Een 'foto' van de begroting

De provincie Gelderland heeft haar inkomsten en uitgaven in kaart laten brengen.
Gepubliceerd op: 20-april-2022

De gemaakte ‘foto’ is de eerste fase van een breed onderzoek naar de rol van de provincie. Gelderland wordt geconfronteerd met fors lagere inkomsten en grote maatschappelijke opgaven, daarom gaat de provincie haar rol en uitgaven voor alle beleidsvelden heroverwegen. Om beter inzicht te krijgen in mogelijke keuzes, liet Gelderland door een extern bureau de begroting vergelijken met die van 4 andere provincies. Provinciale Staten krijgen woensdag 20 april 2022 toelichting op het benchmarkonderzoek.

Fase 1: de foto

'Ik ben blij met dit onderzoek. Deze informatie helpt ons bij de keuzes die we gaan maken.’ aldus gedeputeerde financiën Jan Markink. In de foto worden de structurele en incidentele inkomsten en uitgaven van Gelderland vergeleken met 4 andere provincies. Structurele inkomsten komen uit de opcenten en het provinciefonds, incidenteel geld is onder andere dividenduitkering. Ook wordt er onderscheid gemaakt tussen wettelijke en autonome taken en de looptijd van verplichtingen. Wettelijke taken zijn verplichtingen uit de wet, die ‘dikker’ of ‘dunner’ gedaan kunnen worden. Autonome taken zijn eigen keuzen, of taken waar bestuurlijke afspraken over zijn gemaakt.

Uit de foto blijkt dat Gelderland in veel gevallen meer uitgeeft dan andere provincies. Met name voor autonome taken liggen de uitgaven hoger. Of daarmee ook meer gerealiseerd is, laat de foto niet zien. Markink: ‘De foto geeft veel inzicht in waar we staan en roept ook weer vragen op. We geven in veel gevallen dus meer uit dan andere provincies, maar waardoor? Hebben we hogere of meer ambities, of verschilt onze aanpak? En wat is het effect van mogelijke keuzes?’ Op dit soort vragen komt nader antwoord in fase 2.

Fase 2: de keuzes

Veel structureel beleid van de provincie wordt gedekt met incidenteel geld. Die balans wil de provincie verbeteren door opnieuw te bepalen welke onderwerpen structureel gedekt moeten worden en welke niet. Met de foto wil de provincie de financiële en inhoudelijke kaders stellen voor de herverdeling van die structurele middelen. Deze kaders worden voorgelegd in de perspectiefnota. In het begrotingsdocument worden de keuzes verder uitgewerkt. Het onderzoeksbureau dat de foto maakte, zal ook verdiepend onderzoek doen om de mogelijke keuzes en de effecten daarvan weer te geven. Markink: ‘Uiteindelijk is het aan de politiek om te kiezen, maar het helpt om de knoppen waaraan we kunnen draaien beter te doorgronden.’

De herijking heeft ook gevolgen voor gemeenten en organisaties waar de provincie mee samenwerkt, of voor instellingen die ondersteund worden. Daarom wordt de inspraak van inwoners en ander belanghebbenden goed geregeld. In september start een participatiestraject.

Waarom alles heroverwegen?

Komende bestuursperiode verandert de financiële situatie van de provincie Gelderland drastisch. Dividendinkomsten zijn fors lager en door de herijking van het provinciefonds en de discussie over de opcenten motorrijtuigenbelasting zijn ook die inkomsten onzeker. Tegelijkertijd komen er grote maatschappelijke opgaven op de provincie af zoals, wonen, klimaat, stikstof en energie. Om de volgende coalitie niet met tekorten op te zadelen wil de provincie nu vast de begroting op orde brengen. Markink: ‘Er zullen komend jaar lastige keuzes gemaakt moeten worden en dat terwijl we richting de Provinciale Statenverkiezingen gaan. Ondanks dat gaan we onze verantwoordelijkheid nemen en de begroting schoon opleveren aan de volgende Staten.’

 

Persvragen

Bent u op zoek naar informatie voor pers of heeft u vragen?