BOC - Impressie rondetafelgesprek 'Andere mobiliteit'

11-9-2018

Op 5 september hield de commissie BOC, op initiatief van de ChristenUnie fractie, een rondetafelgesprek over ‘andere mobiliteit’. In mei 2018 hebben PS de Nota van Uitgangspunten voor de aanbestedingen van het OV voor de komende jaren vastgesteld. De aanbestedingen zullen zich richten op het OV zoals bedoeld in de Wet personenvervoer 2000. Op basis van de door PS vastgestelde OV-visie komt de focus van het OV steeds meer te liggen op de zogenaamde dikke lijnen: de OV-lijnen met een grote vervoersvraag. In gebieden waar door afnemende vervoersvraag geen regulier OV meer wordt geboden, wordt gekeken welke maatwerkoplossingen mogelijk zijn. Dit maatwerk valt dan niet meer onder de definitie van OV. Het is ‘Andere mobiliteit’, dat zowel publiek als particulier kan worden aangeboden. 

Onder leiding van commissievoorzitter, Agnes Lewe, sprak de commissie met diverse gasten over dit thema. 

Maikel Bracun van Arriva geeft tijdens zijn presentatie aan dat Arriva van mening is dat lijngebonden vervoer en flexibele systemen aan de onderkant van de markt onder één regie moeten worden uitgevoerd. We zijn in de afgelopen jaren prima in staat geweest om de diverse vervoersstromen aan elkaar te koppelen. Als marktpartij zijn we inmiddels zover dat we ook in het flexibele deel een verdienmodel zien. Je hebt te maken met zeer diffuse reizigersstromen. Op het moment dat je dit aan de onderkant van de markt niet goed georganiseerd hebt komen de ritten aan de bovenkant van de markt ook niet van de grond. Het is nu aan de marktpartijen dat er goed nagedacht wordt hoe je ervoor zorgt dat de lijngebonden diensten gekoppeld krijgt aan de onderkant van de markt. De rol van provincie zou vooral gericht moeten zijn op het creëren van randvoorwaarden, niet teveel sturend op gewenste oplossingen. 

Frans Gommers, adviesbureau XTNT, geeft eveneens een presentatie bij dit onderwerp. XTNT heeft een groot aantal Gelderse Flexnet-pilots geëvalueerd. De bereikbaarheid van de provincie moet op orde zijn binnen de randvoorwaarden. Projecten beter faciliteren kan het OV gebruik een goede boost geven. Het is geen doel op zich om zoveel mogelijk OV te hebben. Het is verstandig om in ieder geval een vraag gestuurd systeem onder het lijngebonden vervoer te hebben. Het is aan de overheid om te kijken waar het geld het slimst ingezet kan worden. De ontwikkelingen gaan ontzettend snel. Er komen steeds weer nieuwe (lokale) initiatieven bij. Zorg dat je niet in je concessie vastlegt dat het alleen maar mogelijk is om via de bestaande vervoerder dit soort lokale initiatieven in te kopen maar blijf zorgen voor ruimte hiervoor. 

Mettina Veenstra (Saxion) vertelt over het project Netmobil. Netmobil richt zich op de kleine kernen in de Achterhoek en de vervoersproblematiek die daar heerst. In de meeste kleine kernen trekken voorzieningen weg. Dit leidt tot problemen voor mensen zonder auto. Samen met de inwoners wordt gekeken waar de vervoersbehoeften liggen en waarop ingespeeld kan worden. Er wordt met name ingezet op het delen van ritten. Uitgangspunt is Mobility as a Service. Het zou goed zijn als provincies en gemeenten gaan kijken naar platform denken. Je zet een bepaalde technische basis neer en je opent het platform voor anderen. Bedrijven en particulieren kunnen hier hun meerwaarde op bieden. Kijk vooral ook naar wat er in de landelijke pilots al gedaan wordt. 

Herman Jonkmans geeft een toelichting op het project Automobiel Tiel. Het gaat om deur tot deur vervoer door vrijwilligers. 80% van de gebruikers van dit systeem heeft geen emailadres dus er wordt gebruik gemaakt van een menselijke interface. Het gaat nu om zo’n 5000 ritten per jaar. Mensen hebben gevoelsmatig een eigen auto en worden door dit initiatief mobieler en actiever. De vrijwilligers krijgen een onkostenvergoeding van 0,30 cent per kilometer. De software is in heel Nederland in te zetten. Automobiel Tiel is een stichting zonder winstoogmerk. 

Matthijs de Winter werkt bij de afdeling ANWB betrokken. Deze afdeling zet zich in voor maatschappelijke projecten, bijvoorbeeld het fietsplan voor kinderen en Automaatje. Hoe zorg je dat ouderen weer meer onderdeel worden van de samenleving. We richten ons op lokale bestaande middelen. Buurtgenoten helpen minder mobiele buurtgenoten met hun eigen vervoersmiddel. Dit wordt gedaan op meer dan 100 locaties in Nederland verspreidt over 40 gemeenten. Er maken meer dan 3000 deelnemers inmiddels gebruik van Automaatje en er zijn meer dan 600 vrijwilligers bij dit project betrokken. De ANWB heeft de intentie om hier een volwaardig programma van te maken. Welzijnsorganisaties in het land kunnen vrij makkelijk vrijwilligers vinden. Juist in de hele kleine gemeenten zie je snel succes. Landelijke dekking is in de ogen van de ANWB mogelijk.

De aanwezige fracties zijn het erover eens dat er al een aantal mooie (lokale) initiatieven zijn naast de vaste lijn. Zorgpunt is hoe je alle inwoners op de juiste manier kan blijven faciliteren. Dit moet niet afhankelijk zijn van de hoeveelheid vrijwilligers in bepaalde gebieden. Hoe zorg je voor een goede mix van vaste lijnen en lokale initiatieven voor alle inwoners en wat zou de rol van de provincie hierin kunnen zijn? Discussiepunt binnen de diverse fracties is of er een realistische grens moet zijn van wat je mag verwachten qua vast en flexibel OV aanbod. GS formuleren op dit moment de uitgangspunten voor ‘andere mobiliteit’ voor de periode na 2019. De commissie kan de ingebrachte punten meenemen bij de vaststelling van deze uitgangspunten in het najaar van 2018.