorgen dat de neerslag van stikstof in Natura 2000-gebieden niet toeneemt. De nieuwe beleidsregels voor het verlenen van vergunningen zorgen voor afnemende stikstofneerslag. Dat komt omdat aan de vergunningen voorwaarden zijn verbonden.

Samengevat betekent dit:

  • Vergunningaanvragers die aan kunnen tonen dat ze geen significante effecten hebben op Natura 2000-gebieden kunnen een vergunning krijgen. Zij kunnen dit door de uitstoot te beperken met schonere technieken of door intern of extern salderen.
  • Bij intern salderen heb je al een vergunning. Daarbinnen mag je een bepaalde hoeveelheid stikstof uitstoten. Als je dan iets nieuws wil ondernemen, of je bestaande activiteiten wil veranderen, moet je zorgen dat de neerslag niet toeneemt of zelfs afneemt. Je mag daarvoor niet je hele vergunning gebruiken alleen de capaciteit die je al hebt gerealiseerd.
  • Bij extern salderen maak je gebruik van de vergunning van een ander bedrijf dat wordt beëindigd. Je mag daarvoor niet de hele vergunning gebruiken, alleen 70% van de capaciteit die is gerealiseerd. Hierdoor zorgt dit voor een afname van de stikstofuitstoot en -neerslag.
  • Die projecten die wel effect kunnen hebben op de natuur zijn alleen mogelijk als ze van groot maatschappelijk belang zijn en er geen alternatieven zijn. Dan kunnen ze gebruik maken van de ADC-toets en de effecten compenseren.

Nieuwe regels vanaf 13 december 2019 van kracht

De nieuwe beleidsregels treden op 13 december 2019 in werking, het is dan mogelijk om vergunningen op grond van de beleidsregels te verlenen. Voor de afhandeling van aanvragen staat wettelijk maximaal 26 weken. Dat betekent dat aanvragers er rekening mee moeten houden dat er enige tijd overheen kan gaan voor er een besluit op de aanvraag wordt genomen. Hoe completer de vergunningaanvraag, hoe sneller de aanvraag kan worden afgehandeld. De rekentool AERIUS kan u helpen bij de onderbouwing en u kunt ook altijd uw adviseur vragen om uw plan te beoordelen. Op de website van BIJ12 kunt u meer informatie vinden.

Gebiedsgerichte aanpak

Gedeputeerde Staten heeft op 17 december 2019 een besluit genomen over de eerste contouren van de Gelderse Maatregelen Stikstof (GMS) (PDF 401 kB). Met partijen uit de industrie, landbouw, bouw, mobiliteit, gemeenten en waterschappen wordt de komende maanden daar op doorgebouwd. Daarbij wordt gekozen voor een gebiedsgerichte aanpak op de Veluwe, in de Achterhoek en Rijntakken. Dit is in overeenstemming met de lijn van kabinet en gezamenlijke provincies voor zo’n aanpak van de stikstofproblematiek. Op de korte termijn komen er ook een aantal maatregelen om de uitstoot van stikstof aan te pakken en natuurgebieden te herstellen. De maatregelen moeten zorgen voor een dalende lijn in de stikstofuitstoot.

Natuurherstel

De provincie werkt samen met andere overheden, landgoedeigenaren, belangenorganisaties en kennisinstellingen aan natuurherstel. Hiermee wordt de natuur weerbaarder gemaakt tegen het stikstofprobleem.

Het overzicht Gelderse Natuurgebieden bestaat uit Natura 2000-gebieden en andere natuurgebieden die in het Gelders Natuurnetwerk liggen. In al deze gebieden werken we aan het herstellen en versterken van de natuur of zijn we bezig met de voorbereidingen daarvan.

Planning

  • Medio april 2020: programmering en uitvoeringsagenda’s Gelderse Maatregelen Stikstof (GMS)
  • Mei 2020: advies Johan Remkes over lange termijn en industrie
  • Mei 2020: analyse Kabinet over luchtvaart en scheepvaart

Informatie

Informatie derden

Berichten