Meer vervuiling dan verwacht
We zien dat ondiep grondwater op veel plekken meer vervuild is dan gedacht. In totaal zijn 230 verschillende stoffen gevonden, zoals bestrijdingsmiddelen, medicijnen, PFAS en nutriënten. Bij 110 stoffen is een norm of signaleringswaarde overschreden.
Drinkwater blijft veilig
Het drinkwater voldoet aan alle normen en is veilig. Wel wordt zuivering steeds ingewikkelder en duurder. Zonder goede bronbescherming nemen deze kosten toe. Voorkomen dat stoffen in bodem en grondwater komen, is de structurele oplossing.
Nieuw meetnet geeft eerder inzicht
Samen met Vitens hebben we een nieuw meetnet opgezet met circa 600 ondiepe meetpunten (tot 10 meter diep) rond 80 drinkwaterwinningen in 5 provincies. In de periode 2021–2025 is gemiddeld 2 keer per locatie gemeten op ongeveer 600 stoffen. In ondiep grondwater zien we invloed van menselijk gedrag sneller terug.
Stoffen blijven lang aanwezig
Onderzoek door KWR laat zien dat veel stoffen hardnekkig zijn. Sommige zijn al een tiental jarenverboden, maar nog steeds aanwezig. In zuurstofarme bodemlagen breken stoffen nauwelijks af en verspreiden ze zich dieper dan verwacht.
Oppervlaktewater speelt grote rol
Oppervlaktewater beïnvloedt de grondwaterkwaliteit sterk. Bij winningen die worden gevoed door infiltrerend oppervlaktewater, vinden we vaker bestrijdingsmiddelen en geneesmiddelen (83% van de meetpunten) dan in landbouwgebied (57%) of stedelijk gebied (39%). Dit vraagt om samenhangend beleid.
Hoe nu verder
We blijven het meetnet gebruiken om vervuiling vroeg te signaleren. Tegelijk zetten we in op betere bronbescherming. We gaan met deze resultaten verder aan de slag en roepen ook het Rijk en Europa op om maatregelen te nemen.
