De nieuwe norm sluit aan bij de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), het landelijk voornemen en behoefte van Provinciale Staten om de impact van windturbinegeluid verder terug te dringen.
Met deze nieuwe geluidsnorm kiest de provincie er bewust voor om de gezondheid van inwoners beter te beschermen en zo het vertrouwen in de energietransitie beter vast te houden. "Met deze strengere norm kiezen we nadrukkelijk voor de gezondheid van inwoners. Dat is essentieel om het vertrouwen en het draagvlak te behouden die we keihard nodig hebben voor de energietransitie. Zo bouwen we aan een toekomst waarin gezondheid, energie en leefkwaliteit hand in hand gaan en blijven we werken aan een gezond en veilig Gelderland,” aldus gedeputeerde Ans Mol‑van de Camp.
Nieuwe norm, minder hinder
Gelderland voert voor nieuwe windturbines een strenge norm van 45 dB Lden in. Daarmee volgt de provincie de aanbeveling van de WHO, die stelt dat lagere geluidsniveaus leiden tot minder hinder en minder gezondheidsklachten. De nieuwe norm zorgt daarmee voor aantoonbare gezondheidswinst en draagt bij aan een stillere, gezondere leefomgeving voor omwonenden.
Balans tussen gezondheid en energiedoelen
De strengere norm beperkt de ruimte voor nieuwe windlocaties. Tegelijk wil de provincie doorgaan met de energietransitie. Daarom blijft een beperkte uitzonderingsmogelijkheid bestaan tot 47 dB Lden, maar uitsluitend wanneer dat nodig is om voldoende ontwikkelruimte te houden voor de energieopgave. Die uitzondering geldt onder strikte voorwaarden:
- Windturbines moeten onderdeel zijn van meervoudig ruimtegebruik en op of naast een bedrijventerrein worden geplaatst, vaak binnen een ‘local for local’-aanpak waarbij de opgewekte energie vooral bedoeld is voor lokale bedrijven of de directe omgeving. Door opwek en vraag dichter bij elkaar te organiseren wordt het energiesysteem efficiënter, vermindert de druk op het elektriciteitsnet en profiteert de directe omgeving mee.
- De optelsom van het geluid in een gebied mag door de komst van windturbines slechts minimaal toenemen, omdat het gaat om locaties waar al relatief veel geluid aanwezig is. Zo voorkomen we dat omwonenden merkbare extra hinder ervaren.
Ook met deze uitzonderingsmogelijkheid zal het moeilijk zijn om de klimaatdoelen te halen, mede door netcongestie en de wespendief. Provincie Gelderland blijft zich echter inspannen voor het behalen van de doelen.
Aanvullende regels om hinder te verminderen
Naast de geluidsnorm scherpt de provincie ook andere regels aan. Zo komen er nieuwe handhavingsnormen voor maximaal geluid (LAeq) en voor tonaal geluid, zodat overtredingen sneller en duidelijker kunnen worden vastgesteld. Daarnaast wordt naderingsdetectie voor obstakelverlichting verplicht. De verlichting op turbines gaat dan alleen aan als er daadwerkelijk een vliegtuig in de buurt is, wat de lichthinder voor omwonenden aanzienlijk vermindert.
Inzage
Het ontwerp van de Beleidsregel Windenergie 2026 wordt vanaf vrijdag 6 maart 2026 zes weken ter inzage gelegd. Inwoners, organisaties en andere belanghebbenden kunnen in deze periode een zienswijze indienen. Daarna stellen Gedeputeerde Staten het definitieve beleid vast. Na vaststelling zal de provincie de windprojecten toetsen aan de nieuwe beleidsregel. De nieuwe beleidsregel geldt uitsluitend voor windprojecten waar de provincie het bevoegd gezag is.
U kunt de ontwerp-beleidsregel (incl.) bijlagen vanaf 6 maart vinden op deze webpagina: https://www.gelderland.nl/themas/duurzaamheid/energietransitie/energie-opwek
