Wat kunst doet

We spraken in een aantal podcasts en video's met verschillende medewerkers over een door hen gekozen kunstwerk uit de kunstcollectie van provincie Gelderland. Het zijn stuk voor stuk intieme verhalen die laten zien welke betekenis kunstwerken kunnen hebben.
Wat kunst doet

Sigrid van Roode over 'Handalulu' van Suzanne Khalil Yusef

Sigrid van Roode over 'Handalulu' van Suzanne Khalil Yusef transcriptie

Tekst in beeld: Wat kun je vertellen over het werk en de kunstenaar? Sigrid: Dit is een kunstwerk van Susanne Khalil Yusef. Dat is een Palestijnse kunstenares die in Nederland terecht is gekomen. Ze heeft dit kunstwerk Handalulu genoemd. Het is een eigentijdse vertaling van een langer bestaand Palestijns icoon Handala. Dat is een afbeelding van een 10-jarig oud jongetje gemaakt door een Palestijnse vluchteling die in 1948 Palestina moest verlaten. Hij heeft zichzelf getekend op 10-jarig leeftijd. Hij staat met zijn handen altijd op zijn rug en met zijn rug naar ons toe alsof hij ergens naar uitkijkt. Dit is een eigentijdse vertaling daarvan want hij heet geen Handala maar Handalulu. Handalulu is Arabisch voor Parels. Als je naar het kunstwerk kijkt dan zie je dat het een parelgloed heeft. Het glanst een beetje en het poppetje heeft ook een grote ketting van parels om haar nek. Tekst in beeld: Waarom is dit een belangrijk stuk voor de kunstcollectie? Sigrid: Dit is een belangrijk stuk voor de kunstcollectie, omdat het meerstemmigheid verbeeldt. Het laat een verhaal van verschillende kanten zien. Het geeft aan dat we als provincie aandacht hebben voor cultuur en de culturele minderheden die tot de bewoners van Gelderland behoren en de verhalen die zij te vertellen hebben. Tekst in beeld: Waarom is dit een belangrijk stuk voor jou? Sigrid: Ik vind het een ontzettend leuk stuk omdat het me herinnert aan het Midden-Oosten. Ik heb daar een tijdje gewerkt en gewoond. Vooral ook omdat ik de symboliek van de sieraden in het kunstwerk heel mooi vind. Als je op haar hoofd kijkt, dan zie je daar een goud half maantje staan. Dat is een symbool dat al ongelooflijk oud is. Ik ben archeoloog, dus ik moet iets vertellen over de ouderdom ervan. Je ziet het heel veel bij de godinnen in de regio’s. Dat is omdat een halve maan een symbool is van vruchtbaarheid, van kracht, en steeds opnieuw weer aangroeien. Het maakt niet uit hoe vaak je weer afneemt, als afnemende maan. Je groeit steeds weer opnieuw aan, er komt steeds weer opnieuw een symbool van vruchtbaarheid bij. Ik vind dat een heel mooi symbool dat haar bekroont, Als het ware dit poppetje Handalulu.

Samira Barari over 'Futura Fantastica' van Fiona Lutjenhuis en Gijs Frieling

Samira Barari over 'Futura Fantastica' van Fiona Lutjenhuis en Gijs Frieling transcriptie

