Bekijk de selectie veelgestelde vragen over de stikstofreductiegebieden.
Algemeen
Wat is een stikstofreductiegebied?
Een stikstofreductiegebied is een gebied met overbelaste stikstofgevoelige natuur en een strook van maximaal 500 meter daaromheen. In deze gebieden wil de provincie de uitstoot van stikstof verminderen, zodat de natuur kan herstellen en er op termijn weer meer mogelijkheden ontstaan voor vergunningverlening.
Waarom neemt de provincie deze maatregelen?
Op sommige plekken is er te veel stikstof neergeslagen in de natuur. Daardoor verslechtert de kwaliteit van kwetsbare natuur. Met de maatregelen willen we natuurherstel en vergunningverlening mogelijk maken. Zo creëren we weer steeds meer ruimte voor wonen, werken en ondernemen.
Waar liggen de stikstofreductiegebieden?
De gebieden liggen rond kwetsbare natuur op de Veluwe, de Landgoederen Brummen en voorlopig ook rond Bekendelle en Willinks Weust bij Winterswijk. Op de kaart kunt u zien of uw woning, perceel of bedrijf binnen een stikstofreductiegebied ligt.
Hoe weet ik of de regels voor mij gelden?
Dat hangt af van de ligging van uw woning, perceel of bedrijf. Via de kaart kunt u controleren of uw locatie binnen een stikstofreductiegebied valt. Ligt uw perceel of grond op of nabij de grens van het gebied dan geldt voor landbouwgrond: als meer dan 50% van een perceel binnen de strook ligt, dan gelden de regels voor het hele perceel. Voor bedrijven geldt: als minstens 50% van de uitstoot binnen de grens van het stikstofreductiegebied plaatsvindt, dan gelden de regels (en de steun) voor het hele bedrijf.
Hoe verhouden deze plannen zich tot de plannen van Aanpak Veluwe?
De stikstofreductiegebieden van de Veluwe en de landgoederen Brummen zijn onderdeel van de Aanpak Veluwe. De overeenkomst van de Aanpak Veluwe waarvoor op 17 juni jl. handtekeningen zijn gezet door minister van Essen, gemeenten, waterschappen en de provincie noemt ook de stikstofreductiegebieden. Aanpak Veluwe gaat over meer dan alleen stikstofreductie. Het gaat ook over natuurherstelmaatregelen, natuurontwikkeling, water en beekdalherstel. De uitvoering van de stikstofreductiegebieden zal opgaan in de Aanpak Veluwe zodat er integraal gewerkt kan worden.
Hoe verhouden deze plannen zich tot de plannen van het Rijk (de Taskforce Natuur, Landbouw en Stikstof)? En wat betekent dit voor mij als ondernemer?
De regels voor de stikstofreductiegebieden zijn nu vastgelegd in de omgevingsverordening en daarmee zijn de regels van kracht.
Het Rijk is plannen aan het ontwikkelen. De eerste aanzet daartoe is gedeeld in de kamerbrief van 26 juni 2026, ‘Weer ruimte voor boer, natuur en bouw: maatregelpakket voor landbouw, natuur en stikstof’. Wanneer deze voornemens en plannen concreet worden en er echt regels van kracht worden is nog niet duidelijk. Meer lezen over de plannen van het Rijk.
Voor inwoners
Mag ik mijn woning verbouwen?
Ja. Er komt geen verbod op verbouwen of uitbreiden van woningen. De gebruikelijke vergunning regels blijven wel gelden.
Mag ik een nieuwe woning bouwen?
Ja. Woningbouw blijft mogelijk binnen stikstofreductiegebieden. En gemeenten kunnen bestaande bouwplannen voortzetten.
Moet ik mijn woning verplicht energiezuinig maken?
Nee. Verduurzamen of energiezuiniger maken van woningen is niet verplicht. Wel stimuleren we inwoners om energie te besparen, bijvoorbeeld door isolatie of andere energiebesparende maatregelen. Hiermee dragen inwoners bij aan vermindering van stikstof- en CO2-reductie en het besparen van energie levert inwoners een besparing op de energierekening op. Ook draagt dit bij aan de verplichting dat in Nederland alle woningen uiterlijk 20250 van het gas af moeten zijn. Woningen zullen daarom steeds meer met andere bronnen dan gas worden verwarmd. Om deze verandering te kunnen maken, is het noodzakelijk dat woningen goed geïsoleerd zijn.
Daarnaast stimuleren we inwoners om te kiezen voor energiezuiniger vervoersmiddelen voor (woon-werk) verkeer zoals openbaar vervoer en fiets.
