EEM - Rondetafel OnePlanet Gelderland

25-11-2018

Op woensdagmiddag 21 november 2018 was er op initiatief van VVD, CDA en PvdA een rondetafelgesprek over de plannen van WUR en RU om een samenwerking aan te gaan met kennisinstituut IMEC. Het gesprek vond onder grote belangstelling plaats op de Noordgalerij en werd geleid door prof. Peter van Lieshout (UU). 

Het gesprek werd ingeleid door Sywert Brongersma van IMEC met een schets van het OnePlanet-voorstel en de beoogde resultaten m.b.t. de Gelderse economie, de werkgelegenheid en kansen voor MKB en MBO. Bart Kiemeney (Radboud/umc) en Frans Kampers (WUR) lichtten toe wat OnePlanet en de nanotechnologie betekent voor het onderzoek en onderwijs op het terrein van health en food. Kennis van en ervaring met nanotechnologie is essentieel om als universiteit en researchcentrum wereldwijd op de eerste plaats te kunnen blijven staan. 

Daarna was het de beurt aan TNO en Universiteit Twente. Beiden willen graag aanhaken - TNO heeft er €8 miljoen (€1 mln/jaar) voor over - maar dan wel graag vanaf het begin, en niet pas “bij het toetje” zoals CEO Paul de Krom het omschreef. Prof. Albert van den Berg (UT) sloot zich hierbij aan. MESA+ is het top-nano-instituut van Nederland en met 500 medewerkers gevestigd op de Universiteit Twente. Op diverse onderdelen werkt men reeds samen met Radboud (CITC/photonica) en WUR. Hij bepleit samenwerking in OnePlanet. Ook Ernst Nagel, van de Topsector Life Sciences&Health kon het OnePlanet-initiatief zeer aanbevelen. Het zou voor Nederland een belangrijke stap zijn om de concurrentiepositie te kunnen versterken. Wel benadrukte hij de meerwaarde van de betrokkenheid van MESA+ en TNO. 

Vervolgens kwamen diverse sprekers aan bod die zo hun eigen ideeën hadden over het proces. Prof. em. Ben Dankbaar stond er gematigd optimistisch tegenover; hij hield de aanwezigen voor dat de provincie zichzelf als partner moet zien, en niet alleen als financier. In de governance structuur zou dus ook plaats voor een vertegenwoordiger van de provincie moeten zijn. Marius Prins (Oost NL) zag een extra dimensie door de verdiepingsslag die de drie samenwerkende universiteiten hierdoor kunnen maken. En het zou natuurlijk echt een succes zijn wanneer Oost-Nederlandse bedrijven zichtbaar meer omzet kunnen maken door dit initiatief. Hij vond de ambities m.b.t. het MKB wat mager uitgewerkt. Ben Geerdink (ROC) zag wel kansen voor het mbo. Daar worden mensen vooral voor operationele functies opgeleid, maar een aanzienlijk deel stroomt door naar het hbo en soms ook naar het wo. Die leerlingen zijn gebaat met een omgeving waarin zicht is op werkgelegenheid, en met een dynamiek die een kenniscentrum als IMEC met zich meebrengt. Maarten Buijs (Moba, fabriek in Barneveld voor machines voor eierverpakking) hoopte zeer dat het kenniscentrum er komt. Wereldwijd gaan er dagelijks 1 miljard eieren om in bedrijven die werken met zijn verpakkings­installaties en dat levert enorm veel data op. Om die te kunnen analyseren heeft hij behoefte aan een partner ‘op fietsafstand’. Hij kent IMEC en verwacht veel van de spin-off van vestiging in Gelderland. Hij zou bereid zijn er - naar rato - in te investeren. Martin Ruiter (VNO NCW) is lid van Triple Helix Food Valley regio. Die houdt zich niet alleen bezig met het exportproduct van de regio, de Wageningen Universiteit, maar het hele ‘ecosysteem’ van technologie en innovatie. Hij ziet veel meerwaarde in het OnePlanet-initiatief, vooral voor mkb- en kleinere bedrijven die de verbinding zoeken met de toegepaste kant van onderzoek. Wilco Veldhorst (FNV) vroeg zich af of de provincie het geld beter niet beter kan besteden aan haar kerntaken, zoals infrastructuur en vervoer. Banen die met OnePlanet gecreëerd worden, zijn vooral voor hooggeschoolden, terwijl er juist behoefte is aan werk voor lager-opgeleiden.

In de discussie ging men nader in op de governancevraag. Het is duidelijk dat grotere betrokkenheid van de provincie voor de hand ligt. Algemeen denkt men dat er zeker kansen zijn voor het MKB en het mbo maar dat dit nog onvoldoende is uitgewerkt. De initiatiefnemers zijn wat huiverig voor uitbreiding van het aantal partners in dit stadium, zij willen niet de vaart uit het proces halen. Immers, het initiatief is niet onopgemerkt gebleven en zij willen wel hun voorsprong kunnen behouden. Over samenwerking op zich reageerden zij in principe positief.

Na een intensief gesprek van 3 uur besloot de voorzitter van de commissie EEM, Karin Jeurink de rondetafel. Zij had grote waardering over de kwaliteit van de inbreng en de constructieve dialoog tussen alle aanwezigen.

In januari 2019 zullen de commissie en Provinciale Staten over het voorstel besluiten.