Mineralen beter gebruiken met Vruchtbare Kringloop

Boer met koeien

Duurzaam produceren is goed voor het milieu en levert geld op. Dat is de gedachte achter het project Vruchtbare Kringloop. Hierin gaan 250 Gelderse melkveehouders de uitdaging aan om stikstof en fosfaat op hun bedrijf zo goed mogelijk te gebruiken.

Stikstof en fosfaat belangrijkste voeding

Snijmaïs, gras, tarwe of koolzaad: alles wat een boer verbouwt, heeft voeding nodig om te groeien. Die voeding komt vooral uit de mineralen stikstof en fosfaat. Deze zitten in de dierlijke mest die boeren op hun land gebruiken. Maar stikstof en fosfaat kunnen in het grond- en oppervlaktewater terechtkomen als de boer er te veel van op het land brengt of als de gewassen het niet goed opnemen. Dat is slecht voor natuur en milieu.  

Kringloop mineralen in beeld

Het project Vruchtbare Kringloop brengt bij alle deelnemende melkveehouders de hele kringloop van deze mineralen in beeld. Dat begint bij het veevoer. Hoeveel stikstof en fosfaat zitten erin en hoeveel daarvan 'produceert' de koe in de vorm van mest? Vervolgens wordt gekeken hoeveel mineralen de boer op zijn land brengt en hoe goed de gewassen deze opnemen. Hierbij geldt: hoe beter de bodem, hoe beter de opname, hoe hoger de gewasopbrengst en hoe minder verliezen naar het grond- en oppervlaktewater. 

Verbeteren bodem voor beter mineralengebruik

Op basis van deze analyse bekijken boeren samen met veevoeder- en bodemspecialisten hoe zij de mineralen beter kunnen gebruiken en verliezen naar het milieu kunnen voorkomen. Boer Henk Rougoor uit Varsseveld: ‘Dat kan door de beesten anders te voeren, zodat ze in de mest minder stikstof en fosfaat produceren. Of door de grond van weilanden te verbeteren, zodat ze beter de mineralen opnemen. Uit de analyse op mijn bedrijf bleek dat ik vooral dat laatste moest doen.’ 

Van betere bodem naar hogere opbrengsten

‘Op bepaalde stukken van mijn weilanden had ik slechte grasopbrengsten,’ legt Rougoor uit. Ook lekten er veel mineralen weg. Door het draaien en keren met zware machines was de bodem slechter geworden. Daarom bemest ik tegenwoordig mijn graslanden in het voorjaar op een speciale manier. Dat kost me meer geld, maar door de betere bodem neemt het gras daar veel meer stikstof en fosfaat op, groeit het beter en heb ik hogere opbrengsten.’ 

Samenwerken aan project dat alleen niet lukt

Een goede bodem is dus belangrijk voor een goed gebruik van mineralen en het voorkomen van verliezen. Volgens Rougoor zorgt een goede bodem er ook voor dat de grond neerslag beter en langer vasthoudt in hele droge en hele natte perioden. Hierdoor hebben de boeren minder last van verdroging en wateroverlast. Daarom doet waterschap Rijn en IJssel ook graag mee in dit project. Rougoor: ‘Het mooie van dit project is dat boerenorganisatie LTO Noord, veevoederbedrijf ForFarmers Hendrix en het waterschap samen iets doen, wat ze alleen niet lukt.’ De provincie steunt het project Vruchtbare Kringloop met een subsidie.