De natuur ontwikkelt zich in haar eigen tempo

Sinds de maatregelen in 2022 volgt Staatsbosbeheer de ontwikkelingen in het Stelkampsveld. Boswachters zien nieuwe soorten verschijnen, elk op hun eigen manier. Ook woekerende planten duiken op; die worden waar mogelijk verwijderd.

Plantengroei reageert op uitgevoerde maatregelen

De plantengroei in de nieuw ingerichte terreinen ontwikkelt zich niet overal hetzelfde. Op sommige plekken sluit de begroeiing zich al mooi. We zien soorten opkomen die er op wijzen dat de ontwikkeling de goede kant op gaat. Dat zijn veelal pioniersoorten, die passen bij de huidige terreinomstandigheden. Bijvoorbeeld geelgroene zegge, zeegroene zegge, stijve moerasweegbree, moerashertshooi, pilvaren, vlottende bies. Lokaal zien we ook al soorten van vochtig heischraal grasland, zoals heidekartelblad en klokjesgentiaan. Dat zijn mooie waarnemingen! De delen die wat langer geleden zijn hersteld, bv. Maandagdijk-Noord, zijn al verder in de ontwikkeling. Aan de randen van die laagtes staan daar al blauwgraslandsoorten, zoals blonde zegge, vlozegge, Spaanse ruiter, en moeraswespenorchis. Ook de welriekende nachtorchis die hoort bij heischrale graslanden komt er voor. Op andere plekken, met name op de droge zandruggen die groeiplaats zijn voor droge heide, gaat de ontwikkeling langzamer. Dat is overigens niet onverwacht: het herstel van deze vegetatie kost meer tijd. Om te voorkomen dat bramen en jonge berken de ontwikkeling belemmeren, maaien we regelmatig en lopen er af en toe schapen. Ook zijn er vrijwilligers die opslag van bomen helpen weghalen, zo ook weer tijdens de natuurwerkdag op 7 november.

Bijzondere vlinder gespot: de grote weerschijnvlinder

Deze zomer is meermaals een grote weerschijnvlinder gezien in het Stelkampsveld, een nieuwe soort voor het gebied en dus een erg mooie waarneming! Het is nog steeds een zeldzame vlinder met slechts enkele populaties in Twente, de Achterhoek en Noord-Brabant. Gelukkig gaat het langzaamaan iets beter en kom je hem wat vaker tegen. De grote weerschijnvlinder is een bijzondere soort van vochtige, halfopen landschappen met struiken en bosranden. Hij hoort hier dus echt thuis! Een leuke wetenswaardigheid: volwassen grote weerschijnvlinders bezoeken niet alleen bloemen. Ze komen juist ook af op bijvoorbeeld vochtige grond, mest en dode dieren.

Watercrassula: alert blijven op nieuwe groeiplaatsen

De groeiplaats van watercrassula wordt nauwlettend in de gaten gehouden. Deze invasieve waterplant werd hier in 2025 ontdekt. Nieuwe plantjes worden zorgvuldig opgespoord en verwijderd om verdere verspreiding zo veel mogelijk te voorkomen. Juist bij deze soort is alertheid belangrijk: watercrassula kan zich snel uitbreiden en inheemse water- en moerasvegetaties verdringen. Door de groeiplaats regelmatig te controleren, proberen we de plant onder controle te houden.

Amerikaanse vogelkers en Amerikaanse eiken terugdringen.

Aan de rand van het Stelkampsveld is Amerikaanse vogelkers en Amerikaanse eik verwijderd. Deze soorten komen van nature hier niet voor. Ze kunnen zich sterk uitbreiden en andere inheemse begroeiing verdringen. Daarom zijn de soorten verwijderd in de bosrand en is er nazorg uitgevoerd om uitlopers niet opnieuw kans te geven. Op de vrijgekomen stukken worden inheemse struiken aangeplant. De braamranden krijgen opnieuw weer de ruimte om te ontwikkelen. Bramen zijn hier juist wel gewenst, want soorten als de boomkikker zitten hier graag in. Om de aangeplante struiken te beschermen staat er tijdelijk een raster omheen.

Nieuwe maaitechniek voor kwetsbare vegetaties

Kwetsbare natuur vraagt om zorgvuldig beheer. Daarom zet Staatsbosbeheer sinds dit jaar andere en gespecialiseerde, lichte maaimachines in om de meest kwetsbare vegetaties met extra aandacht te maaien. Door bijvoorbeeld meer in fases en kleinere stukken te maaien kan het beheer beter worden afgestemd op de kwetsbare natuur en de bijzondere planten die er groeien.