Provincie Gelderland maakt keuzes

Provincie Gelderland wil zich de komende tijd met name richten op haar rol in de ruimte. Komende 10 jaar krijgen thema’s als ruimtelijke ordening, bereikbaarheid, wonen, landbouw, water, natuur en gezonde leefomgeving daarom een prominente plek.
Gepubliceerd op: 1-juni-2022

Als provincie hebben we een essentiële rol in de ruimtelijke inrichting van Gelderland en de moeilijke keuzes die hierin de komende jaren gemaakt moeten worden. De fysieke ruimte wordt onze hoofdtaak.

Legt gedeputeerde Jan Markink van financiën uit. Maar de provincie wil ook verantwoordelijkheid nemen in een aantal andere thema’s van brede welvaart. 

Duurzame begroting

Op dit moment wordt veel structureel beleid van de provincie gedekt met incidenteel geld zoals dividend en rente. Die balans wil de provincie verbeteren door haar rol en uitgaven voor alle beleidsvelden te herijken. Aanleiding hiervoor is dat Gelderland geconfronteerd wordt met lagere eigen inkomsten en grote maatschappelijke opgaven. De provincie wil nu afspreken wat ze de komende tien jaar in ieder geval gaat doen aan wettelijke en zelfgekozen taken. Die basisinzet moet geborgd worden met de structurele inkomsten uit het provinciefonds en de opcenten. De verdeling van incidenteel geld is aan een volgende coalitie.

Om dit najaar tot een definitief voorstel te komen, is bij de Perspectiefnota een eerste globale verdeling gemaakt van de structurele middelen. Daarvoor heeft de provincie  onder andere gesproken met partners. De richtbedragen zijn een startpunt om de komende maanden samen met betrokken organisaties en inwoners keuzes en consequenties uit te werken. Aanvullende inzichten kunnen dan leiden tot andere keuzes.

Globale verdeling

De provincie heeft wettelijke taken zoals OV, wegen, natuur, cultuur en gemeentetoezicht. Deze worden geborgd met structureel geld. Komende tijd onderzoekt de provincie verder of en hoe deze taken tegen lagere kosten kunnen worden uitgevoerd. Wonen en klimaat zijn geen wettelijke taken, maar wel belangrijke thema’s de komende jaren. Daarom wil het college ook hiervoor structureel geld inzetten. Sommige beleidsvelden zoals ruimtelijke ordening kosten met name veel menskracht. De provincie heeft veel kennis en deskundigheid in huis en wil die ook borgen. Wel zullen de lagere inkomsten ook hier effect hebben.

Rijksgeld en fondsen

Aanleggen en in standhouden van natuur is een belangrijke taak van de provincie en sterk bepalend voor de ruimtelijke indeling van Gelderland. De provincie zal de komende tien jaar € 800 miljoen van het Rijk krijgen voor dit thema. Daarom stelt het college voor om, naast de wettelijke taken, hier geen extra structurele middelen voor uit te trekken. 

Ook voor verschillende andere thema’s wordt de komende jaren extra geld van het Rijk verwacht. Bijvoorbeeld voor stikstof en klimaat. Hier wordt rekening mee gehouden in de verdeling van de middelen. Daarnaast heeft de provincie verschillende fondsen die ingezet worden zoals het Perspectieffonds Gelderland en het Nationaal Restauratiefonds.

Brede welvaart

Markink: “De belangrijkste focus ligt de komende jaren op ruimte, maar we vinden dat we ook echt een verantwoordelijkheid hebben in andere dan fysieke beleidsvelden." Daarom wil het college ook voor thema’s zoals leefbaarheid en economie structureel geld reserveren. “Wel zullen we hier waarschijnlijk minder kunnen investeren", waarschuwt Markink. “We zetten in daar waar we echt het verschil kunnen maken."

Kruispunt Rijk en lokale effecten

Door de regionale schaal speelt de provincie een steeds belangrijkere rol in het aanpakken van maatschappelijke opgaven van de samenleving. Markink: “Als provincie zitten we op het kruispunt waar Rijksbeleid en lokale effecten samenkomen. We kennen de regio en kunnen daardoor landelijke, maar ook Europese opgaven op effectieve manier vertalen naar passende maatregelen in een gebied."

De provincie wil haar rol wel anders in gaan vullen. Markink: “We dragen nu vaak ook  financieel bij, met subsidies of het ondersteunen van samenwerkingsverbanden. We moeten scherper kiezen: wat doen we wel, wat doen we anders en wat doen we niet meer? Onze bijdrage zal wat meer verschuiven naar de kennis en kunde van onze mensen."

Provinciale Staten

De komende tijd gaat de provincie met inwoners en partners in gesprek over de voorlopige verdeling. Provinciale Staten organiseren op 15 juni een hoorzitting voor insprekers. Bij de Begroting 2023 zal er dan een definitief voorstel aan Provinciale Staten worden voorgelegd van de verdeling van de structurele middelen vanaf 2024. “Om daar te komen zullen we lastige keuzes moeten maken", zegt Markink. “Maar we gaan die niet uit de weg. We gaan de begroting schoon opleveren aan de volgende Staten."

Bijlage:

Persvragen

Bent u op zoek naar informatie voor pers of heeft u vragen?