Nieuwe Hollandse Waterlinie krijgt werelderfgoedstatus

26-7-2021

De Nieuwe Hollandse Waterlinie krijgt de werelderfgoedstatus. Dat besloot het Werelderfgoedcomité. Dit is de uitbreiding van het bestaande werelderfgoed van de Stelling van Amsterdam. Samen gaan beide linies door onder de naam werelderfgoed Hollandse Waterlinies.

Trots

Gedeputeerde Peter Drenth: “Het is gelukt! Ik ben verheugd en trots dat de Nieuwe Hollandse Waterlinie zich vanaf vandaag werelderfgoed mag noemen. Iedereen heeft de afgelopen jaren hard gewerkt aan restauratie, herbestemming en de nominatie. Het is een enorm project geweest dat vroeg om doorzettingsvermogen”. In Gelderland loopt de linie door het westelijke rivierengebied, met Fort Pannerden dat in het oostelijke deel van de linie in Gelderland fungeert als ‘waterkraan’.

Uniek en onvervangbaar

De gezamenlijke Linieprovincies Noord-Holland, Utrecht, Noord-Brabant en Gelderland, en het Rijk zijn zeer verheugd met dit besluit. Het totale verhaal van de Stelling van Amsterdam en de Nieuwe Hollandse Waterlinie: verdediging van het land met water als bondgenoot, is nu internationaal erkend als uniek en onvervangbaar.

Spannend tot het eind

Het was tot het eind toe spannend wat het Werelderfgoedcomité zou besluiten. ICOMOS, het adviesorgaan van UNESCO adviseerden in juni 2021 om de Nieuwe Hollandse Waterlinie nog niet direct in te schrijven en dus te kiezen voor ‘een referral’. Wel gaf ICOMOS aan dat de uitbreiding werelderfgoedwaardig is en dat er nog nader aandacht moet worden besteed aan de bescherming. De 4 provincies gaven nogmaals aan hoe ze dit bijzondere erfgoed al beschermen. Ook is voorgesteld een aantal adviezen van ICOMOS voor een aantal specifieke plekken op te volgen en in overleg met de partners verder uit te werken. Dit heeft voor het Werelderfgoedcomité de doorslag gegeven om de Werelderfgoedstatus toe te kennen.

Kroon op het vele werk

Na jarenlange inzet is dit een kroon op het werk. Al voor de inschrijving van de Stelling van Amsterdam als Werelderfgoed in 1996 werd er gesproken over de nominatie van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. In 2011 kwam de Nieuwe Hollandse Waterlinie op de voorlopige lijst voor een UNESCO-nominatie. In 2014 legden de waterlinie-provincies Noord-Holland, Utrecht, Noord-Brabant en Gelderland in het Pact van Altena vast samen de nominatie van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, als uitbreiding op de Stelling van Amsterdam, voor te bereiden. In 2017 was het nominatiedossier bijna klaar om in te dienen toen er een nieuw advies van ICOMOS kwam. ICOMOS adviseerde om de grenswijzigingen voor de Stelling van Amsterdam samen te voegen met de aanvraag voor de uitbreiding met de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Om dit goed en zorgvuldig te kunnen doen, is toen met het Rijk besloten de nominatie een jaar later in te dienen. In januari 2019 is het dossier ingediend bij UNESCO in Parijs. Door COVID-19 vond er geen vergadering van het Werelderfgoedcomité plaats in 2020. En nu in 2021 is dan eindelijk het besluit gevallen en zijn de Stelling van Amsterdam en de Nieuwe Hollandse Waterlinie een Werelderfgoed: de Hollandse Waterlinies.

Feiten en cijfers van de Hollandse waterlinies

De feiten en cijfers van de Hollandse waterlinies zijn:

  • stelling van Amsterdam (135 kilometer) en Nieuwe Hollandse Waterlinie (85 kilometer) zijn samen 220 kilometer lang
  • 96 forten met verboden kringen, inclusief 2 kastelen en 6 vestingen
  • groen lint langs de Randstad en Amsterdam van 1 tot 5 kilometer breed
  • ruim 1000 betonnen werken; bunkers, kazematten en groepsschuilplaatsen
  • 9 inundatiekommen
  • ingenieus watermanagementsysteem met ruim 100 militaire sluizen, dijken en kanalen

Terug naar nieuwsoverzicht