Wat maakt regionale samenwerking succesvol?

13-9-2017 Ondertekening onderzoek

Samenwerking tussen gemeenten speelt een steeds belangrijkere rol. In opdracht van provincie Gelderland heeft de Radboud Universiteit onderzocht wat regionale samenwerking succesvol maakt. Vertrouwen, transparantie en communicatie zijn hierbij noodzakelijk. Met het onderzoek geeft de provincie handreikingen om de samenwerking tussen gemeenten te verbeteren.

’Samenwerking tussen gemeenten in een regio is soms lastig van de grond te krijgen. Iedere regio kent een eigen specifieke dynamiek en omstandigheden. In het onderzoek is bekeken hoe het nu kan dat het in de ene gemeente beter lukt om samen te werken dan in de andere. We willen de opgedane kennis delen en ontsluiten, zodat gemeenten van elkaars ervaringen kunnen leren,’ zegt Marieke van Genugten, bestuurskundige en projectleider van het onderzoek.

Vertrouwen als basis

Vertrouwen heeft een grote invloed op een succesvolle samenwerking. Het is daarom belangrijk om te investeren in de onderlinge verhoudingen. Elkaar kennen en het creëren van een veilige omgeving. Vooral ontmoetingen buiten het formele besluitvormingsproces om, dragen hieraan bij. Samenwerking tussen gemeenten speelt zich vooral af op het niveau van portefeuillehouders en op ambtelijk niveau. Hierdoor is het voor een deel buiten het zicht van colleges van B en W en gemeenteraden. Het is van groot belang die organen te betrekken bij de samenwerking. Zo houden zij vertrouwen in wat er gebeurt.

Dominant

De verschillen in omvang tussen gemeenten zijn soms groot. Dit zorgt voor verschillen in kennis, middelen en de duur van besluitvormingstrajecten. Dit zorgt ervoor dat de grotere gemeenten vaak al eerder werk (moeten) maken van bepaalde beleidsdossiers. Het risico is dat de grotere gemeenten al snel als te dominant worden ervaren. Dit gaat ten koste van het vertrouwen in de samenwerking. Het is dan ook belangrijk de inbreng van andere gemeenten te stimuleren en de andere gemeenten al in een vroeg stadium te betrekken. Zo voorkomen we dat andere gemeenten niet voor voldongen feiten komen te staan, of te veel sturing ervaren vanuit de grotere gemeenten..

Regelmatig evalueren

Een gezamenlijk doel en belang heeft een directe invloed op de effectiviteit van de samenwerking. Gemeenten doen er goed aan om elkaar te blijven herinneren aan het waarom van de samenwerking en de belangen die zij delen. Als het om concrete vraagstukken gaat of als er belangrijke beslispunten voorliggen, dan wordt dit gedeelde belang wel eens uit het oog wordt verloren. Het is goed dan even een stap terug te zetten en de vraag te stellen hoe de samenwerking verloopt en waarom gemeenten samenwerken.

Geen automatisme

Successen binnen de samenwerking op het ene terrein kunnen een grote boost geven aan en vertrouwen geven in de samenwerking op een ander domein. Maar er is ook een andere kant. Als die ervaringen niet positief zijn, dan levert dit meteen een achterstand op in een andere samenwerking. Overwogen moet worden of men dan met dezelfde partijen moet samenwerken.

Gedeputeerde Jan Markink is blij met het onderzoek: ‘Gemeenten in Gelderland werken steeds vaker samen. Het onderzoek geeft gemeenten gerichte handreikingen om van die samenwerking een succes te maken.’

Meer informatie

Lees het hele 'onderzoek samen werken aan effectieve regionale samenwerking' (PDF 2,3 MB).

Terug naar nieuwsoverzicht