Er is en blijft behoefte aan zand, klei en grind. Bovendien is het drukker geworden in ons land en onze provincie. We moeten daarom nóg meer de belangen afwegen. We stellen nieuw beleid op waarmee we zorgen dat er voldoende bouwgrondstoffen uit de bodem gehaald kunnen worden maar waarmee we ook het landschap en de bodem beschermen.
Vernieuwen beleid ontgrondingen
Als bevoegd gezag geven wij vergunningen af voor het opgraven van zand, grind en klei. In 2006 zijn de regels gemaakt waar we nu nog steeds mee werken. De situatie is sindsdien sterk veranderd. Daarom werken we in 2026 aan een nieuw ontgrondingenbeleid waarmee we de komende 25 jaar vooruit kunnen.
Balans tussen ontgronden en beschermen van het landschap
Ontgronding van zand, klei of grind verandert het landschap. Soms ontstaan hierdoor grote plassen. Die kunnen kansen bieden voor natuurontwikkeling of recreatie. Tegelijkertijd willen we het karakter van ons landschap behouden. Ook zijn er veel andere functies die ruimte nodig hebben. Gelderland kent unieke gebieden zoals het rivierlandschap langs de Rijn, Waal en IJssel, de bossen en beken van de Veluwe, en het afwisselende coulissenlandschap van de Achterhoek. Deze landschappen zijn waardevol voor natuur, landbouw én voor ons culturele erfgoed. Ook de bodem zelf is belangrijk: die levert drinkwater, bevat archeologische en geologische schattenen ondersteunt de natuur. En langs de rivieren moeten we zorgen voor een goed waterbeheer en het voorkomen van overstromingen. Daarom is het belangrijk om zorgvuldig af te wegen waar en hoeveel ontgronding mogelijk is. We werken aan het nieuwe ontgrondingenbeleid, zodat we de komende 25 jaar vooruit kunnen. Zodat we nu goed kunnen wonen en leven én een mooie provincie doorgeven aan onze kinderen en kleinkinderen.
Veel betrokken partijen
Het beleid vernieuwen doen we niet alleen. Veel organisaties spelen een rol en we bespreken met deze partijen wat voor hen van belang is. Bijvoorbeeld met gemeenten omdat zij de zorg hebben voor een goede en mooie openbare ruimte. Met Staatsbosbeheer, die een groot deel van onze natuur onderhoudt. Met de zand- en kleiwinbedrijven, die deskundig zijn in het opgraven van zand, grind en klei. Ook bewoners die wonen of werken nabij zandwinplekken betrekken we bij het opstellen van het beleid. Wij als provincie moeten onze ontgrondingentaak goed kunnen uitvoeren, maar wij willen ook dat andere partijen hun taak goed kunnen uitoefenen en hun rol kunnen vervullen.
Planning
In oktober 2025 is de hoofdlijn van het voorgenomen ontgrondingenbeleid in Provinciale Staten besproken (zie Statenbrief). In 2026 betrekken we de verschillende partijen voor verdere invulling van het beleid. Dat doen we in 3 stappen: informeren, mening vormen en besluitvorming. Op basis daarvan maken we nieuw beleid.
