Natuurbrand beheersen is een zaak van ons allemaal

Droogte en hitte vergroten de kans op natuurbranden. Dat bleek opnieuw op 29 april 2026 bij de grote brand op het defensieterreinen in natuurgebied de Veluwe. Samen met partners zoals gemeenten, brandweer en veiligheidsregio’s werken we aan maatregelen om natuurbranden beter beheersbaar te maken.
Gepubliceerd op: 19-mei-2026

Grote brand bij 't Harde

De grote brand bij ’t Harde heeft ons opnieuw laten zien hoe kwetsbaar de natuur is bij brand. Ook ik ben geschrokken van de beelden van het vuur, en de verschroeide natuur achteraf. Ik ben alle betrokkenen bij het bestrijden van de brand zeer dankbaar voor hun inzet om de branden te blussen en erger te voorkomen. Samen met brandweer, veiligheidsregio en gemeenten werken wij aan een aanpak om branden te voorkomen, en als het toch gebeurt de effecten zoveel mogelijk in te dammen. Dat doen we onder meer door natuurgebieden zo in te richten, dat branden zich minder makkelijk verspreiden. Maar het blijft ook belangrijk om heel voorzichtig te zijn met vuur – zeker in droge periodes. Een weggegooide sigarettenpeuk of een stukje glas dat het zonlicht versterkt kan zomaar aanleiding zijn voor de volgende grote brand.

Harold Zoet

Provincie Gelderland

Gelderse aanpak natuurbranden  

We werken met gemeenten en veiligheidsregio's aan een goede aanpak bij grootschalige natuurbranden. Gemeenten en veiligheidsregio's zijn verantwoordelijk voor risicovolle locaties zoals zorginstellingen en recreatieterreinen in de natuur. Wij zijn verantwoordelijk voor de natuurgebieden. We maken plannen voor de 3 regio’s waar de kans op natuurbrand een risico is: Veluwe, Rijk van Nijmegen en de Achterhoek. 

Recreatieparken en zorginstellingen in de natuur   

Gemeenten en veiligheidsregio’s maken plannen en adviezen voor natuurbrandbeheersing bij risicovolle locaties. Dat zijn bijvoorbeeld recreatieparken en zorginstellingen, maar ook woonwijken die aan een natuurgebied grenzen. Veel van deze plekken en gebouwen met een hoog risico liggen op de Veluwe. De 3 veiligheidsregio's in Gelderland brachten ruim 700 risicoplekken in kaart. Zij maakten een risicoanalyse, met bijbehorend advies voor de eigenaren over de te nemen maatregelen.  

Gevolgen voor de natuur   

Wij zijn ervoor verantwoordelijk om rekening te houden met de gevolgen voor de natuur van natuurbranden. Brand hoeft niet altijd slecht te zijn voor de natuur, maar grote branden zijn dat meestal wel. Daarom onderzoeken we hoe we met compartimentering kunnen voorkomen dat branden overslaan naar een ander natuurgebied. Oftewel: het landschap zo inrichten dat afgegrensde deelgebieden ontstaan. Een brand stopt dan bij zo’n grens. 

Deelgebieden houden brand beter beheersbaar 

Compartimenten (deelgebieden) worden begrensd door onze wegen en spoorwegen. Uit onderzoek blijkt dat deze grenzen grotendeels in orde zijn. Wel zijn op verschillende locaties verbeteringen mogelijk. Denk aan (grove) dennen verwijderen die spontaan ergens groeien, brandtrappen (laaghangende takken van naaldbomen) verwijderen, of naaldbomen vervangen door loofbomen. Ook helpt het om erg grote compartimenten op te delen in kleinere deelgebieden. Terreineigenaren kunnen deze maatregelen uitvoeren met subsidie van ons.  

Een weg als compartimentsgrens kan extra veilig gemaakt worden met een brandsingel: een kern van loofbomen die in een rij zijn aangeplant om brandoverslag te voorkomen. (Bron: VNOG) 

Goed te combineren met natuurbeheer 

Natuurbrandbeheersing kan heel goed samengaan met natuurontwikkeling. Zo vormen veel terreinbeheerders nu al naaldbos om naar loofbos, omdat daar meer soorten planten en dieren kunnen leven (biodiversiteit). Ook liggend, dik dood hout is vaker onderdeel van natuurontwikkeling. Dat is minder brandbaar (want vochtig) en een feest voor paddenstoelen en insecten. Alleen met grote hoeveelheden dun, droog en dood hout is het oppassen geblazen. 

Een zaak van ons allemaal 

Om natuurbranden te beheersen, zijn alle betrokken partijen nodig. Ook recreanten, recreatieondernemers, bewoners, zorginstellingen en weggebruikers kunnen helpen. Weten wat u kunt doen? Kijk voor tips en waarschuwingen op de webpagina’s van de brandweer: Natuurbrandrisico en Voorkomen van Vuur is jouw Natuur