Tekst in beeld: Wat kun je vertellen over het werk en de kunstenaar? Samira: Deze muurschildering is gemaakt door Fiona Lutjenhuis en Gijs Frieling. Het zijn twee Gelderse kunstenaars. We hebben ze bij elkaar gebracht voor deze opdracht. We wilden op deze muur iets van Gelderland en iets met landschap afgebeeld hebben. Ze hebben de vrije ruimte gehad om te werk te gaan. De eerste schets die ze aan ons lieten zien is gaandeweg anders geworden. Dat is spannend en anders dan je normaal gesproken gepresenteerd krijgt bij kunstaankopen. Het is een soort dynamisch proces geweest. Tekst in beeld: Waarom is dit een belangrijk stuk voor de kunstcollectie? Samira: Het is een belangrijk stuk voor de kunstcollectie, omdat het A een permanent kunstwerk is en B omdat het iets zegt over de thema’s die erin verwerkt zijn. Thema’s van vandaag de dag. Gelderland is het thema dat ons allemaal verbindt. Maar ook thema klimaat, klimaatadaptatie en adaptatie van de mens aan de natuur en klimaat. Dat zijn allemaal dingen die in dit kunstwerk terugkomen. Dat is ook de reden dat we deze opdracht hebben gegeven en om die reden is het aanvulling van onze kunstcollectie. Tekst in beeld: Waarom is dit een belangrijk stuk voor jou? Samira: Dit stuk deed aanvankelijk niet zo veel met mij. De kleuren wel. Ik hou van kleurrijke kunstwerken, maar de stijl daar voel ik niet zo veel voor. Ik denk wat mij niet aansprak was waren de sfeerbeelden die uit films als Immortal en Waterworld waren ontleed. Daar heb ik zelf niet veel mee, maar wat me opviel is waren de heel futuristische karakters van de tekeningen. Mensen met kieuwen en zwemvliezen. Ik had een schrikbeeld. O nee dat is niet de wereld waar ik in terecht wil komen. Tegelijkertijd dacht ik, dan heeft dit werk een soort signaleringsfunctie. Als je daar niet in wil belanden heb je iets te doen aan natuur, klimaat en duurzamer omgaan met de wereld, zoals we die nu ervaren.

Marion van Delst over 'Spectral Matter' van Roland Schimmel

Marion van Delst over 'Spectral Matter' van Roland Schimmel transcriptie

Tekst in beeld: Wat kun je vertellen over het werk en de kunstenaar? Marion: Het werk wat hier te zien is, is van Roland Schimmel. Het heet Spectral Matter. Het gaat over het kleurenspectrum. Roland is een Arnhemse kunstenaar. Hij heeft op diverse plaatsen geëxposeerd. In New York en in binnen- en buitenland. Hij schildert, dit is een muurschildering, maar daarnaast maakt hij ook video’s. Dit werk lijkt het in eerste instantie op drie zwarte stippen maar het is beslist heel veel meer. De muurschildering beweegt namelijk en dat doet ook veel van zijn schilderijen. Dat is een kenmerk van zijn schilderijen. Als je er naar kijkt veroorzaken de zwarte vlekken allemaal nabeelden. Dat is een beetje duizelingwekkend. Het is echt een bewegend werk heel bijzonder. Je ziet opeens allemaal vlekken en verschillende kleuren. Het lijkt zwart wit, maar hij heeft veel kleuren gebruikt. Als je beter kijkt zie je al die nuances die er inzitten. Je zou het niet zeggen, maar het is een heel groot precisiewerk, want hij heeft de zwarte vlekken die hij heeft geschilderd zodanig van elkaar gezet, dat die nabeelden precies op de plek komen, waar je tijd hebt om dat nabeeld echt goed te zien. Als je de 2 zwarte vlekken te dicht bij elkaar zet krijg je dat effect niet. Tekst in beeld: Waarom is dit een belangrijk stuk voor de kunstcollectie? Roland Schimmel: Dit werk is belangrijk voor de kunstcollectie van Gelderland, omdat een muurschildering is. We hebben niet zo veel muurschilderingen. We hebben wel veel andere werken zoals beeldend werk en schilderijen. We hebben van alles en nog wat, maar niet veel muurschilderingen. De provincie heeft toen gedacht het zal mooi zijn om ook een muurschildering te maken. We hebben toen een aantal kunstenaars uitgenodigd om een ontwerp te maken en één daarvan was Roland Schimmel. Hij had twee schetsen aangeleverd en uit die twee schetsen is deze het geworden. Het paste ook het beste in deze ruimte. Niet dat die andere niet goed waren maar deze paste het beste in de ruimte waar het geplaatst zou moeten worden. Op zich, het is ook een verrassende plek. Je verwacht hier niet zoiets dus dat vind ik ook wel bijzonder. Als je hier loopt denk je het is een loze ruimte, maar dan zie je opeens hier die muurschildering. Dus dat is ook wel weer verrassend. Misschien komen hier niet zoveel mensen. Dat weet ik niet maar misschien zouden we hier nog iets kunnen doen om de mensen hierna toe te lokken. Het is wel heel leuk om te zien en om het te ervaren. Het is echt een ervaring als je het ziet. Tekst in beeld: Waarom is dit een belangrijk stuk voor jou? Marion: Voor mij is het belangrijk. Als je kijkt, dan zie je die nabeelden. Als je het in eerste instantie ziet weet je niet precies wat je ziet eigenlijk. Het heeft eigenlijk een maatschappelijke link. Is hetgene wat je ziet. Is dat wel wat je ziet. Moet je niet iets beter kijken om te kijken of er meer achter zit of niet. In dit geval zit er dus meer achter. Ik denk dat het wel belangrijk is om niet te geloven in wat je in eerste instantie ziet. Niet meteen te oordelen maar ook eens kijken waarom is iets zoals het is. Niet meteen te zeggen het is goed of slecht, maar wat zit erachter om opzoek te gaan naar de nuances van dingen. Dat vind ik het allerbelangrijkste.

