Nieuwe toezichtswet in werking

Per 1 oktober 2012 treedt de Wet Revitalisering Generiek Toezicht in werking. Met deze wet wordt het bestuurlijk toezicht door de provincie op gemeenten en waterschappen sterk vereenvoudigd.

Het bestuurlijk toezicht ligt per 1 oktober 2012 bij de bestuurslaag die één niveau hoger staat. Dit betekent dat - behoudens enkele uitzonderingen - het provinciebestuur toezicht houdt op gemeenten en waterschappen en dat het rijk toezicht houdt op de provincie. Daarnaast zijn allerlei specifieke toezichtinstrumenten zoals ‘goedkeuring’ en ‘ontheffing’ afgeschaft en vervangen door twee algemene instrumenten. Deze twee algemene instrumenten zijn ‘indeplaatsstelling bij taakverwaarlozing (alleen uitvoering van wettelijke taken)’ en ‘schorsing en vernietiging’.

Gelderse aanpak
De Gelderse visie op het interbestuurlijk toezicht nieuwe stijl kenmerkt zich door:

• vertrouwen in de taakuitvoering door de andere overheden
• soberheid en terughoudendheid in het toezicht
• een risicogerichte benadering (welke risico’s te verwachten bij eventuele slechte taakuitvoering)
• nadruk op de horizontale verantwoording bij de gemeente zelf
• uitgaan van bestuurlijk partnerschap en waar nodig doorpakken als toezichthouder.

Voor de eerstkomende tijd gelden de volgende hoofdpunten in het toezicht van de provincie:

• ruimtelijke ordening, waarbij de aandacht zich vooral richt op gemeentelijke bestemmingsplannen
• bouwen en wonen, met als bijzonder aandachtspunt de kwaliteit en veiligheid van gebouwen en inrichtingen
• milieu, vooral de naleving van de regelgeving voor asbest, bodem en fysieke veiligheid
• financieel toezicht, vooral vanwege de grote druk op de financiën van de gemeenten
• archieftoezicht, gericht op de meest risicovolle onderdelen van de Archiefwet
• toezicht huisvesting verblijfsgerechtigden, met name de uitvoering van de halfjaarlijkse taakstelling
• water, in het bijzonder de veiligheid van waterkeringen.

Site waarstaatjegemeente.nl
Via de website waarstaatjegemeente.nl (zie Links) bieden het Kwaliteits Instituut Nederlandse Gemeenten (KING) en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) indicatoren aan die nodig zijn voor horizontaal toezicht. Zo heeft de gemeente eenvoudig en op één plaats inzicht in de gemeentelijke prestaties en kan zij zich vergelijken met andere gemeenten. Bovendien is het platform openbaar toegankelijk, waardoor de toezichthouders (rijk en provincies) de gewenste informatie ook via dit platform kunnen ophalen. De website is nog in ontwikkeling. Begin 2013 zal hier de eerste informatie te vinden zijn.