2026: van plannen naar uitvoering
In 2026 is de provincie concreet aan de slag gegaan met allerlei investeringen. In de Voorjaarsnota worden met de inzichten van nu activiteiten en bijbehorende uitgaven bijgesteld. Er wordt € 144 miljoen extra ingezet om problemen versneld op te lossen die veel Gelderlanders direct raken, waaronder:
- Natuur en stikstof
- Er komt 51 miljoen extra voor natuurherstel en de stikstofaanpak. Dit helpt boeren, ondernemers en bouwprojecten weer vooruit, zodat vergunningen weer mogelijk worden.
- Bereikbaarheid
- De provincie investeert € 40 miljoen in betere bereikbaarheid met OV en het wegennet. Denk aan verbeteren van het fietsroutenetwerk zoals het VeluweWaalpad en de Doorfietsroute FoodValley, de infrastructuur op werklocaties zoals bedrijventerreinen en naar nieuwe woonwijken, de afrit naar het Slingerland ziekenhuis in Doetinchem en goederenvervoer.
- Verduurzaming
- Voor de elektrificatie van de spoorlijn Zutphen-Hengelo-Oldenzaal trekt de provincie 40 miljoen uit.
Initiatieven uit de samenleving
Via subsidies (bijna € 39 miljoen) krijgen projecten van gemeenten, organisaties en inwoners een extra impuls. Er wordt bijvoorbeeld ruim € 2,5 miljoen geïnvesteerd in het Gelders programma ‘Van oorlog naar vrijheid’.
2027: bouwen aan oplossingen voor de lange termijn
Naast de investeringen voor dit jaar kijkt Gelderland vooruit. In de plannen voor 2027 blijven de vijf grote thema’s centraal staan uit de Tussenbalans van 2025: stikstof, energie, ondersteuning van gemeenten, woningbouw en economie.
Wat betekent dit concreet voor inwoners?
- Meer woningen, maar ook meer uitdagingen
- Gelderland wil tot 2035 meer dan 140.000 woningen bouwen. Maar dat is lastig: door stikstofregels, het volle stroomnet en personeelstekorten lopen projecten vertraging op. Daarom onderzoekt de provincie of er snellere bouwmethoden gebruikt kunnen worden en we beter gebruik kunnen maken van bestaande woningen, door te splitsen.
- Aanpak van het volle elektriciteitsnet
- Het elektriciteitsnet zit op veel plekken vol. Dat heeft gevolgen voor wonen én werken, woonwijken kunnen niet worden aangesloten op het stroomnet en bedrijven niet uitgebreid. De provincie kijkt samen met bijvoorbeeld het Expertisecentrum Netcongestie hoe energie lokaal kan worden opgeslagen en er efficiënter stroom gebruikt kan worden.
- Natuur herstellen en ruimte voor groei
- Rond kwetsbare natuur, zoals bij de Veluwe, Brummen en Winterswijk, werken we samen met gemeenten, bedrijven en waterschappen aan natuurherstel en minder stikstofuitstoot. Tegelijkertijd wil de provincie ervoor zorgen dat boeren en bedrijven toekomstperspectief houden.
- Ondersteuning voor gemeenten en regio’s
- Gemeenten krijgen extra steun bij opstart en uitvoering van grote opgaven zoals woningbouw en leefbaarheid, zodat plannen sneller en beter uitgevoerd kunnen worden.
- Sterkere en innovatieve economie
- Samen met partners investeert de provincie in innovatieve projecten, zoals Food2040, de chip- en semiconductorsector en OnePlanet. Doel is werkgelegenheid en een toekomstbestendige economie.
In de begroting 2027 worden de zaken uit de Kadernota verder uitgewerkt.
Balans tussen vooruitgang en voorzichtigheid
Gedeputeerde Helga Witjes: “De boodschap is duidelijk minder plannen, en vooral meer dóen. De wereld verandert voortdurend en snel – van internationale spanningen tot stijgende prijzen. Dat vraagt om zorgvuldige keuzes. Met deze Kadernota hebben we een kompas waarmee we Gelderland financieel gezond houden en tegelijkertijd investeren in wat belangrijk is voor onze inwoners en ondernemers.”
Op 8 juli bespreken Provinciale Staten de Voorjaars- en Kadernota en nemen zij besluiten over de verdere uitvoering.