Charles Bessems over 'Mr Tom' van Chantal van Lieshout

Charles Bessems over 'Mr Tom' van Chantal van Lieshout transcriptie

Tekst in beeld: Wat kun je vertellen over het werk en de kunstenaar? Charles: We kijken met elkaar naar een heel levendig kunstwerk. Het kunstwerk van Chantal van Lieshout. Het heet Mister Tom. Mister Tom is het hondje. Het andere figuur dat lekker zit te kijken is meneer X. Wat het beeldje zegt, heeft Chantal eigenlijk heel goed omschreven. Dat kun je op de site ergens terugvinden. Zij verwoordt daar eigenlijk wat Mister Tom de hele tijd denkt. In communicatie is met meneer X. Het gaat er eigenlijk over dat hij een heleboel dingen probeert, doet en presteert. Tegelijkertijd zit hij te wachten op een behandeling. De behandeling gaat over dat hij de hele wereld om hem heen wantrouwt. Het grappige van dit beeldje vind ik eigenlijk dat juist de hond vertrouwen uitbeeldt en de speelsheid waarmee je in het leven om zou kunnen gaan. En dat vind ik het bijzondere mooie aan dit beeldje. Het beeldje laat eigenlijk ook zien dat je zou kunnen zeggen dat er een andere gelaagdheid in zit dan dat je in eerste instantie denkt. Dat maakt het tot een apart beeldje. Tekst in beeld: Waarom is dit een belangrijk stuk voor de kunstcollectie? Charles: Het is belangrijk voor de kunstcollectie omdat we in onze collectie niet veel 3D werken hebben. Het is ook in keramiek, zoals je kunt zien, en dat heeft ons er toe gebracht dit kunstwerk aan te schaffen. Het is ook van een hele jonge kunstenares, waardoor we mogelijk op langere termijn weer nieuwe punten kunnen zetten. Het is belangrijk dat de man die daar zit ook een stem krijgt zoals we in diversiteit en inclusiviteit meer mensen tot een stem proberen te krijgen door te laten zien en door het letterlijk neer te zetten. Tekst in beeld: Waarom is dit een belangrijk stuk voor jou? Charles: Wat het voor mij doet zijn 3 typologieën belangrijk. Dat je trouw en speelsheid in het object kan zien. Een grappige man en de manier waarop het gepresenteerd wordt is heel speels. Tegelijkertijd wat het nog oproept dat als je aandacht geeft aan elkaar dat dat juist de trouw en de speelsheid kan voeden waardoor je overwinningen op jezelf en op je omgeving kan boeken.

Charles Bessems over 'z.t. (cabinet of metrical curiousities)' van Oscar Lourens

Charles Bessems over 'z.t. (cabinet of metrical curiousities)' van Oscar Lourens transcriptie