Kan ik hulp krijgen bij verduurzaming?
Ja. Inwoners kunnen gebruikmaken van energieloketten, energiecoaches en mogelijk aanvullende regelingen en leningen of andere ondersteuningsregelingen. De provincie ondersteunt gemeenten om bewoners te helpen. Ook het Rijk biedt regelingen voor bewoners.
Voor ondernemers zoals industrie, recreatiebedrijven, industrie, sportaccommodaties, zwembaden etc.
Komen er nieuwe regels voor bedrijven?
Ja. Bedrijven binnen stikstofreductiegebieden krijgen te maken met aanvullende regels om de stikstofuitstoot te verminderen. Die regels verschillen per sector. Op deze webpagina leest u alle regels.
Mag ik mijn bedrijf uitbreiden?
Dat hangt af van het soort bedrijf en de activiteiten. Voor sommige activiteiten gelden straks beperkingen. Voor agrarische bedrijven gelden bijvoorbeeld andere regels dan voor niet-agrarische bedrijven.
Komt er ondersteuning voor bedrijven?
Ja. We willen bedrijven ondersteunen met advies, kennis, begeleiding en verschillende subsidieregelingen.
Moet ik overstappen op emissieloze machines?
Voor veel mobiele werktuigen wordt emissieloos werken op termijn verplicht. Voor bedrijven geldt dit vanaf 2035. Hiervoor komen ondersteuning en subsidiemogelijkheden beschikbaar. Wanneer u veel voor gemeenten werkt kan het nodig zijn al eerder over te stappen op emissieloze machines.
Op deze pagina leest u meer over de regels en de steun.
Voor agrariërs en grondgebruikers
Ligt mijn perceel in een gebied?
U kunt op deze kaart zien of uw perceel in een van de stikstofreductiegebieden valt. Ligt uw perceel of grond op of nabij de grens van het gebied dan geldt voor landbouwgrond: als meer dan 50% van een perceel binnen de strook ligt, dan gelden de regels voor het hele perceel. Voor bedrijven geldt: als minstens 50% van de uitstoot binnen de grens van het stikstofreductiegebied plaatsvindt, dan gelden de regels (en de steun) voor het hele bedrijf.
Mag ik een nieuwe veehouderij starten?
Nee. Binnen stikstofreductiegebieden komt een verbod op nieuwe veehouderijen.
Mag ik een bestaande veehouderij overnemen?
Ja, hervestiging is mogelijk op bestaande veehouderijlocaties in de stikstofreductiegebieden. Het betekent wel dat u aan de regels moet voldoen.
Mag ik mijn veehouderij uitbreiden?
Uitbreiding van veehouderijen wordt sterk beperkt. Welke mogelijkheden er nog zijn, hangt af van het type bedrijf en de manier waarop het bedrijf werkt.
Moet ik mijn stallen aanpassen?
Veel veehouderijen krijgen uiterlijk vanaf 2035 te maken met een verplichting om stallen te moderniseren en de uitstoot te verminderen. Voor sommige bedrijven gelden uitzonderingen.
Mag ik nog kunstmest gebruiken?
Stikstofhoudende kunstmest wordt binnen de stikstofreductiegebieden verboden vanaf 2030.
Welke ondersteuning komt er voor agrariërs?
Er komt een uitgebreid pakket met subsidies, advies, begeleiding, mogelijkheden voor bedrijfsontwikkeling, verduurzaming, extensivering, natuurbeheer, verplaatsing of bedrijfsbeëindiging. En er is ook al veel, zoals:
Provinciale regelingen zoals agroforestry, kavelruilregeling, innovatieregelingen voor nieuwe verdienmodellen, beëindigingsregeling, modernisering en verplaatsingsregeling.
Kan ik subsidie krijgen voor een emissiearme stal?
Ja. We hebben een subsidieregeling beschikbaar voor stalmodernisering.
Op deze pagina leest u meer over de regels en de steun.
Voor gemeenten
Wat betekenen de nieuwe regels voor gemeenten?
Gemeenten zijn een belangrijke partner bij de uitvoering van de maatregelen. Inwoners en ondernemers zullen vaak eerst bij hun gemeente aankloppen met vragen over de nieuwe regels. Daarom ondersteunen wij gemeenten met informatie, trainingen en uitleg over het beleid.
Blijft woningbouw mogelijk binnen stikstofreductiegebieden?
Ja. Wij leggen geen bouwverbod op voor woningbouw. Gemeenten kunnen woningbouwplannen blijven ontwikkelen en uitvoeren. Wel vinden wij het belangrijk dat zoveel mogelijk schoon en emissiearm wordt gebouwd.
