Railterminal Gelderland zorgt voor duurzaam goederenvervoer

Het rivierengebied in Gelderland, tussen Gorinchem en Nijmegen, is dé verbinding voor goederenvervoer van Rotterdam naar Duitsland. Via deze Gelderse Corridor rijden per jaar duizenden vrachtwagens Duitsland in. Veel schepen transporteren goederen over de Waal. Om de Gelderse Corridor nog beter te benutten, wil provincie Gelderland aan de Betuweroute bij Valburg een railterminal aanleggen.

Vestiging en uitbreiding van bedrijven

Op de Railterminal Gelderland (RTG) kunnen containers en andere laadeenheden worden overgeladen van vrachtwagen naar trein en vice versa. Dit maakt de provincie nog aantrekkelijker voor de vestiging van nieuwe (Europese) bedrijven en uitbreiding van bestaande bedrijven. Dat is goed voor de werkgelegenheid in heel Gelderland. Bovendien is vervoer over het spoor milieuvriendelijker dan over de weg. Hiermee leveren we een bijdrage aan de klimaatdoelen van Parijs en sluiten we direct aan bij Europees beleid. Met een overslagpunt in Valburg is aansluiting met het Duitse achterland en de corridor Rotterdam-Genua (Italië) gewaarborgd. 

Voor vervoerders en verladers betekent een overslagpunt op het spoor de mogelijkheid om in de regio Arnhem en Nijmegen te kiezen tussen weg, water én spoor. De railterminal is in de toekomst openbaar toegankelijk. Iedereen kan zijn lading aanbieden in de vorm van containers en andere laadeenheden.

Waarom bij Valburg?

Het rivierengebied van Gelderland heeft zich ontwikkeld tot een interessante regio voor het vestigen van logistieke bedrijven. Het gebied ligt aan de Waal, de A15 en de Betuweroute. Spoor, rivier en autosnelweg zijn een gebundelde corridor voor vrachtvervoer van Rotterdam naar het Duitse achterland en naar Genua in Italië. Voor de logistieke bedrijven die zich willen vestigen op het nabijgelegen bedrijventerrein Park15, geeft een railterminal een belangrijk economisch impuls aan de regionale economie.

In de regio zijn meerdere overslagpunten tussen weg en water beschikbaar. Maar een overslagpunt tussen weg en spoor is er nog niet. Wel ligt er bij Valburg al het zogenaamde Container Uitwissel Punt (CUP) voor goederenvervoer. Op dit rangeerterrein is echter geen voorziening aanwezig om containers van en op vrachtwagens te laden. Omdat het CUP er al ligt, is dit de beste plek in Gelderland om een overslagpunt te realiseren. De kosten blijven dan relatief beperkt, evenals het ruimtebeslag. 

Hoe komt de railterminal eruit te zien?

De provincie werkt met ProRail (beheerder van spoor en CUP) en de gemeente Overbetuwe aan een ontwerp voor de railterminal. De terminal is feitelijk een langgerekt platform waarop containers op treinen en vrachtwagens worden gelost en geladen. Dit gebeurt met grote heftrucks (reachstackers) of een kraan die over een railbaan beweegt. U kunt een animatie van de nieuwe situatie bekijken.

Toegangsweg

Voor de railterminal leggen we een aparte toegangsweg aan. Er komt een nieuwe openbare weg ten noorden van de Betuweroute. Deze weg die parallel aan het spoor loopt, wordt ook de doorgaande route naar Valburg. De nieuwe weg sluit bij de kruising Reethsestraat aan op de Rijksweg Zuid. Om doorstroming en veiligheid van de verschillende verkeersstromen te garanderen, passen we de kruising aan. Gevolg van de nieuwe toegangsweg is dat de Reethsestraat een autoluw karakter krijgt. Bij de toegang tot de terminal hoeven fietsers en vrachtverkeer elkaar niet te kruisen. De kruising met de Reethsestraat krijgt verkeerslichten die de doorstroming regelen. Bij een aanbod van circa 350 extra vrachtwagenritten van en naar de terminal per dag, verwachten we daarbij geen knelpunten.

Groenzone

Voor een goede inpassing van weg en terminal leggen we over de hele lengte van de railterminal en toegangsweg een robuuste groenzone met een 5 meter hoge grondwal aan. Deze sluit aan bij het landschap en beperkt de beleving van de bedrijfsactiviteiten en het bestemmingsverkeer. Deze inpassing is ontleend aan het eerder met vele partijen doorlopen gebiedsproces Knoop 38. Waar de wal moet worden onderbroken in verband met kruisende leidingen, plaatsen we zichtschermen. 

Gebiedsproces Knoop 38

Uit het gebiedsproces Knoop 38 is een pakket maatregelen naar voren gekomen. Doel van dit gebiedsproces is om de ontwikkeling van Railterminal Gelderland te plaatsen in relatie met andere ontwikkelingen in het gebied, zoals bedrijventerrein Park15, windmolens en de verbreding van de A15. De maatregelen uit het gebiedsproces dragen bij aan het versterken van de kwaliteit van leven en de omgeving voor de bewoners van het gebied. In een samenwerkingsovereenkomst hebben we met de gemeenten Overbetuwe en Nijmegen afspraken gemaakt over onder andere de bijdrage in de kosten voor de gebiedsmaatregelen, afslag 38, de realisatie van Railterminal Gelderland en het vervolg van het gebiedsproces. Hiervoor heeft de provincie €4,5 miljoen beschikbaar gesteld.

Wat betekent de railterminal voor de omgeving?

