Met kinderen naar buiten met een buitenlespakket over natuur

IVN Gelderland maakte het lespakket ‘Word vogelspotter’ om kinderen te helpen kijken naar de natuur.

Waarom is het vinkenmannetje zo opvallend gekleurd en het vrouwtje juist niet? Wat eet een bosvogel en hoe kun je dat aan zijn snavel zien? IVN Gelderland maakte het lespakket ‘Word vogelspotter’ om kinderen te helpen kijken naar de natuur. Leren over de natuur is leuk en laat ook kwartjes vallen: want wat zouden deze vogels eigenlijk van het schoolplein vinden?  

Bosvogels zijn vogels die in het bos wonen. Maar als je beter kijkt dan zijn ze allemaal ook heel verschillend. Zie de snavel van de bosuil: een scherpe haaksnavel, ideaal om prooien uit elkaar te scheuren. Een vogel die het liefst vertoeft in een holte hoog in een boom. Of neem de vink, die juist op de bodem van het bos zoekt naar zaden: zijn kegelsnavel is uitermate geschikt om die op te pikken. Het vrouwtje heeft een perfecte schutkleur, zodat ze op haar nest niet opvalt. Het mannetje daarentegen is juist opvallend gekleurd om vrouwtjes te versieren. 

Leren over bosvogels gaat vooral over verwonderen. En anders waarnemen. Leer je anders kijken, dan kun je ook bedenken: wat heeft deze vogel eigenlijk nodig? En wat vindt hij van mijn buurt, komt hij graag in mijn tuin, op het schoolplein? Wat zijn de plekken waar ik ze het best kan bekijken? En misschien ga je ze ook wel herkennen: die met dat ene witte veertje, die heb ik vaker gezien! 

Download het gratis lespakket

Het lespakket is voor iedereen te downloaden en is geschikt voor schoolklassen maar ook voor bijvoorbeeld de Buitenschoolse opvang of kinderfeestjes. Veel kennis van de natuur is niet nodig om aan de slag te gaan met dit lespakket. Het lespakket sluit aan op de leerdoelen van het basisonderwijs (de SLO-doelen). De opdrachten kunnen deels binnen (in de klas) worden uitgevoerd en deels buiten: op het schoolplein of in de wijk. Er is een basisles en twee aanvullende modules, en elke les duurt ongeveer een uur. U downloadt het pakket op de website van IVN: ‘Word vogelspotter’.

Op de website staan nog veel meer lespakketten, zoals 'Van Bodem tot Bord' over hoe onze groente groeit en 'Slootjesonderzoek' over het leven in water. De lespakketten zijn voor kinderen in de leeftijd van ongeveer 8 t/m 12 jaar. 

Over bosvogels leer je met al je zintuigen 

Als kinderen op een leuke manier kennis maken met natuur, dan raken ze er ook in geïnteresseerd. Met subsidie van ons ontwikkelde IVN Natuureducatie een lespakket over bosvogels. Een thema dat heel goed bij Gelderland past. Er is veel bos in onze provincie. En bosvogels kun je ook in je eigen leefomgeving bewonderen. Merels voelen zich prima thuis in een menselijke omgeving. Tijdens een avondwandeling kun je ook aan de dorpsrand een bosuil horen roepen. 

Over bosvogels kun je dus ook op het schoolplein leren. Hoe? Wat IVN betreft door je zintuigen te gebruiken. Ervaar hoe camouflage werkt door jezelf op het schoolplein zo goed mogelijk te verstoppen. Of ga eens op zoek naar sporen van een merel: vogelpoep, nestmateriaal, een plek om te drinken.  

Wanneer voelt deze vogel zich thuis? 

Met die ervaring op zak leren kinderen hun leefomgeving waarderen, want ze ontdekken dat buiten alles afhankelijk is van elkaar. Die bessenstruik is heel belangrijk voor de vogels: ze kunnen erin schuilen en ze kunnen de bessen eten. Vervolgens poepen ze de zaadjes uit, die weer uitgroeien tot een lijsterbes. En soms zijn de vogels zélf voedsel voor andere dieren. 

Bosvogels op het schoolplein: dat is dus heel belangrijk. Hoe zorgen we ervoor dat de vogels graag op ons schoolplein komen? Het lespakket levert daarvoor genoeg gespreksstof. Misschien moeten er bessenstruiken worden geplant, of een nestkastje worden opgehangen?  

Wil je ook met kinderen de buitenlucht in? 

Met de kinderen naar buiten levert veel op. Niet alleen help je hen naar de natuur te kijken. Je kunt ook lesgeven over andere onderwerpen.  Kinderen worden gelukkiger van het samen buiten zijn, ze worden ontvankelijker voor nieuwe dingen en het helpt hen in de omgang met elkaar. Zo is ook te lezen in het onderzoek Van IVN over buiten lesgeven. Dit zijn dan ook belangrijke redenen voor ons om IVN Gelderland met subsidie te ondersteunen voor het maken van lespakketten. Naast de lespakketten organiseert IVN, samen met Jantje Beton, ook de jaarlijkse buitenlesdag. Op deze dag organiseren heel veel scholen een buitenles, zoals in 2025 op de Koningin Julianaschool in Apeldoorn. Lees hoe de kinderen, juffen en meesters dat vonden in dit artikel.