Natuur op de Veluwe

De Veluwe is een van de grootste natuurgebieden van Nederland met veel unieke en bijzondere planten en dieren. Deze variatie in planten en dieren is heel belangrijk voor een sterke natuur en voor onze gezondheid. Het gaat niet goed met de natuur op de Veluwe. Provincie Gelderland wil de leefomgeving voor bijzondere dier- en plantensoorten verbeteren. Samen met onder andere eigenaren van natuurgrond, gemeenten, wetenschappelijke organisaties en natuurbeschermingsorganisaties maken we de Veluwse natuur weer sterk. En blijft wonen, werken, ondernemen en recreëren op de Veluwe mogelijk.

Veluwe is Natura 2000 gebied

De Veluwe is het grootste Natura 2000-gebied (N2000-gebied) op land van Nederland en zelfs van noordwest Europa. Natura 2000 is een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden. Provincie Gelderland neemt veel maatregelen om deze gebieden te beschermen zodat de biodiversiteit (verschillende soorten planten en dieren) behouden blijft. We zijn daarom extra zuinig op de Veluwe als N2000-gebied. En ook vanwege het voortbestaan van het natuursysteem en de voedselkringloop.

Invloeden op de natuur

Verschillende factoren zijn van invloed op de natuur van de Veluwe.

  • vermesting en verzuring door stikstofneerslag
  • verdroging
  • versnippering
  • wilddruk (wilde dieren eten jonge boompjes)
  • verstoring door recreatie

Vermesting en verzuring door stikstofneerslag

Door de hoeveelheid neerslag van stikstof voor een bodem die te voedselrijk en te zuur is groeit een aantal bijzondere planten die kenmerkend is voor de Veluwe niet meer. Ze worden verdrongen door algemene soorten zoals brandnetels, grassen en bramen. Ook groeien de open gebieden zoals heide en stuifzanden sneller dicht met bomen. En mineralen zoals calcium, kalium en magnesium verdwijnen door te veel stikstof uit de bodem. De balans van de bodem raakt verstoord en daarmee het leven in en op de bodem.

Verdroging

De Veluwe ligt op een hoge vlakte waardoor de grondwaterstand lager is. Hierdoor is het gebied extra gevoelig voor bijvoorbeeld droogte als gevolg van klimaatverandering.

Versnippering 

De leefgebieden van dieren zijn versnipperd door aanleg van wegen of bebouwing die ertussen werden gebouwd. Hierdoor kunnen ze niet voortplanten met dieren uit de andere gebieden en leven ze geïsoleerd.

Wilddruk (wilde dieren eten jonge boompjes)

Door de hoge aantallen herten en zwijnen op de Veluwe kunnen jonge bomen moeilijk groot worden. Ze krijgen de kans niet omdat ze al vroegtijdig opgegeten worden. 

Verstoring door recreatie

En tot slot is recreatie op de Veluwe van invloed op de natuur. De Veluwe is een belangrijk toeristisch gebied in Nederland. Veel mensen komen naar de Veluwe om te wandelen en fietsen. Op een aantal plekken, zoals heide en stuifzanden, komen soorten voor die erg gevoelig zijn voor deze verstoring. Zo zijn er vogelsoorten die op de grond voedsel zoeken, hun eieren uitbroeden en jongen laten opgroeien. Of zijn er planten die heel kwetsbaar zijn voor betreding.

Natuur verbeteren

Door de natuur op de juiste manier te (laten) beheren, herstellen we de balans van de natuur. We maken nieuwe natuur. Daardoor wordt het bestaande natuurgebied groter of met elkaar verbonden. Door herstelmaatregelen verbeteren we de bestaande natuur. En we doen onderzoek als we ergens te weinig kennis over hebben. Tegelijkertijd heeft de provincie ook een rol en taak in het aanpakken van een aantal invloeden op de natuur. Zoals stikstof en droogte.

Wat er nodig is om de natuur te beschermen staat in het N2000-beheerplan Veluwe. Met de uitvoering daarvan zijn we bezig door onder het opstellen van herstelprogramma’s. Ook wordt een aantal projecten al uitgevoerd door grondeigenaren.

Samen met anderen

We werken samen met anderen aan de natuur op de Veluwe. Onze partners zijn onder andere Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Geldersch Landschap & Kasteelen, Veluwse gemeenten, Waterschap Vallei en Veluwe, Park de Hoge Veluwe, Kroondomein, defensie, de particuliere eigenaren en nog meer.

Wat kunt u als bezoeker, bewoner en ondernemer doen?

Wilt u ook bijdragen aan een sterke en mooie natuur op de Veluwe? Dan is het belangrijk dat u zich aan de regels houdt bij een bezoek aan de Veluwe. Blijf op de paden, houd honden aan de lijn en gooi afval in de afvalbak. Wilt u een activiteit ondernemen of uw bedrijf uitbreiden en heeft dat effect op de natuur van de Veluwe? Dan heeft u een vergunning nodig vanuit de wet natuurbescherming (Wnb). Het kan ook zijn dat de activiteit die u wilt uitvoeren verboden is. U kunt dan een ontheffing aanvragen vanuit de wet natuurbescherming.

Op de hoogte blijven?

Wilt u op de hoogte blijven van de ontwikkelingen en natuurherstel van de natuur op de Veluwe? Abonneer u dan hier binnenkort op de nieuwsbrief ‘Natuur op de Veluwe’. Rechts bovenaan deze pagina vindt u links naar meer informatie over het verbeteren van de natuur op de Veluwe.