’Een warme jas’ genomineerd voor Erfgoed Duurzaamheidsprijs

Het digitale boek ’Een warme jas’, over het mooi en goed verduurzamen van oude huizen is genomineerd voor de Erfgoed Duurzaamheidsprijs 2026. Op 17 september 2026 is de uitreiking. De winnaar wordt gekozen door het publiek.
Gepubliceerd op: 18-augustus-2026

Het boek ‘Een warme jas’, brengt kennis over de verduurzaming van historische woonhuizen naar eigenaren en bewoners. Dit lokale Gelderse initiatief begon eind 2023 samen met de gemeente Arnhem, Ede, Rheden en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Provincie Gelderland was inhoudelijk betrokken bij de ontwikkeling van dit boek en ondersteunde dit initiatief financieel met een bijdrage van € 64.500. Inmiddels is het boek meer dan 10.000 keer gedownload en werken wij samen met in totaal 16 overheden over het gehele land aan de verspreiding van het boek. 

Historische woonhuizen verduurzamen 

’Een warme jas’ is een digitaal boek vol verduurzamingsmogelijkheden voor historische woonhuizen. De eenvoudige tekeningen en teksten zijn geschikt voor particuliere woningeigenaren die meestal geen deskundigen zijn. De teksten zijn geschreven door Martijn Andela en Marc Stappers en de tekeningen zijn gemaakt door Architectenbureau Prent (tegenwoordig 1m98 architecten).  
 

Stemmen kan tot 15 september 2026

'Een warme jas’ is gratis te downloaden voor iedereen met een monument of een ouder huis.

Bouwkundige details en praktische oplossingen 

’Een warme jas’ bleek in een grote behoefte te voorzien bij het verduurzamen van oude huizen en werd in korte tijd landelijk bekend. Het boek bevat veel bouwkundige details en praktische oplossingen. Het laat op een duidelijke manier zien hoe veelvoorkomende constructies en aansluitingen in historische woningen energiezuiniger kunnen worden gemaakt, zonder het karakter van het gebouw te veranderen. Daarnaast is het boek een inspiratiebron voor de uitbreiding van aanvullende details van meer gebouwtypen, zoals naoorlogse woningen en regionale woningtypen. 
 

Wederopbouwflat in Arnhem

Deze aanvullende details zijn ook in Gelderland te gebruiken voor verschillende verduurzamingmogelijkheden van verschillende gebouwtypen zoals: 

  • Middeleeuwse huizen in oude Gelderse steden 
  • Vakwerkbouw in de Achterhoek 
  • Huizen in de historische stad, zoals Arnhem, Doesburg, Elburg, Harderwijk, Hattem, Nijmegen, Wageningen en Zutphen 
  • Woningen uit de wederopbouwperiode na de WOII zoals Arnhem, Doetinchem, Nijmegen, Wageningen 
  • Woningen uit de periode 1965-1990 van uitbreidingswijken in Gelderland 
  • Woonblokken uit het Interbellum in de Gelderse steden. Het Interbellum is de periode tussen de Eerste en de Tweede Wereldoorlog.  
    Waarbij inter staat voor ’tussen’ en bellum voor ‘oorlog’. 

’Een warme jas’ bewijst dat erfgoed en verduurzaming prima samen kunnen gaan

en de populariteit laat zien dat heel veel eigenaren daarmee aan de slag willen. Wat begon als een lokale handreiking, gericht op de eigenaren van monumenten, is uitgegroeid tot een landelijk instrument dat wordt gebruikt door particulieren en professionals, voor monumenten en niet-monumenten. Veel overheden verwijzen naar het boek. De nominatie is een kroon op het gezamenlijke werk en een mooie gelegenheid om aan te kondigen dat het project nog veel meer gaat opleveren.” 

Martijn Andela (gemeente Rheden)

initiatiefnemer en hoofdauteur

’Een warme jas’ nog beter toegankelijk 

Begin 2027 neemt de Stichting Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg (ERM) het beheer over, waarbij ‘Een warme jas’ nog beter digitaal toegankeli jk wordt. Tegelijkertijd zal de 1e uitbreiding verschijnen. ERM is hét platform voor monumenteneigenaren, ontwerpers en uitvoerders, en toezichthouders. Samen werken zij heel praktijkgericht aan de kwaliteit bij onderhoud, restauratie en verduurzaming van monumenten en groen erfgoed. 

Erfgoed Duurzaamheidsprijs 2026 

De Erfgoed Duurzaamheidsprijs is een landelijke prijs die sinds 2023 jaarlijks wordt uitgereikt om te laten zien dat duurzaamheid en monumenten heel goed samengaan. Het doel van de Erfgoed Duurzaamheidsprijs is laten zien dat erfgoed geen belemmering is voor verduurzaming, maar juist een onderdeel van de oplossing kan zijn in de klimaat- en energietransitie. 

De organisatie van de Erfgoed Duurzaamheidsprijs is in handen van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE), het Nationaal Restauratiefonds (NRF) en stichting Nederland Monumentenland. Het inzenden van projecten was mogelijk tot 15 mei 2026 via monumenten.nl

Erfgoed maakt onze provincie speciaal 

Als provincie willen we dat inwoners en bezoekers genieten van erfgoed. Nu en later. Erfgoed maakt onze provincie speciaal. Denk aan monumenten, archeologie, historische landschappen en tradities. Samen zorgen ze voor een fijne plek om te wonen, werken en leven. Een plek waar iedereen zich thuis voelt! Gelderland telt ongeveer 6.300 rijksmonumenten en 12.500 gemeentelijke monumenten. We dragen bij aan de restauratie, verduurzaming, het onderhoud en de herbestemming van deze monumenten.