Bloemrijke bermen helpen tegen eikenprocessierups

13-6-2018 rups met sluipvlieg

Bloemrijke bermen zijn niet alleen goed voor vlinders en bijen, ze helpen mogelijk ook bij de bestrijding van de eikenprocessierups. Natuurlijke vijanden van de rupsen met de irriterende haartjes vinden hier namelijk hun eten (nectar), en leggen hun eitjes in de eikenprocessierups die daardoor opgegeten wordt. Zo ontstaat een natuurlijk evenwicht met minder overlast tot gevolg.

Proef met bloemrijke bermen

Momenteel loopt er een proef van de Vlinderstichting in de bermen van de provincie Gelderland en van de gemeenten Heerde, Renkum en Rheden. Projectleider bij de Vlinderstichting Jurriën van Deijk: ‘Bij veldonderzoek trof ik meerdere sluipvliegen in de buurt van nesten van de eikenprocessierups aan. Sluipvliegen, sluipwespen, kevers, wantsen, zweefvliegen, gaasvliegen en mieren zijn de natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups. De meeste natuurlijke vijanden zijn gespecialiseerd in het rupsenstadium van de eikenprocessierups, precies de tijd dat de eikenprocessierups voor overlast zorgt.’

Proefberm en vergelijkberm

In de proef wordt de aanwezigheid van eikenprocessierupsen op 2,4 km ingezaaide berm vergeleken met de aanwezigheid van eikenprocessierupsen op eikenbomen bij 2,4 km niet ingezaaide berm. Jurriën: ‘Het is niet het doel de eikenprocessierupsen helemaal weg te krijgen, dat lukt toch niet. Maar als er op een kilometer 10 haarden zitten in plaats van 100 is het al bijna geen overlast meer te noemen. We kijken wat voor verschil het maakt.’

Haartjes irriteren

Eikenprocessierupsen, de rupsen van de gelijknamige nachtvlinder, hebben haartjes die bij mensen voor klachten kunnen zorgen. Ze leven graag bij elkaar en laten soms minuscule haren vallen.

Eikenpage weer gesignaleerd

‘Bij de gangbare biologische bestrijdingsmiddelen met bacteriën worden ook andere rupsen opgegeten die in of rond eiken leven. Bijvoorbeeld van de eikenpage, een dagvlinder die je niet vaak laag aan de grond ziet. Of het toeval is weet ik niet, maar ik zag vandaag in een stukje proefberm voor het eerst sinds tijden weer een eikenpage.’

Bloemen besparen middelen

Bloemrijk bermenbeheer is iets intensiever dan het maaien van een grasberm, en kost dus wel iets meer. Van Deijk: ‘Maar het levert ook geld op, want het bestrijden van de eikenprocessierups met middelen is ook niet goedkoop. Bovendien komt er nog een andere winst bij: het verhogen van de biodiversiteit en een prachtig gezicht.’

Uitbreiden proef

De provincie is blij met de eerste resultaten en wil nog een aantal jaren doorgaan met de proef. Het is het onderzoeken waard of we met aangepaste maaitijden in meer bermen deze positieve resultaten kunnen krijgen.


Dit jaar veel overlast

Door het warme voorjaar zorgt de eikenprocessierups veel vroeger voor overlast  dan andere jaren. Overal draaien de bestrijders van gespecialiseerde bedrijven overuren. Er is een groot tekort aan materieel in het hele land. Barry Wijers, provinciale projectleider bestrijding: ‘Er zijn langs de provinciale N-wegen zoveel plekken met rupsen dat we nu prioriteiten moeten stellen. Fietspaden op schoolroutes krijgen voorrang, net als parkeerplaatsen, carpoolplaatsen en picknickplekken. Speciale aandacht is er voor de route van de Nijmeegse Vierdaagse. Die wordt nu al een keer helemaal nagelopen en een week voor de Vierdaagse nog een keer.’ De verwachting is dat de bestrijding de hele zomer doorgaat. 

Terug naar nieuwsoverzicht