Gedeputeerde Staten (GS) stelden in januari 2026 de Handreiking Soortenmanagementplan fase 1 vast. Ook is de beleidsregel Soortenbescherming Gelderland aangepast, zodat deze weer helemaal aansluit op actuele inzichten en de handreiking.
Sneller én natuurvriendelijk isoleren en bouwen
Inwoners en aannemers kunnen straks makkelijker woningen isoleren of verbouwen, zonder extra onderzoeken of vergunningen. De natuur blijft daarbij goed beschermd. Gemeenten die een soortenmanagementplan (SMP) hebben, kunnen namelijk een gebiedsvergunning krijgen die 10 jaar geldig is.
Waarom is dit nodig?
Bestaande woningen en andere gebouwen die bijvoorbeeld in aanmerking komen voor isolatie, zijn meestal ook geschikt als verblijfplaats voor beschermde diersoorten, zoals vogels en vleermuizen. Bij isolatiewerkzaamheden kunnen hun verblijfplaatsen worden vernield en dieren worden verwond of gedood. Dat is verboden. Wij moeten gebouwbewonende soorten die onder de Omgevingswet vallen, zoals vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen, beschermen. Voor het isoleren van een woning of het starten van een bouwproject moet altijd onderzocht worden of er beschermde dieren in of rond het gebouw wonen. Als deze dieren er zitten, is een omgevingsvergunning voor flora en fauna nodig. Dat onderzoek kost tijd en geld en kan projecten vertragen. Met een soortenmanagementplan komt daar verandering in.
Inwoners en aannemers sneller aan de slag
Het bouwen en verduurzamen van woningen en gebouwen duurt vaak onnodig lang. Met deze aanpak kunnen inwoners en aannemers eindelijk sneller aan de slag. Zo hoeven zij niet meer zelf afzonderlijke onderzoeken en vergunningen te regelen, omdat dit voortaan per gebied helder is vastgelegd. Dat scheelt veel tijd, papierwerk en kosten en de natuur blijft zorgvuldig beschermd.
Wat verandert er?
Gemeenten kunnen een SMP (soortenmanagementplan) laten maken: een plan waarin staat waar beschermde soorten voorkomen en welke maatregelen nodig zijn om ze te beschermen. Heeft een gemeente een SMP? Dan kunnen wij een gebiedsgerichte vergunning voor 10 jaar geven. Dat betekent dat inwoners en aannemers:
- geen apart onderzoek meer hoeven te doen
- geen eigen vergunning hoeven aan te vragen
- sneller aan de slag kunnen met isolatie of bouw
- en dat de natuur tegelijk goed wordt beschermd
Tijdelijke oplossing: het pré-SMP
Het maken van een volledig SMP duurt ongeveer 2 jaar. Daarom kunnen gemeenten in de tussentijd al gebruikmaken van een pré-SMP: een voorlopige versie op basis van eerdere gegevens en kleinere onderzoeken. Daarvoor is de Handreiking pré-SMP vastgesteld, zodat gemeenten meteen aan de slag kunnen. Deze methode is gebaseerd op een aanpak van provincie Utrecht.
Subsidie komt eraan
In maart 2026 wordt de subsidieregeling hiervoor opnieuw opengesteld. Gemeenten kunnen dan geld aanvragen voor het voorbereiden, opstellen, uitvoeren en monitoren van soortenmanagementplannen. Per gemeente zijn hiervoor landelijke bedragen vastgesteld.
