Van crisis naar circulair

13-5-2020 houten huisje

Hoe willen we onze maatschappij en economie opbouwen na de coronacrisis? Hoe verminderen we de uitstoot van CO2, kijken we meer naar elkaar om en krijgen we een circulaire economie? 300 initiatieven meldden zich aan voor de wedstrijd Kraak de Crisis. Op 8 mei 2020 beoordeelde gedeputeerde Jan van der Meer als een van de juryleden de 11 finalisten. Holland Houtland kwam als eerste van 3 winnaars uit de bus met hun idee over lokaal biobased bouwen. Dat raakt aan 5 van onze duurzaamheidsdoelstellingen: klimaatverandering tegengaan, klimaatadaptatie, circulaire economie, de stikstofaanpak en biodiversiteit. Gedeputeerde Jan van der Meer en Sandra Nap van Holland Houtland vertellen meer over hoe we groen uit de crisis kunnen komen.

Het publiek bepaalde mee wie de 11 finalisten werden. De jury koos 3 winnaars. Zij krijgen geld om hun plannen verder uit te voeren, en extra coaching. En misschien wel net zo belangrijk: kansen hun netwerk te vergroten en hun idee te delen. Gedeputeerde Jan van der Meer vindt Kraak de Crisis een leuk en creatief initiatief. “Het is goed om na te denken hoe we groen uit de crisis komen. Startups en zzp’ers hebben het extra moeilijk. Deze wedstrijd helpt hen, en hun ideeën. We moeten beter zorgen voor de natuur en energie besparen. Dat kan door dit soort nieuwe initiatieven te stimuleren.”

Doorbouwen in de stikstofcrisis

Boven aan de winnende top 3 staat Holland Houtland  uit Den Haag. “Holland Houtland is een marktplaats om de bouw te voorzien van biobased materialen die de boer heeft verbouwd”, vertelt Sandra Nap, een van de oprichters van Holland Houtland. Dit zijn materialen als hout, hennep en vlas. Ze verbinden de ketens aan elkaar: boeren verbouwen grondstoffen voor bijvoorbeeld muren en isolatie, waarmee projectontwikkelaars en aannemers huizen of gebouwen maken. “Door de stikstofcrisis ligt de bouw met beton, baksteen en staal stil. Wij onderzochten hoe er toch gebouwd kan worden, en dat kan met biobased materiaal.”

Goed voor klimaat

“We moeten veel meer biobased gaan bouwen”, aldus Van der Meer. “Het is een win-win-win-win-winsituatie. CO2 wordt opgeslagen in woningen, wat klimaatverandering tegengaat. De CO2-uitstoot gaat omlaag, want het is een alternatief voor beton en steen. Die sectoren zijn wereldwijd verantwoordelijk voor 9% van de uitstoot. Doordat van ronde bomen rechte balken worden gemaakt, is er afval. Maar dit kunnen we gebruiken voor energie, als biomassa. Daarnaast zijn biobased materialen makkelijk in een fabriek te maken. En het kan een alternatief verdienmodel zijn voor boeren. Bosbouw is de meest extensieve vorm van landbouw, en grond is duur. Dus moeten we boeren wel ondersteunen.”

Meerdere soorten verbouwen

Holland Houtland ziet ook voordelen voor boeren. “Het ministerie wil dat boeren minder vee houden. Dan blijft er land over. 70% van de opbrengst van het land wordt nu geëxporteerd; een alternatief is producten verbouwen die we lokaal nodig hebben. 42% van Nederland is grasland, of land waarop veevoer wordt verbouwd. Hennep groeit snel en kan 2 keer per jaar worden geoogst. Van elke hennepoogst van 0,75 hectare kun je een huis bouwen.” Bomen groeien langzaam. Volgens Nap is de oplossing voor de boer gemengde teelt: meerdere soorten verbouwen, zoals stro, vlas en bomen. “Dan zijn boeren voor hun inkomsten niet afhankelijk van de bomen, maar investeren ze wel in de lange termijn.” Gemengde teelt zonder bestrijdingsmiddelen is ook goed voor biodiversiteit. Nap: “De waterkwaliteit en de grond worden beter. Er komen meer wormen, insecten, bijen en vlinders en vervolgens vogels. Zo heeft de hele voedselketen er baat bij.”

Meer huizen en meer bos

Nap: “Ons uiteindelijke doel is dat in 2030 50% van de grondstoffen in de bouw lokaal en biobased is. Maar eerst proberen we bijvoorbeeld in Zuid-Holland of we 9.000 tot 18.000 huizen biobased kunnen bouwen. Met gemeenten en provincies kijken we hoe we de keten kunnen opzetten. Belangrijkste spelregel: iedereen in de keten moet er iets aan verdienen.”

Van der Meer: “We zijn aan het nadenken of we in Gelderland zulke proeven kunnen doen. Ik woon in Nijmegen. Hier in de buurt zijn de mooie bossen bij Groesbeek. Soms moet daar wat worden geoogst, en daarmee kunnen 150 huizen per jaar worden gebouwd. Het zou mooi zijn als dat wordt verbonden: meer huizen, en meer bossen door houtbouw.”

Gelderse initiatieven benutten

Van alle deelnemers aan Kraak de Crisis komen er 27 uit Gelderland. Deze zijn zeer divers. Van der Meer ziet daar mogelijkheden in. Bijvoorbeeld in finalist Earn-E uit Arnhem. Een app gekoppeld aan slimme energiemeters helpt mensen stroom en gas, en zo ook geld, te besparen. De andere Gelderse finalist is Construqt uit Vaassen: een online platform voor architecten en ingenieurs dat het vinden van duurzame bouwmaterialen eenvoudig maakt en helpt om geschikte materiaalkeuzes te maken. Van der Meer ziet ook kansen onze afvalstromen te benutten. “Denk aan de landbouw: we importeren veevoer, exporteren vlees, en houden de mest hier. Daar moet toch meer mee te doen zijn. We willen alle 27 Gelderse deelnemers bij elkaar brengen. Samen met Kiemt en Oost NL, die voor financiering kunnen zorgen.” Naast financiering is het doel onderling contact. “Mogelijk hebben ze ook iets aan elkaar.”

 [BtD1]www.hollandhoutland.nl

Terug naar nieuwsoverzicht