Stikstofsensoren als hulpmiddel voor ondernemers

Provincie Gelderland biedt boeren en industrie houvast bij het nemen van (kosten)effectieve maatregelen om stikstofuitstoot te verminderen.
Stikstofsensoren als hulpmiddel voor ondernemers
Gepubliceerd op: 18-maart-2022

Als de ondernemer 24/7 inzicht heeft in de daadwerkelijke uitstoot van zijn bedrijf, is het makkelijker om effectieve maatregelen te nemen. En het effect van die maatregelen te monitoren. Daarom werken provincie Gelderland en onderzoeksinstituut OnePlanet Research Center samen. Om de ontwikkeling van sensortechnologie beschikbaar te maken voor ondernemers. 

transcriptie

De Gelderse Stikstofaanpak transcriptie Droneshot van het wageningen research center. Ik ben Jos Oudenhoven en ik ben projectleider hier bij het OnePlanet Research Center. Jos Oudenhoven loopt naar binnen. Wat wij doen is, wij kijken hoe we bestaande en nieuwste ontwikkelingen in de sensortechnologie kunnen inzetten in de praktijk. Jos in gesprek voor een scherm met twee collega’s. Stikstofverbindingen zijn belangrijk voor biologische systemen. Het is een belangrijk onderdeel voor mensen, dieren, planten, dus het is een ingrediënt van eiwitten, DNA en dergelijke. En zodra je in je cyclus meer actie ve stikstof vormen gaat introduceren, betekent dat dat je ziektes gaat verstoren en daarmee het ecosysteem overhoop gooit en daarmee dus de biodiversiteit minder wordt. Dus daardoor dreigen planten sommige planten te gaan woekeren. Ander planten juist uit te sterven en daarmee ook diersoorten. Provincie Gelderland heeft ons benaderd, want wij zijn een van de belangrijke steunpilaren achter het OnePlanet Research Center. En ze hebben ons gevraagd van, kunnen wij door middel van onze technologie partijen die hier in de regio of in de provincie actief zijn handelingsperspectief geven in de aanpak van het stikstofprobleem. Jos monteert in een lab aan de sensoren op het meetapparaat. Er is heel veel bekend over we hebben een probleem, maar hoe dat nou lokaal speelt, hoe dat hier lokaal invloed heeft? Dat is eigenlijk een een vraagteken. Met de nieuws te sensor technologie die op de markt komt, bouwen wij nieuwe meetstations en een meetnetwerk, zodat er echt op lokaal niveau kunnen meten. Dit is dus één van onze meetstations die we hebben ontworpen. Zoals je ziet met een groot zonnepaneel erop om de energie te voorzien. We hebben een antenne zodat die ook in natuurgebieden, ver van de zend stations goed draadloos kan communiceren en aan de onderkant zitten en dus de sensoren zelf. Dus daar wordt echt gemeten wat voor stikstofverbindingen zien we in de lucht? Hoeveel zijn er ? En hoe verloopt dat over de tijd? Jos en een collega installeren het meetapparaat aan een lantaarnpaal op een parkeergarage. Wat wij willen doen is met die techniek de bedrijven en dat kunnen mkb- bedrijven, grote industrieën zijn kunnen ook gemeentes of provincies zijn om echt handelingsperspectief te bieden om te zien wat er op lokaal niveau gebeurt. Jos en een collega installeren het meetapparaat aan een paal bij de ingang van het Wageningen complex. En we zijn met de fabrieken zelf aan het kijken van kunnen wij de dingen terugzien die zij in hun processen gedaan hebben? Dus als zij van hen te horen gekregen hebben. We hebben op die dag onderhoud gehad en een dag stilgelegen, zien we dat ook terug meteen in onze meetstations? En wat zien we terug? Zien we de fabriek zelf terug? Zien we vrachtverkeer dat de aanvoer en afvoer van de producten van de fabriek, of misschien meer de effecten van de omgeving? Dat soort dingen kunnen we daarmee proberen te onderscheiden. Jos en collega’s overleggen voor een scherm. Als je het zelf concreet hebt en zelf echt kan meten, kan zien wat er gebeurt dan helpt dan ook om het probleem meer inzicht te geven en ook te laten zien waar het speelt, wat er speelt en op lokaal niveau ook voor oplossingen gezorgd kan worden. Eindtitel in beeld: De Gelderse Stikstofaanpak stikstof.gelderland.nl In dit filmpje geeft OnePlanet uitleg over de pilot met stikstofsensoren.
Zelf meten en bijsturen

Zelf meten en bijsturen

Door meer en fijnmaziger te meten is het mogelijk stikstof reducerende maatregelen en het effect daarvan beter in kaart te brengen op bedrijfsniveau. Dit is een verschil met de huidige aanpak waarbij we rekenen met modellen en aannames. Dit ondersteunt het vakmanschap van de ondernemer: hij kan zelf meten én bijsturen.

Peter Drenth

Gedeputeerde

 

Handelingsperspectief voor de ondernemer

Op verschillende plekken bij industriële bedrijven hangen nu sensoren. De sensoren kunnen bijvoorbeeld inzicht geven in pieken en dalen in de uitstoot die samenhangen met een productieproces of transport. Sensoren op de boerderij volgen nog. Deze zorgen voor inzicht in de effectiviteit van specifieke maatregelen op en rondom het erf. Denk aan een verandering in het stalsysteem of een aangepast voerbeleid. Zo zou de ondernemer in de toekomst metingen kunnen doen en daarop emissiebeperkende maatregelen nemen. Om vervolgens zelf het effect van deze maatregelen te toetsen.

Pilot sensortoepassing

Voorlopig gaat het nog om een pilotproject. Deze pilot is nodig om de sensortoepassing te ontwikkelen en om de betrouwbaarheid van de sensoren te testen. De provincie en OnePlanet onderzoeken of ze dit kunnen uitbreiden tot een netwerk van lokale meetpunten. Met die meetpunten kan je de richting van de verspreiding van stikstofverbindingen volgen. Hierdoor is zichtbaar waar de uitstoot vandaan komt en waar deze naartoe gaat. Zo ontstaat een beter beeld over hoe de luchtkwaliteit binnen natuurgebieden wordt beïnvloed en waar de lucht vandaan komt. 

Gelderse Maatregelen Stikstof (GMS): stikstofafname van 25%

De proef met sensortechnologie is onderdeel van de Gelderse Maatregelen Stikstof. Hierin kijkt de provincie gebiedsgericht naar welke maatregelen nodig zijn om de hoeveelheid stikstof te verminderen. De provincie en GMS-partners hebben afgesproken dat alle sectoren zorgen voor een stikstofafname van 25% van Gelderse stikstofbronnen in 2025. En voor het sterker maken van de natuur. 

OnePlanet Research Center is een samenwerking tussen Wageningen University & Research (WUR), Radboud Universiteit, Radboudumc en nano-technologie onderzoekscentrum Imec. OnePlanet onderzoekt de toepassing van de nieuwste chip- en digitale technologieën. Provincie Gelderland ondersteunt het research- en innovatiecentrum financieel.