Moeten gemeenten hun vergunningverlening aanpassen?
Ja. Als de nieuwe regels worden opgenomen in de Omgevingsverordening, moeten gemeenten deze regels meenemen bij vergunningverlening en ruimtelijke plannen. Wij ondersteunen gemeenten hierbij met informatie en handreikingen.
Hoe ondersteunen wij gemeenten?
Wij organiseren onder andere kennisbijeenkomsten en trainingen. Ook stellen wij informatiemateriaal, contactpersonen en een basiscursus stikstof beschikbaar. Naast bestaande regelingen en maatregelen waarmee we gemeente ondersteunen.
Moeten gemeenten emissieloos werken?
Ja. Voor werkzaamheden van overheden willen wij het gebruik van emissieloze mobiele werktuigen stapsgewijs verplicht stellen. Hiermee geven overheden het goede voorbeeld en dragen zij bij aan het verminderen van stikstofuitstoot. Dit gaat zowel om de eigen mobiele werktuigen van de gemeente als de werken waarvoor zij opdrachtgever zijn.
Wat verwachten wij van gemeenten in de communicatie naar inwoners en ondernemers?
Wij verwachten dat gemeenten inwoners en ondernemers informeren over de gevolgen van de nieuwe regels. Wij helpen daarbij met duidelijke informatie, uitleg en communicatiemiddelen.
Krijgen gemeenten te maken met meer vragen van inwoners en bedrijven?
Ja. Wij verwachten dat gemeenten vaker vragen krijgen over vergunningen, bouwplannen, bedrijfsontwikkeling en verduurzaming. Daarom investeren wij in ondersteuning en kennisdeling voor gemeenten.
Op deze pagina leest u meer over de regels en de steun.
Voor waterschappen
Waarom hebben waterschappen een rol in de stikstofreductiegebieden?
Waterschappen zijn betrokken bij het beheer van de leefomgeving en voeren regelmatig werkzaamheden uit in en rond kwetsbare natuur.
Gelden de regels voor emissieloze mobiele werktuigen ook voor waterschappen?
Ja. Voor overheden, waaronder waterschappen, willen wij het gebruik van emissieloze mobiele werktuigen verplicht stellen bij werkzaamheden zoals dijkversterking, onderhoud en aanlegprojecten.
Hoe ondersteunen wij waterschappen?
Wij delen kennis, bieden uitleg over de regels en ondersteunen bij de toepassing van emissieloze technieken en de uitvoering van duurzame projecten.
Wat betekenen de maatregelen voor onderhouds- en infraprojecten?
Wij vragen overheden om werkzaamheden zo schoon mogelijk uit te voeren. Daarom sluiten wij aan bij de landelijke ontwikkelingen rond schoon en emissieloos bouwen en werken.
Werken wij samen met waterschappen aan de uitvoering van het beleid?
Ja. Wij werken samen met waterschappen, gemeenten en andere partners om de stikstofuitstoot te verminderen, natuurherstel mogelijk te maken zodat we steeds meer vergunningen kunnen verlenen en Gelderland stap voor stap van het slot krijgen.
Veranderen de taken van waterschappen door dit beleid?
De wettelijke taken van waterschappen veranderen niet. Wel vragen wij waterschappen om bij projecten en beheerwerkzaamheden rekening te houden met de nieuwe regels en doelstellingen voor stikstofreductie.
Waar kunnen waterschappen terecht met vragen over de uitvoering?
Wij zorgen voor vaste contactpersonen, kennisdeling en ondersteuning. Zo helpen wij waterschappen bij de voorbereiding en uitvoering van projecten binnen de stikstofreductiegebieden.
Planning en financiële gevolgen
Wanneer gaan de regels in?
De eerste regels gaan per 23 oktober 2026 in. Zoals behoud van blijvend en natuurlijk grasland op weidegronden en het verbod op nieuwvestiging van veehouderijen en het uitbreiden van een veehouderij. Sommige regels gaan later in. U leest het allemaal op deze webpagina.
Kan ik schadevergoeding krijgen?
Mogelijk. Inwoners en ondernemers kunnen een verzoek om nadeelcompensatie indienen als zij onevenredige schade ondervinden van een overheidsbesluit. Per situatie wordt beoordeeld of iemand hiervoor in aanmerking komt. Lees meer over nadeelcompensatie op deze webpagina.
Waar kan ik terecht met vragen?
U kunt ons bellen op 026 359 99 99 of stel een vraag via ons vragenformulier.
