Gelders advies aan EU over samenwerken aan SMR’s 

Europa moet gezamenlijk investeren in een eerste reeks kleine modulaire kernreactoren (SMR’s) en regio’s vanaf het begin bij het beleid betrekken. Dat is de kern van het advies dat Gelders gedeputeerde Ans Mol op 29 september 2026 in Brussel presenteerde bij het Europees Comité van de Regio’s. 
Gepubliceerd op: 30-september-2026

Het Comité is een belangrijk adviesorgaan in de Europese Unie (EU). Het vertegenwoordigt gemeenten en regio’s uit alle EU-lidstaten.

Ontwikkeling kleine kerncentrales versnellen 

We hebben in Europa meer energie nodig die bij de opwekking weinig of geen CO₂ uitstoot. Dan blijft stroom voor inwoners betaalbaar en is die altijd beschikbaar. Ook kan de industrie verduurzamen en worden we minder afhankelijk van energie uit andere delen van de wereld. Kleine modulaire kerncentrales (SMR's) kunnen daar een belangrijke rol in spelen. Daarom heeft de EU sinds kort een nieuwe strategie om de ontwikkeling van SMR’s te versnellen. Gedeputeerde Ans Mol is lid van het Europees Comité van de Regio’s en stelde namens het Comité een advies op over deze Europese SMR-strategie. 

Europese steun voor een eerste reeks projecten 

Belangrijke aanbeveling is dat de EU meebetaalt aan een gecoördineerde eerste reeks SMR-projecten in geïnteresseerde lidstaten. Het advies waarschuwt voor een versnipperde aanpak waarbij ieder land afzonderlijk projecten ontwikkelt.Met het Gelders Actieplan SMR stimuleren wij al geruime tijd de bouw van SMR’s. Ook andere regio’s in Europa bereiden zich voor op de mogelijke komst van SMR’s. Het advies stelt voor hun kennis en ervaring Europees te gebruiken. Zo kunnen andere regio’s daarvan leren en hoeft niet overal hetzelfde voorbereidende werk te worden gedaan. Door samen te werken kan Europa gezamenlijk kennis opbouwen, werken aan standaardisatie en een sterke Europese productieketen. 

Provincies en gemeenten op tijd betrekken 

Er is niet genoeg aandacht voor de rol van lokale en regionale overheden. Gemeenten en provincies bepalen voor een belangrijk deel waar energie en infrastructuur nodig zijn. Ze bepalen mee waar energie wordt opgewekt, en voeren het gesprek met inwoners en bedrijven. Het advies pleit er daarom voor regio’s sneller te betrekken bij de ontwikkeling van SMR’s. Vanaf de eerste plannen, en niet pas wanneer een locatie voor een SMR in beeld is. 

Veiligheid en vertrouwen als voorwaarde 

Veiligheid en vertrouwen van inwoners zijn een belangrijke voorwaarde voor een geloofwaardig SMR-beleid. Daarom is het advies dat overheden duidelijk zijn over plannen voor een SMR, inwoners vroeg betrekken en hun zorgen serieus nemen. 

Europees geld en samenwerking helpen Gelderland 

Het advies sluit goed aan bij de Gelderse SMR-aanpak. Met het Gelders Actieplan SMR werken we eraan om 2 SMR’s mogelijk te maken in Gelderland. We willen rond 2035 een werkende SMR in Gelderland hebben. Europese investeringen in SMR's en betere samenwerking tussen overheden kunnen hierbij helpen. 

Europese aanpak vormgeven

SMR’s zijn geen snelle oplossing voor de energie-uitdagingen van vandaag, en dit advies zegt dat ook niet. Maar juist omdat de keuzes van vandaag onze energievoorziening voor de komende generaties bepalen, moet Europa nu handelen. Daarom moet Europa samenwerken aan een eerste reeks SMR-projecten. De komende Europese meerjarenbegroting biedt een uitgelezen kans om deze Europese aanpak vorm te geven. Samen met regio’s. Uiteindelijk krijgt elke SMR een plek in de leefomgeving van mensen. Daarom moeten regio’s vanaf dag één aan tafel zitten.

Ans Mol 

Gelders gedeputeerde en rapporteur SMR-strategie van het Comite van de regio’s

Advies voor ontwikkeling Europees SMR-beleid 

Ans Mol diende het advies in bij de commissie Milieu, Klimaatverandering en Energie (ENVE) van het Comité van de Regio’s. Die nam hetvandaag aan. Het Comité bespreekt het advies op 2 en 3 december 2026. Na vaststelling biedt het Comité het advies aan de Europese instellingen aan. Die gebruiken het voor de verdere ontwikkeling van het Europese SMR-beleid.