Natura 2000-gebied Arkemheen bij Nijkerk

Ten noordwesten van Nijkerk ligt Arkemheen, een open vochtig graslandgebied dat een belangrijk leefgebied is voor water- en weidevogels. Zo broeden in Arkemheen honderden grutto’s, terwijl deze weidevogel het in de rest van Nederland moeilijk heeft. Om de bijzondere natuur te behouden is Arkemheen aangewezen als Natura 2000-gebied.

Beheerplan voor Arkemheen met maatregelen

Om de natuur in stand te houden en te verbeteren is een plan met maatregelen opgesteld, het Natura 2000-beheerplan Arkemheen (PDF 4,2 MB). De voorbereiding en uitvoering van de maatregelen gebeuren in nauwe afstemming met bewoners en agrariërs in het gebied. In de afgelopen jaren zijn samen met de betrokken agrariërs en particulieren diverse kavelruilen uitgevoerd waarmee de grond beschikbaar is gekomen voor de uitvoering.

Grutto

Vogelgebied

Watervogels als de kleine zwaan en smient brengen de winter door in Arkemheen. Daarnaast is het een belangrijk broedgebied voor weidevogels, zoals de grutto, tureluur, veldleeuwerik, watersnip, slobeend en zomertaling. We willen het leefgebied van de vogels verbeteren door het natter en groter te maken.

Grondwaterstand verhogen

Afgesproken is om in de reservaatgebieden voor vogels het grondwaterpeil te verhogen. In 2014 is het grondwaterpeil voor 2 natte vogelreservaten van Staatsbosbeheer verhoogd. Deze gronden zijn via een kavelruil beschikbaar gekomen.

Weidevogelbeheer

We stimuleren collectief weidevogelbeheer met de subsidieregeling agrarisch natuurbeheer. De laatste kavelruil maakt het mogelijk om een particulier weidevogelreservaat van 75 hectare aan te leggen. Een collectief van 11 agrariërs, particulieren en Staatsbosbeheer is samen verantwoordelijk voor de maatregelen in het particuliere weidevogelreservaat. De agrarische natuurvereniging Stichting Biotoopverbetering Agrarisch Overleg coördineert het afsluiten van overeenkomsten agrarisch natuurbeheer. In het overige gebied van 2000 hectare combineren agrariërs landbouw met natuur. De inrichtingsmaatregelen voor natuur in het particuliere weidevogelreservaat zijn in 2018 afgerond.

Verkeersmaatregelen

We gaan verkeersmaatregelen nemen om sluip- en gemotoriseerd recreatieverkeer te verminderen. De gemeenten Nijkerk en Putten zorgen hiervoor. De verkeersmaatregelen moeten uiterlijk in 2021 zijn afgerond. 

Vergunning voor activiteiten

Aan het uitvoeren van sommige activiteiten stellen we voorwaarden. Voor nieuwe activiteiten die de natuur in Arkemheen in gevaar kunnen brengen is een vergunning nodig. Dit beoordelen we per situatie. In het beheerplan leest u meer over de vergunningverlening. Bestaande activiteiten in en bij Arkemheen kunnen in principe gewoon doorgaan.

Betrokken organisaties in Arkemheen

Het grootste deel van Arkemheen is eigendom van particulieren. Ongeveer 225 hectare is als nat vogelreservaat in bezit en beheer bij Staatsbosbeheer. De gemeente Nijkerk en Putten zijn verantwoordelijk voor de verkeersmaatregelen. De provincie is verantwoordelijk voor de uitvoering van het Natura 2000-beheerplan en heeft met de verschillende betrokken organisaties afspraken gemaakt over de uitvoering van de maatregelen.