Tekst in beeld: Wat kun je vertellen over het werk en de kunstenaar? Charles: We kijken naar het werk van Oscar Lourens die in 1973 geboren is. Het is voor hem gestart toen hij per ongeluk wat druppels grijze verf op een meetinstrument of liniaal liet vallen. Hij is dit gaan door trekken naar verschillende meetinstrumenten die hij had. Hij had iets met meten. Wat je ziet is dat er een duidelijke spanning ontstaat tussen meten en abstractie en karakter wat er eigenlijk onderligt. Hij heeft een aantal van dit soort bakken kunstwerken gemaakt, waarbij hij allemaal meetinstrumenten is gaan abstraheren. Hij heeft ook andere voorwerpen zoals wereldbollen. De bol helemaal grijs gemaakt met een meetlint erlangs. Bijzonder inspirerend omdat dat de spanning verdurend brengt tussen meten en de karakters die er mogelijk achter liggen. Tekst in beeld: Waarom is dit een belangrijk stuk voor de kunstcollectie? Charles: We hebben dit kunstwerk aangeschaft omdat dit het een nieuwe periode in zijn ontwikkeling is. We willen graag kunstenaars ‘in dit geval komt hij uit Arnhem’ in Gelderland volgen met ontwikkelingen. Het is mooi om aan het eind van die rit de ontwikkelingen te kunnen zien. Tekst in beeld: Waarom is dit een belangrijk stuk voor jou? Charles: Wat het met mij doet is eigenlijk dat het mij terugbrengt daar waarvan ik vandaan kwam. Ik heb een tijdje precisie-instrumenten gemaakt en gebouwd. Daar moest ik ook heel precies in meten. Weten wat daarvoor nodig was zodat die instrumenten gingen werken. Ook geeft het een deel van mijn ontwikkeling aan. Ik ben daar ook achter de metingen gaan kijken met welke karakters heb ik eigenlijk te maken. Met welke mensen heb ik te maken zodat we de goede producten voor onze maatschappij kunnen gaan leveren. Het grappige is dat meten af en toe lijkt te leiden tot weten maar het is zeker niet altijd waar. Het is maar een deel van de werkelijkheid. Dat is eigenlijk wat je hier ook ziet. De werkelijkheid is nu verdeeld in insecten of vlinders en worden bedekt door de meting. Het is interessant om te kijken om of ja, kan ik het alle twee gebruiken.

Gabrielle de Nijs Bik over 'Na het jachthoornblazen' van Benny Jolink

Gabrielle de Nijs Bik over 'Na het jachthoornblazen' van Benny Jolink transcriptie

Tekst in beeld: Wat kun je vertellen over het werk en de kunstenaar? Gabrielle: We kijken naar een tekening, een zelfportret van Bennie Jolink. Ik denk dat veel mensen hem wel kennen. We kennen hem niet alleen als voorman van de band Normaal, maar hij is ook tekenaar en schilder. Hij werd opgeleid aan de Academie in Enschede. We zien eigenlijk een heel andere man dan die ruige rocker van Normaal. Eigenlijk ook een ingetogen man. Het kunstwerk heet ‘na het JACHTHOORN blazen’. Het is een bijzondere aanwinst voor de kunstcollectie. Tekst in beeld: Waarom is dit een belangrijk stuk voor de kunstcollectie? Gabrielle: We hebben dit kunstwerk aangekocht, omdat we op zoek waren na een wat bredere SCOPE in de kunstcollectie. Normaal kopen we heel veel kunstwerken aan van kunstenaars uit Arnhem en Nijmegen. Daar wonen veel kunstenaars. We zijn dit jaar echt op zoek gegaan wat gebeurt er nog meer in de rest van Gelderland. Hoe kunnen we ook naast veel werk van jongere en oudere kunstenaars aankopen. Zo kwamen we op het spoor van Bennie Jolink, die in het Stadsmuseum van Doetinchem een tentoonstelling had. We zijn gaan kijken en waar we onder andere dit werk hebben voorgelegd aan de klankbordcommissie, die besluit welke werken we aankopen. Tekst in beeld: Waarom is dit een belangrijk stuk voor jou? Gabrielle: Ik vind het eigenlijk wel bijzonder om zo’n rauwe rocker met tekenen bezig te zien. We hebben hem vorige week ook ontvangen toen de tentoonstelling ‘Nieuwe aanwinsten’ werd geopend. Het is een hele bescheiden en voorzichtige man. Dat vind ik eigenlijk heel charmant. Hij is ook heel erg bescheiden over zijn werk. Wat ik ook heel grappig vond is dat hij zei “jullie hebben als provincie toch wel goed werk uitgekozen en jullie hebben er verstand van”. Dat deed me wel wat. Hij was gewoon één van de kunstenaars en niet de oude rocker, die midden in de belangstelling staat. Dat was bijzonder om te merken.