Bodemkwaliteit Gelderse natuurgebieden onvoldoende

De bodemkwaliteit van natuurgebieden in Gelderland is onder de maat. Dat concludeert Alterra, het onderzoeksinstituut van de Wageningen Universiteit. Het instituut onderzocht in opdracht van de provincie Gelderland alle Gelderse Natura 2000-gebieden. Het was het eerste grootschalige onderzoek naar de bodemkwaliteit in deze natuurgebieden.

Volgens Alterra is in alle gebieden, met uitzondering van het Korenburgerveen bij Winterswijk, de kwaliteit van de bodem onvoldoende. Er zit te veel stikstof en fosfaat en te weinig calcium in de bodem en de zuurgraad is te hoog.

Schokkend
Op termijn zullen door de slechte bodemkwaliteit veel zeldzame plantensoorten verdwijnen. Onderzoeker Wieger Wamelink noemt de resultaten schokkend. ‘Het was al wel bekend dat verzuring en vermesting hun tol eisen, maar het is voor het eerst dat de situatie op zo’n grote schaal in beeld is gebracht.’

Mogelijke oplossingen
Er moet ingegrepen worden, de vraag is echter hoe. Plaggen is een goede oplossing om van het teveel aan voedingsstoffen in de bodem af te komen. Dat heeft echter een aantal nadelen, zeker in bossen. Ook het verhogen van de grondwaterstand is een optie, maar kan overlast veroorzaken. Het tekort aan calcium kan worden opgelost door het verspreiden van kalk in de bodem. Het is nog onbekend wat de effecten zijn van ingrepen op zo’n grote schaal. De provincie gaf al subsidie voor bodemherstelprojecten.

Veluwe
In het verleden, toen de Veluwe nog voornamelijk gebruikt werd voor houtwinning, is er bosbemesting toegepast om het bos sneller te laten groeien en zo een hogere opbrengst te krijgen. De bemesting is onder andere uitgevoerd met fosfaat. Nu de doelstelling van de Veluwe is veranderd, van bosbouw naar natuur, levert dit fosfaat in de bodem problemen op.

Verleden
De provincie heeft eerder al op basis van grove aannamen geconstateerd dat het met de bodemkwaliteit van de natuur in Gelderland niet goed gesteld is. Daarom is in 2006 besloten tot het uitvoeren van een beperkt pakket herstelmaatregelen. Dit staat beschreven in het Uitvoeringsprogramma integraal natuurherstel 2007-2013, dat deel uitmaakt van het Provinciaal Meerjarenprogramma Vitaal Gelderland. Het onderzoek van Alterra biedt een veel gedetailleerde en betere inventarisatie van de problemen en onderbouwt de noodzaak van een vervolg op dit herstelprogramma. Nadere besluitvorming over de aard en omvang van bodemherstelmaatregelen moet nog plaatsvinden.

Documenten