We zorgen er uiteraard voor dat de nadelige effecten van de railterminal binnen de wettelijke grenzen blijven. Daar waar nodig nemen we extra maatregelen. Toch zijn gevolgen voor omwonenden niet helemaal te voorkomen. Zo steken de kranen en lichtmasten vanuit bepaalde posities boven de begroeiing van de grondwallen uit. En ook het geluid van de vrachtwagens en bijvoorbeeld de kranen is in zekere mate hoorbaar. In het inpassingsplan van de provincie toetsen we of dit is toegestaan binnen de wettelijke grenzen. Daarvoor is grondig onderzoek verricht, bijvoorbeeld op het gebied van licht en geluid. Alle onderzoeken zijn met het ontwerp-inpassingsplan ter inzage gelegd. Na vaststelling van het inpassingsplan moet de toekomstige exploitant ook nog een omgevingsvergunning aanvragen, waarin specifieke voorwaarden voor de bedrijfsvoering worden vastgelegd. 

Wat zijn aandachtspunten?

Verkeer

De railterminal zorgt per dag voor ca. 350 vrachtwagenritten van en naar de terminal. Ter vergelijking: op bedrijventerrein Park15 zijn 15.000 ritten per dag. Door ontwikkelingen van bedrijventerreinen en woningbouw in de Waalsprong verdubbelt in de toekomst het verkeersaanbod rond afslag 38 van de A15. De provincie en gemeenten Overbetuwe en Nijmegen maken samen met het Rijk afspraken hoe ze het verkeer in de toekomst in goede banen kunnen leiden.

Geluid

Het onderzoek voor geluid laat zien dat nergens de maximale geluidsnorm overschreden wordt. Toch nemen we maatregelen, zoals de aanleg van grondwallen. We streven naar het elektrisch maken van zoveel mogelijk materieel op de railterminal, omdat dit bijdraagt aan duurzaamheid. Ook wordt zo de omgeving zo min mogelijk belast. Zo is het de bedoeling dat de treinen ‘zeilend’ binnenkomen op de railterminal. Dit betekent dat de elektrische treinen op eigen energie de terminal oprijden en met de elektrische bovenleiding weer vanaf de terminal kunnen wegrijden. Diesellocomotieven zijn dan grotendeels overbodig.

Zicht

Het realiseren van de railterminal heeft een effect op het landschap en daarmee ook op het uitzicht. Zo zijn kranen en lichtmasten zichtbaar. Met het plaatsen van grondwallen en bomenhagen passen we deze zo goed mogelijk in het landschap in of schermen we deze af. Hiervoor is een landschapsplan gemaakt dat onderdeel uitmaakt van het ontwerp-inpassingsplan. 

Milieu – stikstof

In mei 2019 heeft de Raad van State geoordeeld dat de overheid een strenger stikstofbeleid moet voeren om de natuur beter te beschermen. In het ontwerp-inpassingsplan is opgenomen dat de railterminal leidt tot stikstofuitstoot en dat gekeken wordt naar duurzame oplossingen om de stikstofuitstoot te verminderen. Naar aanleiding van de uitspraak van de Raad van State onderzoeken we of de railterminal gerealiseerd kan worden zonder extra stikstofneerslag op daarvoor gevoelige Natura 2000-gebieden.

Kostenoverzicht

Voor aansluiting op de Betuweroute, de aanleg van de ontsluitingsweg en de landschappelijke inpassing, is naar verwachting €46,5 miljoen nodig. Het Rijk financiert hiervan €12 miljoen. De toekomstige exploitant van de railterminal neemt de kosten voor de aanleg van de railterminal voor zijn rekening.

Planning

Inpassingsplan

In oktober 2017 namen Gedeputeerde Staten een besluit over de locatie en ontsluiting van de railterminal. Op verzoek van de gemeente Overbetuwe maakt de provincie een inpassingsplan. Dit provinciale bestemmingsplan wijzigt de bestemming van de gekozen plek om de bouw van de railterminal mogelijk te maken. Op 27 november 2018 is het voorontwerp-inpassingsplan voor de railterminal vrijgegeven door Gedeputeerde Staten voor overleg met betrokken bestuursorganen, netwerkbeheerders en wettelijke adviseurs. Het ontwerp-inpassingsplan is in maart 2019 vastgesteld. Tot en met 2 mei 2019 kon iedereen reageren op het ontwerp-inpassingsplan. Alle reacties worden beantwoord in een reactienota en leiden mogelijk tot aanpassingen van het inpassingsplan. Naar verwachting wordt begin 2020 het inpassingsplan aan Provinciale Staten voorgelegd voor vaststelling.

Marktconsultatie

In september 2019 heeft Gedeputeerde Staten besloten om de aanleg en exploitatie van de railterminal openbaar aan te besteden. Hiermee hebben alle partijen die geïnteresseerd zijn, de mogelijkheid om mee te doen. U kunt het persbericht lezen op onze website. Als eerste stap starten we daarom met een zogenaamde marktconsultatie. Hierin verkennen we welke partijen geïnteresseerd zijn in het aanleggen en exploiteren van een railterminal. De resultaten hiervan zijn eind 2019 bekend.  

Nieuws en nieuwsbrief

Op de website van de gemeente Overbetuwe staan de nieuwsberichten over Railterminal Gelderland en Knoop 38 . Wilt u de nieuwsbrief ontvangen? Stuurt u dan een mail naar knoop38@overbetuwe.nl. 

Documenten

Inpassingsplan en besluit hogere waarde Wet geluidhinder

Stukken van de inloopavonden van 2 en 3 april 2019 (over het concept-ontwerp inpassingsplan)

Stukken van de inloopavonden op 27 en 28 november 2018 (over het voorontwerp-inpassingsplan)

Overige documenten

Contact

Neem voor vragen of meer informatie contact op met omgevingsmanager Jurgen Hell. E-mail: knoop38@overbetuwe.nl.